Sahih al-Bukhari, hadithi 7192
Imepokelewa na Sahl bin Abi Hathma. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Imesimuliwa na Sahl bin Abi Hathma
Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.
Riwaya
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي لَيْلَى، ح حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي لَيْلَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ هُوَ، وَرِجَالٌ، مِنْ كُبَرَاءِ قَوْمِهِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ خَرَجَا إِلَى خَيْبَرَ مِنْ جَهْدٍ أَصَابَهُمْ، فَأُخْبِرَ مُحَيِّصَةُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ قُتِلَ وَطُرِحَ فِي فَقِيرٍ أَوْ عَيْنٍ، فَأَتَى يَهُودَ فَقَالَ أَنْتُمْ وَاللَّهِ قَتَلْتُمُوهُ. قَالُوا مَا قَتَلْنَاهُ وَاللَّهِ. ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى قَدِمَ عَلَى قَوْمِهِ فَذَكَرَ لَهُمْ، وَأَقْبَلَ هُوَ وَأَخُوهُ حُوَيِّصَةُ ـ وَهْوَ أَكْبَرُ مِنْهُ ـ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ، فَذَهَبَ لِيَتَكَلَّمَ وَهْوَ الَّذِي كَانَ بِخَيْبَرَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِمُحَيِّصَةَ " كَبِّرْ كَبِّرْ ". يُرِيدُ السِّنَّ، فَتَكَلَّمَ حُوَيِّصَةُ ثُمَّ تَكَلَّمَ مُحَيِّصَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِمَّا أَنْ يَدُوا صَاحِبَكُمْ، وَإِمَّا أَنْ يُؤْذِنُوا بِحَرْبٍ ". فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ بِهِ، فَكُتِبَ مَا قَتَلْنَاهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحُوَيِّصَةَ وَمُحَيِّصَةَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ " أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ دَمَ صَاحِبِكُمْ ". قَالُوا لاَ. قَالَ " أَفَتَحْلِفُ لَكُمْ يَهُودُ ". قَالُوا لَيْسُوا بِمُسْلِمِينَ. فَوَدَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ مِائَةَ نَاقَةٍ حَتَّى أُدْخِلَتِ الدَّارَ. قَالَ سَهْلٌ فَرَكَضَتْنِي مِنْهَا نَاقَةٌ.
Abdullah bin Yusuf alituhadithia, Malik alituarifu, kutoka kwa Abu Laila. Na pia Ismail alituhadithia, Malik alinihadithia, kutoka kwa Abu Laila bin Abdullah bin Abdur-Rahman bin Sahl, kutoka kwa Sahl bin Abi Hathma, kwamba yeye mwenyewe na wanaume kadhaa wa masharifu wa kabila lake walimuarifu kwamba Abdullah bin Sahl na Muhaiyisa walienda Khaybar kutokana na ugumu wa maisha uliowapata. Kisha Muhaiyisa aliambiwa kwamba Abdullah ameuawa na kutupwa katika shimo au chemchemi. Hivyo akawendea Wayahudi na kusema: 'Kwa Allah, nyinyi mmemuua rafiki yangu.' Wakasema: 'Kwa Allah, hatukumuuua.' Kisha akarudi kwa watu wake na kuwasimulia habari hizo. Yeye, ndugu yake mkubwa Huwaiyisa (ambaye alikuwa mkubwa kuliko yeye), na Abdur-Rahman bin Sahl wakaenda kwa Mtume ﷺ. Yule aliyekuwa Khaybar (Muhaiyisa) alianza kuongea, lakini Nabii ﷺ akamwambia Muhaiyisa: 'Mkubwa! Mkubwa!' akimaanisha umri. Hivyo Huwaiyisa akaongea kwanza, kisha Muhaiyisa. Kisha Mjumbe wa Allah ﷺ akasema: 'Ama Wayahudi walipe fidia ya damu ya rafiki yenu, ama watangaze vita.' Mjumbe wa Allah ﷺ akawaandikia barua kuhusu hilo, nao wakajibu kwa kuandika: 'Hatukumuuua.' Kisha Mjumbe wa Allah ﷺ akawauliza Huwaiyisa, Muhaiyisa na Abdur-Rahman: 'Je, mtaapa kiapo ili kustahiki fidia ya damu ya rafiki yenu?' Wakasema: 'Hapana.' Akasema: 'Basi je, Wayahudi wawaapie ninyi?' Wakasema: 'Wao si Waislamu.' Hivyo Mjumbe wa Allah ﷺ akalipa fidia hiyo kutoka kwake mwenyewe ngamia mia moja hadi ziliingizwa nyumbani. Sahl akasema: 'Ngamia mmoja kati yao alinipiga teke.'
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Katika mauaji ambayo hayajatatuliwa, Mtume ﷺ anaeleza utaratibu wa ushahidi na akalipa fidia ya damu.
Abdullah ibn Sahl alipatikana ameuawa alipokuwa safarini kwenda Khaybar. Familia yake iliwalaumu Mayahudi kwa mauaji hayo, lakini wao walikanusha. Mtume ﷺ alishughulikia kesi hiyo na akalipa ngamia mia moja kama fidia ya damu kutoka katika mali yake mwenyewe.
Fidia ya kifedha inayotolewa kwa jamaa wa karibu wa mtu aliyeuawa.
Kuapa kama sehemu ya utaratibu rasmi wa kupata fidia ya damu.
Mtume ﷺ alimruhusu mtu mwenye umri mkubwa zaidi miongoni mwa waliokuwepo kuzungumza kwanza.
Wanazuoni wanajadili riwaya hii wanapozungumzia utaratibu wa qasama: utaratibu maalumu wa viapo katika kesi ya mauaji yanayoshukiwa ambapo ushahidi haujakamilika. Masharti yake mahsusi na namna viapo vinavyogawanywa hutofautiana baina ya madhehebu ya fiqhi. Kesi hii inaonyesha kwamba tuhuma peke yake hazithibitishi hatia, na kwamba hakimu anapaswa kuwasikiliza wahusika na ushahidi uliopo kwa makini. Malipo ya Mtume ﷺ yalikuwa uamuzi katika kesi hii maalumu, na hayamaanishi moja kwa moja kanuni ya jumla kwamba serikali hulipa fidia kutoka katika mali yake kwa kila kesi ya mauaji ambayo haijatatuliwa.
- Usimtuhumu mtu kwa kosa kubwa bila ushahidi, na uache hakimu mwenye mamlaka achunguze kesi.
- Katika mzozo, wasikilize wahusika wote na mpe kila mmoja nafasi ya haki ya kueleza msimamo wake.
- Tafuta suluhu ya haki katika mzozo ambao haujatatuliwa, inayolinda haki za jamaa wa marehemu.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.