Sunan an-Nasa'i, hadithi 4801
Imepokelewa na Abdullah ibn Amr ibn al-As. Maandishi ya Kiarabu pamoja na tafsiri na maelezo yetu.
Kutoka kwa an‑Nasa'i hadi kwa Mtume ﷺ
- 1Ahmad ibn Sulaymanalimhadithia an‑Nasa'iأَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3Muhammad ibn Rashidمُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ
- 4Sulayman ibn Musaسُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى
- 5Amr ibn Shu'aybعَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ
- 6Baba yake, Shu'aybأَبِيهِ
- 7Babu yakeجَدِّهِ
- 8Mtume wa Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Mpangilio ni kama ulivyo katika maandishi ya Kiarabu ya riwaya hii. Majina yamehamishwa kutoka Kiarabu hadi maandishi ya Kilatini.
Riwaya
أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَاشِدٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ قُتِلَ خَطَأً فَدِيَتُهُ مِائَةٌ مِنَ الإِبِلِ ثَلاَثُونَ بِنْتَ مَخَاضٍ وَثَلاَثُونَ بِنْتَ لَبُونٍ وَثَلاَثُونَ حِقَّةً وَعَشْرَةٌ بَنِي لَبُونٍ ذُكُورٍ " . قَالَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الْقُرَى أَرْبَعَمِائَةَ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ وَيُقَوِّمُهَا عَلَى أَهْلِ الإِبِلِ إِذَا غَلَتْ رَفَعَ فِي قِيمَتِهَا وَإِذَا هَانَتْ نَقَصَ مِنْ قِيمَتِهَا عَلَى نَحْوِ الزَّمَانِ مَا كَانَ فَبَلَغَ قِيمَتُهَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا بَيْنَ الأَرْبَعِمِائَةِ دِينَارٍ إِلَى ثَمَانَمِائَةِ دِينَارٍ أَوْ عِدْلَهَا مِنَ الْوَرِقِ . قَالَ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ مَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الْبَقَرِ عَلَى أَهْلِ الْبَقَرِ مِائَتَىْ بَقَرَةٍ وَمَنْ كَانَ عَقْلُهُ فِي الشَّاةِ أَلْفَىْ شَاةٍ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّ الْعَقْلَ مِيرَاثٌ بَيْنَ وَرَثَةِ الْقَتِيلِ عَلَى فَرَائِضِهِمْ فَمَا فَضَلَ فَلِلْعَصَبَةِ وَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَعْقِلَ عَلَى الْمَرْأَةِ عَصَبَتُهَا مَنْ كَانُوا وَلاَ يَرِثُونَ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ مَا فَضَلَ عَنْ وَرَثَتِهَا وَإِنْ قُتِلَتْ فَعَقْلُهَا بَيْنَ وَرَثَتِهَا وَهُمْ يَقْتُلُونَ قَاتِلَهَا .
Ametuhabarisha Ahmad bin Sulaiman, akasema: Alituhabarisha Yazid bin Harun, akasema: Alituarifu Muhammad bin Rashid, kutoka kwa Sulaiman bin Musa, kutoka kwa Amr bin Shu'aib, kutoka kwa baba yake, kutoka kwa babu yake, kwamba Mjumbe wa Allah ﷺ alisema:
"Mtu yeyote aliyeuawa kwa makosa, fidia yake ni ngamia mia moja: thelathini Bint Makhad, thelathini Bint Labun, thelathini Hiqqah, na kumi Bani Labun dume." Na Mjumbe wa Allah ﷺ alikuwa akiikadiria fidia hiyo kwa watu wa vijiji kuwa dinari mia nne au sawa na hizo katika fedha. Na alikuwa akiikadiria kwa watu wa ngamia; bei ikipanda, aliongeza thamani yake, na bei ikishuka, alipunguza thamani yake kulingana na hali ya wakati huo. Thamani yake wakati wa Mjumbe wa Allah ﷺ ilifikia kati ya dinari mia nne hadi mia nane, au sawa na hizo katika fedha. Pia Mjumbe wa Allah ﷺ alihukumu kwamba mwenye fidia yake inayolipwa kwa ng'ombe, kwa watu wa ng'ombe ni ng'ombe mia mbili; na mwenye fidia yake inayolipwa kwa kondoo ni kondoo elfu mbili. Mjumbe wa Allah ﷺ alihukumu kwamba fidia ni sehemu ya urithi unaogawiwa kati ya warithi wa marehemu kulingana na sehemu zao za faraidhi, na kilichobaki ni kwa asabah (ndugu wa kiume). Mjumbe wa Allah ﷺ pia alihukumu kwamba mwanamke akifanya jinai ya mauaji, asabah zake walio wowote watalipa fidia, lakini hawarithi kitu chochote isipokuwa kilichobaki baada ya warithi wake; na mwanamke akiuawa, fidia yake itagawiwa kati ya warithi wake, nao wana haki ya kumwua muuaji wake.
Tafsiri na maelezo na Khutba World, yaliyotafsiriwa kutoka Kiarabu.
Hadithi inaeleza fidia ya damu katika kifo kilichotokea kwa ajali na jinsi fidia hiyo inavyogawiwa.
Fidia ya kifedha inayodaiwa kwa mujibu wa sheria za Kiislamu katika baadhi ya aina za kifo au jeraha lisilo la haki.
Baadhi ya jamaa wa kiume ambao, kwa mujibu wa sheria za urithi, wanaweza kupokea sehemu iliyobaki ya urithi na katika hali fulani kuchangia fidia ya damu.
Majina ya ngamia majike wa umri tofauti; matini pia inataja ngamia madume wachanga.
Wanazuoni wamehitimisha kutokana na riwaya hii kwamba kifo kisichokusudiwa huambatana na diyah iliyowekwa, ambayo inaweza kulipwa kwa aina tofauti za mifugo au thamani yake ya fedha. Pia, diyah ni sehemu ya urithi wa marehemu na hugawiwa kwa warithi kulingana na mafungu yao yaliyowekwa. Wajibu kamili wa malipo na namna ya ugawaji hufafanuliwa ndani ya kanuni za madhehebu ya fiqhi; hadithi hii si msingi wa mtu kujilipizia kisasi mwenyewe.
- Ajali yenye matokeo ya kifo ichunguzwe mara moja na mamlaka husika pamoja na wanazuoni wenye utaalamu; usijilipizie kisasi mwenyewe.
- Ichukulie fidia kuwa haki ya ndugu wa marehemu, na igawiwe kwa mujibu wa kanuni zinazotumika za urithi.
- Andika kwa uangalifu makubaliano kuhusu dhima na fidia ili kulinda haki za wahusika wote.
Riwaya hii pia inazungumzia kiasi na namna ya diyah, na husaidia kulinganisha hukumu zilizomo katika hadithi hii.
Sunan an-Nasa'i · #4800 (Sahih Lighairihi)Riwaya hii iko karibu moja kwa moja na matini hii na inatoa maelezo ya ziada kuhusu kanuni za fidia ya damu.
Hadithi kila siku, katika lugha yako
Programu hukuletea hadithi kila siku pamoja na maelezo, pia kama wijeti kwenye simu yako. Ni bure kutumia.