Sahih al-Bukhari, hadithi 7
Imepokelewa na Abdullah ibn Abbas. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ الْحَكَمُ بْنُ نَافِعٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ ـ وَكَانُوا تُجَّارًا بِالشَّأْمِ ـ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَادَّ فِيهَا أَبَا سُفْيَانَ وَكُفَّارَ قُرَيْشٍ، فَأَتَوْهُ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ فَدَعَاهُمْ فِي مَجْلِسِهِ، وَحَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ ثُمَّ دَعَاهُمْ وَدَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا بِهَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا. فَقَالَ أَدْنُوهُ مِنِّي، وَقَرِّبُوا أَصْحَابَهُ، فَاجْعَلُوهُمْ عِنْدَ ظَهْرِهِ. ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ هَذَا الرَّجُلِ، فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ. فَوَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ مِنْ أَنْ يَأْثِرُوا عَلَىَّ كَذِبًا لَكَذَبْتُ عَنْهُ، ثُمَّ كَانَ أَوَّلَ مَا سَأَلَنِي عَنْهُ أَنْ قَالَ كَيْفَ نَسَبُهُ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ. قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ مِنْكُمْ أَحَدٌ قَطُّ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَقُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ. قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ. قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ. قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لاَ نَدْرِي مَا هُوَ فَاعِلٌ فِيهَا. قَالَ وَلَمْ تُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرُ هَذِهِ الْكَلِمَةِ. قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قُلْتُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالٌ، يَنَالُ مِنَّا وَنَنَالُ مِنْهُ. قَالَ مَاذَا يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَقُولُ اعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَاتْرُكُوا مَا يَقُولُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالصِّلَةِ. فَقَالَ لِلتَّرْجُمَانِ قُلْ لَهُ سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو نَسَبٍ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ لَقُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَسِي بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، قُلْتُ فَلَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ أَبِيهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، فَقَدْ أَعْرِفُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَذَرَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ اتَّبَعُوهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَذَكَرْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ فَذَكَرْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ أَمْرُ الإِيمَانِ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ أَيَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تُخَالِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَذَكَرْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ تَغْدِرُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَا يَأْمُرُكُمْ، فَذَكَرْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ، وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَنْ عِبَادَةِ الأَوْثَانِ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ. فَإِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا فَسَيَمْلِكُ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، لَمْ أَكُنْ أَظُنُّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، فَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لِقَاءَهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمِهِ. ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّذِي بَعَثَ بِهِ دِحْيَةُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى، فَدَفَعَهُ إِلَى هِرَقْلَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ. مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ. سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ وَ{يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ} قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا قَالَ مَا قَالَ، وَفَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، وَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ. فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمَ. وَكَانَ ابْنُ النَّاظُورِ صَاحِبُ إِيلِيَاءَ وَهِرَقْلَ سُقُفًّا عَلَى نَصَارَى الشَّأْمِ، يُحَدِّثُ أَنَّ هِرَقْلَ حِينَ قَدِمَ إِيلِيَاءَ أَصْبَحَ يَوْمًا خَبِيثَ النَّفْسِ، فَقَالَ بَعْضُ بَطَارِقَتِهِ قَدِ اسْتَنْكَرْنَا هَيْئَتَكَ. قَالَ ابْنُ النَّاظُورِ وَكَانَ هِرَقْلُ حَزَّاءً يَنْظُرُ فِي النُّجُومِ، فَقَالَ لَهُمْ حِينَ سَأَلُوهُ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ حِينَ نَظَرْتُ فِي النُّجُومِ مَلِكَ الْخِتَانِ قَدْ ظَهَرَ، فَمَنْ يَخْتَتِنُ مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ قَالُوا لَيْسَ يَخْتَتِنُ إِلاَّ الْيَهُودُ فَلاَ يُهِمَّنَّكَ شَأْنُهُمْ وَاكْتُبْ إِلَى مَدَايِنِ مُلْكِكَ، فَيَقْتُلُوا مَنْ فِيهِمْ مِنَ الْيَهُودِ. فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى أَمْرِهِمْ أُتِيَ هِرَقْلُ بِرَجُلٍ أَرْسَلَ بِهِ مَلِكُ غَسَّانَ، يُخْبِرُ عَنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَخْبَرَهُ هِرَقْلُ قَالَ اذْهَبُوا فَانْظُرُوا أَمُخْتَتِنٌ هُوَ أَمْ لاَ. فَنَظَرُوا إِلَيْهِ، فَحَدَّثُوهُ أَنَّهُ مُخْتَتِنٌ، وَسَأَلَهُ عَنِ الْعَرَبِ فَقَالَ هُمْ يَخْتَتِنُونَ. فَقَالَ هِرَقْلُ هَذَا مَلِكُ هَذِهِ الأُمَّةِ قَدْ ظَهَرَ. ثُمَّ كَتَبَ هِرَقْلُ إِلَى صَاحِبٍ لَهُ بِرُومِيَةَ، وَكَانَ نَظِيرَهُ فِي الْعِلْمِ، وَسَارَ هِرَقْلُ إِلَى حِمْصَ، فَلَمْ يَرِمْ حِمْصَ حَتَّى أَتَاهُ كِتَابٌ مِنْ صَاحِبِهِ يُوَافِقُ رَأْىَ هِرَقْلَ عَلَى خُرُوجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَّهُ نَبِيٌّ، فَأَذِنَ هِرَقْلُ لِعُظَمَاءِ الرُّومِ فِي دَسْكَرَةٍ لَهُ بِحِمْصَ ثُمَّ أَمَرَ بِأَبْوَابِهَا فَغُلِّقَتْ، ثُمَّ اطَّلَعَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الرُّومِ، هَلْ لَكُمْ فِي الْفَلاَحِ وَالرُّشْدِ وَأَنْ يَثْبُتَ مُلْكُكُمْ فَتُبَايِعُوا هَذَا النَّبِيَّ، فَحَاصُوا حَيْصَةَ حُمُرِ الْوَحْشِ إِلَى الأَبْوَابِ، فَوَجَدُوهَا قَدْ غُلِّقَتْ، فَلَمَّا رَأَى هِرَقْلُ نَفْرَتَهُمْ، وَأَيِسَ مِنَ الإِيمَانِ قَالَ رُدُّوهُمْ عَلَىَّ. وَقَالَ إِنِّي قُلْتُ مَقَالَتِي آنِفًا أَخْتَبِرُ بِهَا شِدَّتَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ، فَقَدْ رَأَيْتُ. فَسَجَدُوا لَهُ وَرَضُوا عَنْهُ، فَكَانَ ذَلِكَ آخِرَ شَأْنِ هِرَقْلَ. رَوَاهُ صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ وَيُونُسُ وَمَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
Imetuambiwa na Abu Al-Yaman Al-Hakam bin Nafi', akasema: Ametuarifu Shu'ayb, kutoka kwa Az-Zuhri, akasema: Ameniarifu 'Ubaydullah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud, kwamba 'Abdullah bin 'Abbas alimuarifu kwamba Abu Sufyan bin Harb alimuarifu kwamba Heraclius alimtumea ujumbe wakati akiwa na kikundi cha Quraish — nao walikuwa wafanyabiashara katika Sham — wakati ambapo Rasûlullah ﷺ alikuwa na mkataba wa kusitisha mapigano na Abu Sufyan na makafiri wa Quraish. Basi walimwendeea akiwa Ilya (Jerusalem), akawaita katika baraza lake huku wakuu wa Rumi wakiwa pembezoni mwake. Kisha akawaita na akamwita mtafsiri wake akasema:
"Ni nani miongonzi mwenu aliye karibu zaidi kwa nasaba na mtu huyu anayedai kuwa ni Mtume?" Abu Sufyan akasema: "Mimi ndiye aliye karibu zaidi naye." Heraclius akasema: "Mkaribisheni kwangu, na wasahaba zake mwasimamishe nyuma yake." Kisha akamwambia mtafsiri wake: "Waambie kwamba nitamuuliza huyu kuhusu mtu huyo, na akiniambia uongo basi mpingeni." Abu Sufyan akasema: "Wallahi! Lisingekuwa aibu ya kuogopa kunilaumu kwa uongo, ningemwambia uongo. Swali la kwanza aliloniuliza lilikuwa: 'Je, nasaba yake ni vipi miongonzi mwenu?' Nikajibu: 'Yeye ni mwenye nasaba nzuri miongonzi mwetu.' Akauliza: 'Je, kuna mtu yeyote miongonzi mwenu aliyewahi kusema kauli kama hii kabla yake?' Nikajibu: 'La.' Akauliza: 'Je, kulikuwa na mfalme yeyote miongoni mwa mababu zake?' Nikajibu: 'La.' Akauliza: 'Je, wafuasi wake ni masharifu au maskini?' Nikajibu: 'Bali ni maskini.' Akauliza: 'Je, wanaongezeka au wanapungua?' Nikajibu: 'Wanaongezeka.' Akauliza: 'Je, kuna mtu yeyote anayerudi nyuma kutoka kwenye dini yake kwa hasira baada ya kujiunga nayo?' Nikajibu: 'La.' Akauliza: 'Je, mlimwahi kumshutumu kwa uongo kabla ya kusema alichosema?' Nikajibu: 'La.' Akauliza: 'Je, anasalia?' Nikajibu: 'La, na sisi tuko katika mkataba naye, hatujui atafanya nini humo.' Sikuweza kupata fursa ya kusema chochote isipokuwa hilo. Akauliza: 'Je, mlimwahi kupigana naye?' Nikajibu: 'Ndiyo.' Akauliza: 'Vipi vilivyokuwa vita vyenu naye?' Nikajibu: 'Vita ni vya kubadilishana, wakati mwingine anatushinda na wakati mwingine tunamshinda.' Akauliza: 'Anawaamuru nini?' Nikasema: 'Anasema: Muabuduni Allah pekee na msimshirikishe na chochote, na acheni yale waliyokuwa wakisema mababu zenu. Anatuumuru kuswali, kusema kweli, kuwa na heshima na kuunganisha uhusiano wa kindugu.' Kisha akamwambia mtafsiri: 'Mwambie: Nilikuuliza kuhusu nasaba yake, ukataja kuwa ana nasaba nzuri miongonzi mwenu, na hivyo ndivyo Mitume hutumwa katika nasaba za watu wao. Nilikuuliza ikiwa kuna mtu aliyewahi kusema hivi, ukasema hapana; kama angekuwepo, ningesema mtu huyu anafuata kauli ya mtu wa zamani. Nilikuuliza ikiwa kuna mfalme miongoni mwa mababu zake, ukasema hapana; kama angekuwepo, ningesema anatafuta ufalme wa baba yake. Nilikuuliza ikiwa mlimshutumu kwa uongo, ukasema hapana; najua kwamba mtu asiyeambia watu uongo hawezi kumwambia Allah uongo. Nilikuuliza kuhusu wafuasi wake, ukasema ni maskini, na hao ndio wafuasi wa Mitume. Nilikuuliza ikiwa wanaongezeka, ukasema wanaongezeka, na hivyo ndivyo hali ya imani hadi itakapokamilika. Nilikuuliza ikiwa kuna mtu anayerudi nyuma, ukasema hapana, na hivyo ndivyo imani inaposhuka furaha yake mioyoni. Nilikuuliza ikiwa anasalia, ukasema hapana, na Mitume hawasalii. Nilikuuliza anachoamuru, ukataja kuwa anaamuru kumwabudu Allah pekee, kutomshirikisha, na kuamuru swala, kweli na heshima. Ikiwa unachosema ni kweli, atamiliki mahali hapa chini ya miguu yangu miwili. Nilijua kuwa atatoka, lakini sikudhani kuwa atakuwa miongonzi mwenu. Kama ningejua kuwa naweza kumfikia, ningejitahidi kukutana naye, na kama ningekuwa naye, ningemfuosha miguu yake.' Kisha akaomba barua ya Rasûlullah ﷺ iliyopelekwa na Dihyah kwa mkuu wa Busra, naye akampelekea Heraclius. Akaisoma na ikawa imeandikwa: 'Kwa Jina la Allah, Mwingi wa Rehema, Mwenye Huruma. Kutoka kwa Muhammad, mja wa Allah na Mtume wake, kwa Heraclius, mkuu wa Rumi. Amani iwe juu ya anayefuata uwongofu. Baada ya hayo, ninakualika kwenye wito wa Uislamu. Silimu uokoke, na Allah atakupa thawabu yako mara mbili. Lakini ukigeuka, basi utakuwa na dhambi ya Ariisiyin (wakulima). Na {Enyi Watu wa Kitabu! Njoni kwenye kalima sawa kati yetu na nyinyi: kwamba hatutamwabudu ila Allah, wala hatutamshirikisha na chochote, wala hatutafanyana mabwana badala ya Allah. Ikiwa watageuka, basi semeni: Shuhudieni kwamba sisi ni Waislamu}.' Abu Sufyan akasema: Alipomaliza kusema na kumaliza kusoma barua, kelele zikazidi na sauti zikapanda, nasi tukatolewa nje. Nikawaambia wasahaba zangu tulipotolewa: 'Jambo la Ibn Abi Kabshah (Mtume ﷺ) limekuwa kubwa kiasi kwamba hata mfalme wa Bani Al-Asfar anamwogopa.' Sikuacha kuwa na uhakika kuwa atashinda hadi Allah aliponiingiza kwenye Uislamu. Ibn An-Natur, mkuu wa Ilya na askofu wa Wakristo wa Sham, anasimulia kwamba Heraclius alipofika Ilya, aliamka siku moja akiwa na huzuni. Baadhi ya mapadri wake wakamwambia: 'Tumeshangazwa na hali yako.' Ibn An-Natur akasema
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Heraclius alitambua ishara za utume katika tabia na ujumbe wa Muhammad ﷺ.
Wakati wa mapatano ya kusitisha mapigano, Heraclius alimhoji Abu Sufyan huko Yerusalemu kuhusu Mtume ﷺ. Hadithi inataja kwamba wakati huo Abu Sufyan alikuwa bado hajawa Mwislamu, na Heraclius alimuuliza kuhusu ujumbe na tabia ya Mtume ﷺ.
Jina lililotumiwa katika riwaya hii kumaanisha Yerusalemu.
Kipindi kilichokubaliwa ambapo pande zinazopigana hazipigani.
Neno lililo katika barua ya Mtume ﷺ, lililotafsiriwa kuwa raia au wakulima wa Heraclius.
Wanazuoni kama Ibn Hajar wanaeleza kwamba maswali ya Heraclius yalihusu sifa zinazotambulika za utume: sifa ya kuaminika kabla ya kuanza kwa wito, kutimiza ahadi na wafuasi kuongezeka kwa idadi. Riwaya hii pia inafundisha kwamba kauli ya kweli kutoka kwa mpinzani inaweza kutumika kama ushahidi. Wito wa Mtume ﷺ ulihusu kumwabudu Allah peke yake na uliunganisha imani na sala, ukweli, kujihifadhi na kudumisha uhusiano wa kifamilia.
- Timiza ahadi, hata unapokabiliana na mtu ambaye mna mgogoro naye.
- Acha ukweli na tabia ya kuaminika viunge mkono ujumbe wako, hata katika mazungumzo magumu.
- Fanya ibada kwa Allah, sala, kujihifadhi na kuwatunza ndugu wa familia vionekane katika maamuzi yako ya kila siku.
Riwaya hii pia inahusu wahyi na uzoefu wa kwanza wa Mtume ﷺ; kwa pamoja, riwaya hizi zinaweka utume wake katika muktadha wa wahyi wa mwanzo.
Sahih al-Bukhari · #8 (Sahih)Hadithi inazungumzia msingi wa Uislamu, ambao pia unajitokeza katika maswali ya Heraclius kuhusu wito wa kumwabudu Allah peke yake.
40 Hadith van an-Nawawi · #12 (Sahih)Hadithi inasisitiza kuwa Mwislamu mwema huacha mambo yasiyomhusu; riwaya hii nayo inasisitiza kuwa imani huonekana katika ukweli na tabia njema.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.