Adhana · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadithi 806

Imepokelewa na Abu Huraira. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Adhana
صحيح البخاري
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Abu Huraira

Sahih (ya kuaminika)

Sahih al-Bukhari kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَعَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُمَا أَنَّ النَّاسَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ ‏"‏ هَلْ تُمَارُونَ فِي الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ دُونَهُ سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَهَلْ تُمَارُونَ فِي الشَّمْسِ لَيْسَ دُونَهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّكُمْ تَرَوْنَهُ كَذَلِكَ، يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَقُولُ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ شَيْئًا فَلْيَتَّبِعْ‏.‏ فَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الشَّمْسَ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الْقَمَرَ وَمِنْهُمْ مَنْ يَتَّبِعُ الطَّوَاغِيتَ، وَتَبْقَى هَذِهِ الأُمَّةُ فِيهَا مُنَافِقُوهَا، فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى يَأْتِيَنَا رَبُّنَا، فَإِذَا جَاءَ رَبُّنَا عَرَفْنَاهُ‏.‏ فَيَأْتِيهِمُ اللَّهُ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ‏.‏ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا‏.‏ فَيَدْعُوهُمْ فَيُضْرَبُ الصِّرَاطُ بَيْنَ ظَهْرَانَىْ جَهَنَّمَ، فَأَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَجُوزُ مِنَ الرُّسُلِ بِأُمَّتِهِ، وَلاَ يَتَكَلَّمُ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ إِلاَّ الرُّسُلُ، وَكَلاَمُ الرُّسُلِ يَوْمَئِذٍ اللَّهُمَّ سَلِّمْ سَلِّمْ‏.‏ وَفِي جَهَنَّمَ كَلاَلِيبُ مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، هَلْ رَأَيْتُمْ شَوْكَ السَّعْدَانِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهَا مِثْلُ شَوْكِ السَّعْدَانِ، غَيْرَ أَنَّهُ لاَ يَعْلَمُ قَدْرَ عِظَمِهَا إِلاَّ اللَّهُ، تَخْطَفُ النَّاسَ بِأَعْمَالِهِمْ، فَمِنْهُمْ مَنْ يُوبَقُ بِعَمَلِهِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يُخَرْدَلُ ثُمَّ يَنْجُو، حَتَّى إِذَا أَرَادَ اللَّهُ رَحْمَةَ مَنْ أَرَادَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، أَمَرَ اللَّهُ الْمَلاَئِكَةَ أَنْ يُخْرِجُوا مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، فَيُخْرِجُونَهُمْ وَيَعْرِفُونَهُمْ بِآثَارِ السُّجُودِ، وَحَرَّمَ اللَّهُ عَلَى النَّارِ أَنْ تَأْكُلَ أَثَرَ السُّجُودِ فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ، فَكُلُّ ابْنِ آدَمَ تَأْكُلُهُ النَّارُ إِلاَّ أَثَرَ السُّجُودِ، فَيَخْرُجُونَ مِنَ النَّارِ قَدِ امْتَحَشُوا، فَيُصَبُّ عَلَيْهِمْ مَاءُ الْحَيَاةِ، فَيَنْبُتُونَ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ، ثُمَّ يَفْرُغُ اللَّهُ مِنَ الْقَضَاءِ بَيْنَ الْعِبَادِ، وَيَبْقَى رَجُلٌ بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَهْوَ آخِرُ أَهْلِ النَّارِ دُخُولاً الْجَنَّةَ، مُقْبِلٌ بِوَجْهِهِ قِبَلَ النَّارِ فَيَقُولُ يَا رَبِّ اصْرِفْ وَجْهِي عَنِ النَّارِ، قَدْ قَشَبَنِي رِيحُهَا، وَأَحْرَقَنِي ذَكَاؤُهَا‏.‏ فَيَقُولُ هَلْ عَسَيْتَ إِنْ فُعِلَ ذَلِكَ بِكَ أَنْ تَسْأَلَ غَيْرَ ذَلِكَ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ‏.‏ فَيُعْطِي اللَّهَ مَا يَشَاءُ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيَصْرِفُ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ، فَإِذَا أَقْبَلَ بِهِ عَلَى الْجَنَّةِ رَأَى بَهْجَتَهَا سَكَتَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، ثُمَّ قَالَ يَا رَبِّ قَدِّمْنِي عِنْدَ باب الْجَنَّةِ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ لَهُ أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعُهُودَ وَالْمَوَاثِيقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي كُنْتَ سَأَلْتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ أَكُونُ أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَقُولُ فَمَا عَسَيْتَ إِنْ أُعْطِيتَ ذَلِكَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَهُ فَيَقُولُ لاَ وَعِزَّتِكَ لاَ أَسْأَلُ غَيْرَ ذَلِكَ‏.‏ فَيُعْطِي رَبَّهُ مَا شَاءَ مِنْ عَهْدٍ وَمِيثَاقٍ، فَيُقَدِّمُهُ إِلَى باب الْجَنَّةِ، فَإِذَا بَلَغَ بَابَهَا، فَرَأَى زَهْرَتَهَا وَمَا فِيهَا مِنَ النَّضْرَةِ وَالسُّرُورِ، فَيَسْكُتُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسْكُتَ، فَيَقُولُ يَا رَبِّ أَدْخِلْنِي الْجَنَّةَ‏.‏ فَيَقُولُ اللَّهُ وَيْحَكَ يَا ابْنَ آدَمَ مَا أَغْدَرَكَ، أَلَيْسَ قَدْ أَعْطَيْتَ الْعَهْدَ وَالْمِيثَاقَ أَنْ لاَ تَسْأَلَ غَيْرَ الَّذِي أُعْطِيتَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ لاَ تَجْعَلْنِي أَشْقَى خَلْقِكَ‏.‏ فَيَضْحَكُ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ مِنْهُ، ثُمَّ يَأْذَنُ لَهُ فِي دُخُولِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ تَمَنَّ‏.‏ فَيَتَمَنَّى حَتَّى إِذَا انْقَطَعَتْ أُمْنِيَّتُهُ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَمَنَّ كَذَا وَكَذَا‏.‏ أَقْبَلَ يُذَكِّرُهُ رَبُّهُ، حَتَّى إِذَا انْتَهَتْ بِهِ الأَمَانِيُّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ لأَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَالَ اللَّهُ لَكَ ذَلِكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَمْ أَحْفَظْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَوْلَهُ ‏"‏ لَكَ ذَلِكَ وَمِثْلُهُ مَعَهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ إِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ ذَلِكَ لَكَ وَعَشَرَةُ أَمْثَالِهِ ‏"‏‏.‏

Tafsiri

Abu Huraira alituarifu kuwa watu walimwambia,

"Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ! Je, tutamuona Rab wetu Siku ya Kiyama?" Akajibu, "Je, mna shaka yoyote katika kuona mwezi kamili usiku wa anga safi isiyo na mawingu?" Wakasema, "Hapana, Ewe Mjumbe wa Allah ﷺ!" Akasema, "Je, mna shaka yoyote katika kuona jua wakati hakuna mawingu?" Wakajibu kwa kukana. Akasema, "Mtamuona Allah (Rab wenu) vivyo hivyo. Siku ya Kiyama, watu watakusanywa na Atawaamuru watu wafuate kile walichokuwa wanakiabudu. Baadhi yao watafuata jua, baadhi watafuata mwezi, na baadhi watafuata miungu bandia; na itabaki umma huu (Waislamu) pamoja na wanafiki wake. Allah atakuja kwao na kusema, 'Mimi ni Rab wenu.' Watasema, 'Tutabaki mahali hapa hadi Rab wetu atakapokuja kwetu, na Rab wetu atakapokuja, tutamtambua.' Kisha Allah atakuja kwao tena na kusema, 'Mimi ni Rab wenu.' Watasema, 'Wewe ndiye Rab wetu.' Allah atawaita, na Daraja la Sirat litawekwa juu ya Jahannamu, na mimi (Muhammad) nitakuwa wa kwanza miongoni mwa Mitume kulivuka pamoja na umma wangu. Hakuna mtu isipokuwa Mitume atakayeweza kuzungumza siku hiyo, na watasema, 'Ewe Allah! Tuokoe. Ewe Allah! Tuokoe.' Kutakuwa na nundu kama miiba ya Sa'dan ndani ya Jahannamu. Je, mmeiona miiba ya Sa'dan?" Watu walisema, "Ndiyo." Akasema, "Nundu hizi zitakuwa kama miiba ya Sa'dan, lakini hakuna anayejua ukubwa wake isipokuwa Allah, na zitawanasa watu kulingana na matendo yao; baadhi yao wataanguka na kubaki Jahannamu milele; wengine watapata adhabu (kukatwakatwa vipande vidogo) na kutoka Jahannamu, hadi Allah atakapotaka kumrehamu yeyote anayetaka miongoni mwa watu wa Motoni, ataamuru malaika watoe motoni wale waliomuabudu Yeye pekee. Malaika wawatambue kupitia alama za kusujudu, kwani Allah ameiharimia Moto kula alama hizo za kusujudu. Hivyo watatoka Motoni, moto utameza sehemu zote za mwili wa binadamu isipokuwa alama za kusujudu. Wakati huo watatoka Motoni wakiwa mifupa tu. Maji ya Uhai yatamwagiwa juu yao na hivyo wataota kama mbegu zinavyoota ukingoni mwa mkondo wa maji. Kisha Allah atakapomaliza hukumu kati ya viumbe vyake, mtu mmoja atabaki kati ya Jahannamu na Peponi, na yeye ndiye mtu wa mwisho wa watu wa Motoni kuingia Peponi. Atakuwa ameelekea uso wake upande wa Moto, na atasema, 'Ewe Rab wangu! Geuza uso wangu usitazame Moto, kwani harufu yake imenikauka na joto lake limeniunguza.' Allah atamuuliza, 'Je, unatarajia kuomba kitu kingine ikiwa fadhila hii itakutimizwa?' Atasema, 'Hapana, kwa Izzah Yako!' Na atampa Rab wake (Allah) ahadi na mikataba atakavyotaka. Kisha Allah atageuza uso wake usitazame Moto. Atakapoelekezwa upande wa Peponi na kuona uzuri wake, atanyamaza muda ambao Allah atataka anyamaze. Kisha atasema, 'Ewe Rab wangu! Nipeleke mlango wa Peponi.' Allah atamuuliza, 'Je, hukutoa ahadi na kufanya mikataba kwamba hautaomba chochote zaidi ya ulichoomba awali?' Atasema, 'Ewe Rab wangu! Usinifanye kuwa mnyonge zaidi miongoni mwa viumbe Vyako.' Allah atasema, 'Ikiwa ombi hili litatimizwa, je, utaomba kitu kingine?' Atasema, 'Hapana! Kwa Izzah Yako! Sitaomba chochote kingine.' Kisha atampa Rab wake ahadi na mikataba atakavyotaka. Allah atampeleka mlango wa Peponi. Atakapofika hapo na kuona maua yake na urembo na furaha iliyomo, atanyamaza muda ambao Allah atataka anyamaze, kisha atasema, 'Ewe Rab wangu! Niingize Peponi.' Allah atasema, 'Ole wako ewe Binadamu! Jinsi ulivyo mjanja! Je, hukutoa ahadi na mkataba kwamba hautaomba chochote zaidi ya ulichopewa?' Atasema, 'Ewe Rab wangu! Usinifanye kuwa mnyonge zaidi miongoni mwa viumbe Vyako.' Hivyo Allah atacheka na kumruhusu kuingia Peponi na kumwambia, 'Tamani.' Atamani hadi tamanio lake litakapokatika. Kisha Allah Azza wa Jalla atasema, 'Tamani hiki na hiki.' Rab wake ataendelea kumkumbusha, hadi matamanio yake yatakapoisha, Allah Ta'ala atasema, 'Haya yote ni yako na mfano wake pamoja nayo.'" Abu Sa'id Al-Khudri alimwambia Abu Huraira — Allah awaridhie wote wawili — kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alisema, "Allah alisema, 'Hayo ni yako na mara kumi ya mfano wake.'" Abu Huraira alisema, "Sikuhifadhi kutoka kwa Mjumbe wa Allah ﷺ isipokuwa kauli yake, 'Hayo ni yako na mfano wake pamoja nayo.'" Abu Sa'id alisema, "Mimi nilimsikia akisema, 'Hayo ni yako na mara kumi ya mfano wake.'"

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Allah atawaonyesha Waumini na kuwapa wokovu na rehema nyingi.

Maelezo ya maneno magumu
Sirat

Daraja linalosemekana kuwekwa juu ya Jahannam, ambalo watu watavuka Siku ya Kiyama.

alama za kusujudu

Alama za sehemu za mwili ambazo mtu huziweka chini anaposujudu katika sala.

Maji ya Uhai

Maji ambayo, kulingana na riwaya hii, waliookolewa huhuishwa tena na kukua baada ya kuokolewa kutoka Motoni.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale wanasisitiza kuwa Waumini watamuona Mola wao kwa kweli Akhera, kwa namna inayomstahili Allah na bila kumfananisha na viumbe. Mfano wa mwezi mpevu na jua unaeleza uwazi wa kuona, wala haumaanishi kuwa Allah anafanana na vitu hivyo vya angani. Riwaya hii pia inafundisha kuwa imani ya kumwabudu Allah peke yake haimwondolei mtu hesabu, lakini Allah hatimaye anaweza kuwaokoa Waumini kutoka Motoni. Wanazuoni wanaonyesha thamani ya pekee ya sala na kusujudu, bila kutumia matini hii kupuuza wajibu au majukumu mengine.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Sali kwa umakini, na uweke paji la uso wako na sehemu nyingine za mwili zilizoamrishwa chini kwa usahihi unapojisujudu.
  2. Unganisha matumaini ya rehema ya Allah na ibada ya dhati pamoja na kuwajibika kwa matendo yako.
  3. Muombe Allah kila siku akupe uthabiti na ulinzi Siku ya Kiyama.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.