Kitabu cha Fadhila za Masahaba · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadithi 6359

Imepokelewa na Abu Dharr al-Ghifari. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Kitabu cha Fadhila za Masahaba
صحيح مسلم
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Abu Dharr al-Ghifari

Sahih (ya kuaminika)

Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الأَزْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ، قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ فَخَرَجْتُ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَنَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا وَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَالَفَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَ خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْنَا الَّذِي قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ لَهُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلاَ جِمَاعَ لَكَ فِيمَا بَعْدُ ‏.‏ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ فَجَعَلَ يَبْكِي فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا أُنَيْسٌ بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا مَعَهَا - قَالَ - وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثِ سِنِينَ ‏.‏ قُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ ‏.‏ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ أَتَوَجَّهُ حَيْثُ يُوَجِّهُنِي رَبِّي أُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ ‏.‏ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي ‏.‏ فَانْطَلَقَ أُنَيْسٌ حَتَّى أَتَى مَكَّةَ فَرَاثَ عَلَىَّ ثُمَّ جَاءَ فَقُلْتُ مَا صَنَعْتَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلاً بِمَكَّةَ عَلَى دِينِكَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ ‏.‏ قُلْتُ فَمَا يَقُولُ النَّاسُ قَالَ يَقُولُونَ شَاعِرٌ كَاهِنٌ سَاحِرٌ ‏.‏ وَكَانَ أُنَيْسٌ أَحَدَ الشُّعَرَاءِ ‏.‏ قَالَ أُنَيْسٌ لَقَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكَهَنَةِ فَمَا هُوَ بِقَوْلِهِمْ وَلَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَمَا يَلْتَئِمُ عَلَى لِسَانِ أَحَدٍ بَعْدِي أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَاكْفِنِي حَتَّى أَذْهَبَ فَأَنْظُرَ ‏.‏ قَالَ فَأَتَيْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلاً مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ فَأَشَارَ إِلَىَّ فَقَالَ الصَّابِئَ ‏.‏ فَمَالَ عَلَىَّ أَهْلُ الْوَادِي بِكُلِّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَىَّ - قَالَ - فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ - قَالَ - فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَغَسَلْتُ عَنِّي الدِّمَاءَ وَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَلَقَدْ لَبِثْتُ يَا ابْنَ أَخِي ثَلاَثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلاَّ مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ - قَالَ - فَبَيْنَا أَهْلُ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ إِضْحِيَانَ إِذْ ضُرِبَ عَلَى أَسْمِخَتِهِمْ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ أَحَدٌ وَامْرَأَتَيْنِ مِنْهُمْ تَدْعُوَانِ إِسَافًا وَنَائِلَةَ - قَالَ - فَأَتَتَا عَلَىَّ فِي طَوَافِهِمَا فَقُلْتُ أَنْكِحَا أَحَدَهُمَا الأُخْرَى - قَالَ - فَمَا تَنَاهَتَا عَنْ قَوْلِهِمَا - قَالَ - فَأَتَتَا عَلَىَّ فَقُلْتُ هَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لاَ أَكْنِي ‏.‏ فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلاَنِ وَتَقُولاَنِ لَوْ كَانَ هَا هُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا ‏.‏ قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ قَالَ ‏"‏ مَا لَكُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَ ‏"‏ مَا قَالَ لَكُمَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتَا إِنَّهُ قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلأُ الْفَمَ ‏.‏ وَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَطَافَ بِالْبَيْتِ هُوَ وَصَاحِبُهُ ثُمَّ صَلَّى فَلَمَّا قَضَى صَلاَتَهُ قَالَ أَبُو ذَرٍّ ‏.‏ فَكُنْتُ أَنَا أَوَّلُ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ الإِسْلاَمِ - قَالَ - فَقُلْتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ وَعَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ أَنْتَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ - قَالَ - فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَ أَصَابِعَهُ عَلَى جَبْهَتِهِ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنِ انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ ‏.‏ فَذَهَبْتُ آخُذُ بِيَدِهِ فَقَدَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَتَى كُنْتَ هَا هُنَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ قَدْ كُنْتُ هَا هُنَا مُنْذُ ثَلاَثِينَ بَيْنَ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ ‏"‏ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلاَّ مَاءُ زَمْزَمَ ‏.‏ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا أَجِدُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ ‏"‏ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ إِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ لِي فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ ‏.‏ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا فَفَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ وَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا ثُمَّ غَبَرْتُ مَا غَبَرْتُ ثُمَّ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ إِنَّهُ قَدْ وُجِّهَتْ لِي أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ لاَ أُرَاهَا إِلاَّ يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَيْتُ أُنَيْسًا فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ صَنَعْتُ أَنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ ‏.‏ قَالَ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ ‏.‏ فَأَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ مَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ ‏.‏ فَاحْتَمَلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمْ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ إِيمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ ‏.‏ وَقَالَ نِصْفُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ أَسْلَمْنَا ‏.‏ فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ نِصْفُهُمُ الْبَاقِي وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَتُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ ‏.‏ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ غِفَارُ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Tafsiri

Haddab bin Khalid al-Azdi alituambia, Sulaiman bin al-Mughira alituambia, Humaid bin Hilal alituarifu, kutoka kwa Abdullah bin as-Samit, ambaye alisema: Abu Dharr alisema: Tulitoka katika kabila letu la Ghifar, ambao wakati huo walihalalisha miezi haramu. Nikatoka mimi, ndugu yangu Unais na mama yetu, tukae kwa mjomba wetu. Alitukarimu na kututendea mema, lakini watu wake waliwivu na kusema: 'Ukitoka nyumbani, Unais hufanya zinaa na mkeo.' Mjomba wetu akaja na kutupa lawama hiyo. Nikamwambia: 'Wema uliotufanyia umeharibu; hakuna tena kuishi pamoja.' Tukachukua ngamia zetu na kupakia mzigo, huku mjomba wetu akifunika uso wake kwa nguo na kulia. Tukasafiri hadi tukafika pembezoni mwa Makkah. Hapo, Unais alipiga kura kwa ajili ya ngamia zetu na idadi sawa na hizo. Wakaenda kwa mtabiri (Kahin), na Unais akashinda, akarudi na ngamia zetu pamoja na idadi sawa. Abu Dharr alisema: 'Ewe mwana wa ndugu yangu, nilikuwa nikiomba miaka mitatu kabla ya kukutana na Rasûlullah ﷺ.' Nikauliza: 'Unamwombea nani?' Akajibu: 'Allah.' Nikauliza: 'Unaelekea upande gani?' Akajibu: 'Naelekea pale Bwana wangu anaponielekeza. Huomba usiku wa manane, na husujudu kama vazi hadi jua linapochomoza.' Unais akasema: 'Nina shughuli Makkah, baki hapa.' Unais akaenda Makkah akachelewa kurudi. Aliporudi, nikamuuliza alichofanya. Akasema: 'Nimekutana na mtu Makkah aliye kwenye dini yako na anadai kuwa Allah amemtuma.' Nikauliza: 'Watu wanasema nini?' Akajibu: 'Wanasema ni mshairi, mtabiri au mchawi.' Unais mwenyewe alikuwa mshairi, akasema: 'Nimesikia maneno ya makuhani, na hayafanani na yake. Pia nimelinganisha na mashairi, na hakuna mshairi anayeweza kuyasema. Wallahi, yeye ni mkweli na wao ni waongo.' Nikasema: 'Baki hapa niende kumuangalia.' Nilipofika Makkah, nikamchagua mtu dhaifu na kumuuliza: 'Yuko wapi mnayemuita Sabi?' Akanielekeza na kusema: 'Huyo ndiye Sabi!' Watu wa bonde wakanishambulia kwa udongo na mifupa hadi nikapoteza fahamu. Nilipoamka, nilikuwa kama sanamu nyekundu kwa damu. Nikaenda Zamzam, nikaosha damu na kunywa maji. Ewe mwana wa ndugu yangu, nilikaa huko siku thelathini, bila chakula isipokuwa maji ya Zamzam. Nikanona hadi tumbo langu likajaa mikunjo, na sikuhisi njaa. Usiku mmoja wa mwezi, hakuna aliyekuwa akizunguka Ka'bah isipokuwa wanawake wawili wakiomba Isaf na Na'ilah. Walipopita, nikawaambia: 'Oaneni!' Hawakuacha. Waliporudi, nikawaambia wazi: 'Mna mbao!' Wakalia na kwenda wakisema: 'Laiti ingekuwa na mtu wa kabila letu hapa!' Njiani, walikutana na Rasûlullah ﷺ na Abu Bakr wakishuka. Akawauliza: 'Mna nini?' Wakasema: 'Kuna Sabi kati ya Ka'bah na pazia lake.' Akawauliza: 'Amewambia nini?' Wakasema: 'Ametuambia neno linalojaza kinywa.' Rasûlullah ﷺ akaja, akabusu Hajar al-Aswad, akazunguka Ka'bah na Sahaba wake, kisha akaomba. Alipomaliza, mimi ndiye wa kwanza kumsalimia kwa salamu ya Kiislamu: 'Assalamu alayka ya Rasûlullah.' Akajibu: 'Wa alayka wa rahmatullah.' Kisha akasema: 'Wewe ni nani?' Nikasema: 'Ninatoka Ghifar.' Akaweka kidole chake kwenye paji la uso, nikafikiri labda hakupenda kuwa mimi ni wa Ghifar. Nikataka kushika mkono wake lakini Sahaba wake aliyemjua zaidi akanizuia. Akainua kichwa chake na kuuliza: 'Umekuwa hapa tangu lini?' Nikasema: 'Siku thelathini.' Akasema: 'Nani amekuwa akikulisha?' Nikasema: 'Hakuna chakula isipokuwa maji ya Zamzam. Nimenona, tumbo langu lina mikunjo, na sihisi njaa.' Akasema: 'Ni yenye baraka, ni chakula kinachoshibisha.' Abu Bakr akasema: 'Ewe Rasûlullah, niruhusu nimlishe leo usiku.' Rasûlullah ﷺ na Abu Bakr wakatoka, nami nikaenda nao. Abu Bakr akafungua mlango na kutuletea zabibu za Ta'if, na hilo lilikuwa chakula cha kwanza nilichokula huko. Nikakaa muda uliohitajika. Baadaye, Rasûlullah ﷺ akaniambia: 'Nimeonyeshwa ardhi yenye mitende, na nadhani ni Yathrib (Madinah). Je, unaweza kupeleka ujumbe kwa watu wako? Allah awafaidishe kupitia wewe na akupe thawabu.' Nikarudi kwa Unais, akaniuliza: 'Umefanya nini?' Nikasema: 'Nimekuwa Muislamu na nimeshuhudia.' Akasema: 'Sina hamu ya kuacha dini yako; mimi pia nimekuwa Muislamu na nimeshuhudia.' Tukaenda kwa mama yetu, akasema: 'Sina hamu ya kuacha dini yenu; mimi pia nimekuwa Muislamu na nimeshuhudia.' Tukapakia ngamia na kurudi kwa kabila letu la Ghifar, nusu yao wakaingia Uislamu chini ya Ima' bin Rahadah al-Ghifari. Nusu iliyobaki ikasema wataingia Uislamu Rasûlullah ﷺ atakapofika Madinah. Rasûlullah ﷺ alipofika Madinah, nusu iliyobaki ikaingia Uislamu. Kabila la Aslam likaja na kusema: 'Ewe Rasûlullah, sisi ni ndugu zao; tunaingia Uislamu kama walivyoingia.' Wakaingia Uislamu, na Rasûlullah ﷺ akasema: 'Ghifar Allah ameisamehe, na Aslam Allah ameipa amani.'

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Abu Dharr aliupata Uislamu, akabaki imara na akawaalika watu wake.

Maelezo ya maneno magumu
Miezi mitukufu

Miezi minne ambayo kupigana vita kulikatazwa katika desturi za Waarabu; baadhi ya makabila yalikiuka katazo hilo.

Mtabiri

Mtu anayedai kuwa na ujuzi wa mambo yaliyofichika au kutabiri yajayo.

Zamzam

Kisima kilichoko Makka ambacho Abu Dharr anasema alikunywa maji yake alipokaa hapo.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wanaona katika kisa cha Abu Dharr kutafuta kwake ukweli mapema, kusimama kwake imara alipoteswa, na juhudi zake za kuialika familia na kabila lake kwenye Uislamu. Kauli ya Mtume ﷺ kuhusu Zamzam inathibitisha baraka yake ya pekee; si kanuni ya jumla ya tiba au lishe. Pia inaonekana kuwa watu wanaweza kuingia katika imani hatua kwa hatua: baadhi ya Ghifar walisubiri hadi Mtume ﷺ alipowasili Madina. Sifa kwa Ghifar na Aslam ni dua ya kuombewa msamaha na ulinzi kwa makabila hayo.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Chunguza ujumbe kwa makini na usiruhusu matusi au uvumi uamue maoni yako.
  2. Baki mwaminifu kwa imani yako unapokabiliwa na upinzani, na utafute msaada kwa watu wanaoaminika.
  3. Shirikisha familia na jamii yako mema: Abu Dharr aliwaalika ndugu yake, mama yake na kabila lake kwenye Uislamu.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.