Utangulizi · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadithi 8

Imepokelewa na Umar ibn al-Khattab. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.

Sahih (ya kuaminika)Kitabu: Utangulizi
صحيح مسلم
Nani aliisimulia?

Imesimuliwa na Umar ibn al-Khattab

Sahih (ya kuaminika)

Sahih Muslim kwa ujumla inachukuliwa kuwa yenye kuaminika.

Riwaya

Maandishi ya Kiarabu

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ، زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ كَهْمَسٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، ح وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، - وَهَذَا حَدِيثُهُ - حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلاَءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلاً الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلاَمَ إِلَىَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ - وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ - وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لاَ قَدَرَ وَأَنَّ الأَمْرَ أُنُفٌ ‏.‏ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لاَ يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلاَ يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنِ الإِسْلاَمِ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ الإِسْلاَمُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَتُقِيمَ الصَّلاَةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنِ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلاً ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِيمَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلاَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ صَدَقْتَ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ الإِحْسَانِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنِ السَّاعَةِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنَ السَّائِلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْ تَلِدَ الأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنِ السَّائِلُ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ ‏"‏ ‏.‏

Tafsiri

Amenieleza Abu Khaythamah, Zuhayr ibn Harb: Alituambia Waki', kutoka kwa Kahmas, kutoka kwa Abdullah ibn Buraydah, kutoka kwa Yahya ibn Ya'mar. Na pia alituambia Ubaydullah ibn Mu'adh al-Anbari — na huu ni hadith wake — alituambia baba yangu, alituambia Kahmas, kutoka kwa Ibn Buraydah, kutoka kwa Yahya ibn Ya'mar, alisema: Mtu wa kwanza kuzungumza kuhusu Qadar (kadhaa) mjini Basra alikuwa Ma'bad al-Juhani. Kwa hivyo, mimi na Humayd ibn Abdur-Rahman al-Himyari tuliondoka kwa ajili ya Hajj au Umrah, tukasema: 'Laiti tungemkutana na mmoja wa Masahaba wa Rasûlullah ﷺ na kumuuliza kuhusu wanachosema watu hawa kuhusu Qadar.' Tulifanikiwa kukutana na Abdullah ibn Umar ibn al-Khattab akiingia Msikitini. Mimi na rafiki yangu tulimkaribia, mmoja upande wake wa kulia na mwingine upande wake wa kushoto. Nilidhani rafiki yangu atanipa nafasi ya kuzungumza, nikasema: 'Abu Abdur-Rahman, kumejitokeza watu kwetu wanaosoma Qur'an na kujidai kuwa na elimu — akataja mambo yao — na wanadai kuwa hakuna Qadar na kwamba mambo hayajapangwa.' Akasema: 'Ukipata kuwakutana na hao watu, waambie kuwa mimi sio miongoni mwao na wao sio miongoni mwangu. Abdullah ibn Umar anaapa: Ikiwa mmoja wao angekuwa na dhahabu sawa na mlima wa Uhud na akaitoa sadaka, Allah hangeikubali hadi aamini katika Qadar.' Kisha akasema: Aliniambia baba yangu Umar ibn al-Khattab: Tulipokuwa pamoja na Rasûlullah ﷺ siku moja, mtu mmoja alitujia akiwa amevaa nguo nyeupe sana na nywele nyeusi sana, hakuonekana na athari za safari, na hakuna aliyejulikana miongoni mwetu aliyemfahamu. Aliketi karibu na Nabii ﷺ, akategemeza magoti yake kwa magoti ya Nabii ﷺ na kuweka mikono yake juu ya mapaja yake, akasema: 'Ewe Muhammad, nielezee kuhusu Uislamu.' Rasûlullah ﷺ akasema: 'Uislamu ni kushuhudia kuwa hakuna mungu ila Allah na kwamba Muhammad ni Rasûl wa Allah, kusimamisha Swalah, kutoa Zakah, kufunga Ramadhani, na kufanya Hajj katika Nyumba ikiwa una uwezo wa kwenda huko.' Mtu huyo akasema: 'Umesema kweli.' Tulishangaa kwamba anamuuliza na kuthibitisha usahihi wake. Akasema: 'Nielezee kuhusu Imani.' Akasema: 'Ni kuamini kwa Allah, Malaika Wake, Vitabu Vyake, Mitume Wake, Siku ya Mwisho, na kuamini katika Qadar, kheri yake na shari yake.' Akasema: 'Umesema kweli.' Akasema: 'Nielezee kuhusu Ihsan.' Akasema: 'Ni kumwabudu Allah kana kwamba unamwona; kwa kuwa ikiwa humwoni, hakika Yeye anakwona.' Akasema: 'Nielezee kuhusu Saa (Kiyama).' Akasema: 'Aliyeulizwa hajui zaidi ya mwenye kuuliza.' Akasema: 'Nielezee dalili zake.' Akasema: 'Ni kwamba mjakazi atamzaa bwana wake, na utaona watu wenye miguu mitupu, wamevaa nguo chakavu, na maskini wanaochunga kondoo wakijenga majengo marefu.' Kisha akaondoka. Nikakaa muda mrefu, kisha akaniambia: 'Ewe Umar, unajua ni nani aliyekuwa akiuliza?' Nikasema: 'Allah na Rasûl Wake wanajua zaidi.' Akasema: 'Yeye ni Jibril aliyekuja kwenu ili awafundishe dini yenu.'

Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.

Ujumbe mkuu

Hadithi inaeleza Uislamu, imani na ihsani kuwa ngazi zinazohusiana za dini.

Usuli na sababu

Yahya ibn Ya'mar anasimulia kwamba yeye na Humayd ibn Abd al-Rahman ibn Umar walikutana naye Makka ili kumuuliza kuhusu watu wa Basra waliokataa qadar ya Mwenyezi Mungu. Kisha Umar aliwaeleza kuhusu kukutana kwa baba yake na Jibril ﷺ.

Maelezo ya maneno magumu
Qadar

Uamuzi na ujuzi wa Mwenyezi Mungu kuhusu yatakayotokea; binadamu bado anawajibika kwa uchaguzi wake.

Ihsani

Kumuabudu Mwenyezi Mungu kwa ikhlasi huku ukitambua kwamba Yeye anakuona.

Saa

Siku ya Kiyama; wakati wake halisi unajulikana na Mwenyezi Mungu pekee.

Maoni ya wanazuoni

Wanazuoni wa kale huiita riwaya hii Hadithi ya Jibril na huiona kuwa ni muhtasari wa dini: Uislamu unahusisha matendo ya wazi, imani inahusu itikadi, na ihsani ni hali ya juu zaidi ya ibada. Nguzo sita za imani zinajumuisha pia kuamini qadar, mema yake na yale ambayo watu huyachukulia kuwa mabaya. Hadithi hii pia inafundisha kwamba ujuzi wa Saa ni wa Mwenyezi Mungu pekee na kwamba kuuliza maswali ni njia muhimu ya kufundisha. Madhehebu manne ya Sunni yanatambua wajibu mitano ya Kiislamu iliyotajwa kuwa misingi ya utekelezaji wa dini.

Mafunzo kwa maisha ya leo
  1. Jifunze nguzo za imani na uzihusishe na maamuzi na ibada zako za kila siku.
  2. Sali na timiza wajibu mwingine huku ukitambua kwamba Mwenyezi Mungu anakuona.
  3. Uliza maswali ili ujifunze na usikilize kwa makini majibu yaliyo wazi.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadithi kila siku, katika lugha yako

Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.