Sahih al-Bukhari, hadithi 7191
Imepokelewa na Zaid ibn Thabit. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Zaid ibn Thabit
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ بَعَثَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا، فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ. قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ. فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ. قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لاَ نَتَّهِمُكَ، قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ. قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ. قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ. فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا، فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ التَّوْبَةِ {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ} إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ. قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ.
Muhammad bin Ubaidillah Abu Thabit ametuhabarisha, Ibrahim bin Sa'd ametuhabarisha, kutoka kwa Ibn Shihab, kutoka kwa Ubaid bin As-Sabbaq, kutoka kwa Zaid bin Thabit, alisema: Abu Bakr alinituma wakati wa mauaji makubwa ya watu wa Yamama, huku Umar akiwa pamoja naye. Abu Bakr akasema: 'Umar amenijia na kusema: Hakika mauaji yamekuwa makali siku ya Yamama kwa wasomaji wa Kurani, na ninahofia kuwa mauaji yataendelea kuwa makali kwa wasomaji wa Kurani katika maeneo yote, hivyo sehemu kubwa ya Kurani itapotea. Naona ni vyema uamuru kukusanywa kwa Kurani.' Nikasema: 'Ninawezaje kufanya jambo ambalo Rasûlullah ﷺ hakulifanya?' Umar akasema: 'Kwa Allah, hilo ni jema.' Umar aliendelea kunirudia kuhusu hilo hadi Allah aliponifungulia kifua changu kwa yale Aliyomfungulia kifua Umar, nami nikaona katika hilo kile alichokiona Umar. Zaid alisema: Abu Bakr akasema: 'Hakika wewe ni kijana mwenye akili, hatukuhumu, na ulikuwa ukiandika wahyi kwa Rasûlullah ﷺ, basi tafuta Kurani na uikusanye.' Zaid alisema: 'Kwa Allah, lau angeniamuru kusogeza mlima kati ya milima isingekuwa nzito kwangu kuliko kuniamuru kukusanya Kurani.' Nikasema: 'Mnafanyaje jambo ambalo Rasûlullah ﷺ hakulifanya?' Abu Bakr akasema: 'Kwa Allah, hilo ni jema.' Aliendelea kunisisitiza hadi Allah aliponifungulia kifua changu kwa yale Aliyovifungulia vifua vya Abu Bakr na Umar, nami nikaona katika hilo kile walichokiona wao. Basi nikatafuta Kurani na kuikusanya kutoka kwenye makuti, vipande vya ngozi, vigae, na vifuani mwa watu. Nikapata mwisho wa Surah At-Taubah {LACAD JAA'AKUM RASULUN MIN ANFUSIKUM} hadi mwisho wake kwa Khuzaima au Abi Khuzaima, nikaiongeza katika surah yake. Sahifa hizo zilikaa kwa Abu Bakr maishani mwake hadi Allah alipomwita, kisha kwa Umar maishani mwake hadi Allah alipomwita, kisha kwa Hafsa binti Umar.' Muhammad bin Ubaidillah alisema: Likhaf inamaanisha vigae.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Abubakar aliamuru Qur’ani ikusanywe kwa uangalifu baada ya ushauri wa Umar.
Baada ya wasomaji wengi wa Qur’ani kuuawa katika vita vya Al-Yamama, Umar alipendekeza Qur’ani ikusanywe. Abubakar alimpa Zayd ibn Thabit jukumu la kukusanya aya na kuzihakiki.
Waislamu walioihifadhi Qur’ani kwa moyo na kuisoma.
Ujumbe ambao Allah alimfunulia Mtume ﷺ.
Kurasa zilizokusanywa ambazo Qur’ani iliandikwa katika mkusanyo huu wa kwanza.
Wanazuoni wanahitimisha kutokana na kisa hiki kwamba hatua mpya ya kiutawala yenye manufaa inaweza kukubaliwa ikiwa inalinda ufunuo na haipingani na agizo la kidini. Mkusanyo huo haukuwa nyongeza katika Qur’ani, bali uliyaleta pamoja aya ambazo tayari zilikuwa zimefunuliwa, huku zikihakikiwa kwa maandishi na kwa kukariri. Riwaya hii pia inaonyesha umuhimu wa mashauriano: Umar alitoa pendekezo, Abubakar akalikubali baada ya kulitafakari, na Zayd akalitekeleza kwa uangalifu. Madhehebu manne ya Sunni kwa ujumla yanatambua kuwa wanazuoni wenye sifa hutathmini masuala mapya kwa ijtihad; historia hii inaonyesha kanuni hiyo, bila yenyewe kuweka agizo tofauti kuhusu mkusanyo wa Qur’ani.
- Linda elimu yenye thamani kwa kuiandika kwa uangalifu na kuilinganisha na vyanzo vya kuaminika.
- Washauri watu wenye ujuzi na wanaoaminika kabla ya kufanya uamuzi mkubwa.
- Lichukulie jukumu lenye manufaa kwa uzito, hata linapokuwa zito, na litekeleze kwa makini.
Riwaya hii katika kitabu hicho hicho inaangazia jinsi hukumu inavyopaswa kutekelezwa kwa uangalifu na haki; hilo linaendana na wajibu na uangalifu ulioonyeshwa katika mkusanyo ulioelezwa.
Sahih al-Bukhari · #7141 (Sahih)Inasisitiza umuhimu wa kutenda kwa haki wakati wa kutoa hukumu, jambo linalolingana na uamuzi wa uangalifu wa Abubakar, Umar na Zayd.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.