บรรดานบี · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari หะดีษที่ 3364

รายงานโดย Abdullah ibn Abbas พร้อมข้อความภาษาอาหรับ คำแปลของเรา และคำอธิบาย

Sahih (เชื่อถือได้)หนังสือ: บรรดานบี
صحيح البخاري
ใครเป็นผู้รายงาน?

รายงานโดย Abdullah ibn Abbas

Sahih (เชื่อถือได้)

Sahih al-Bukhari ได้รับการยอมรับว่าเชื่อถือได้ทั้งหมด

ตัวบทหะดีษ

ข้อความภาษาอาหรับ

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ،، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ، اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ، ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ، وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهْىَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ، فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ، وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ، وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ، فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ، وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ، ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلاَ شَىْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا، وَجَعَلَ لاَ يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ آللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ إِذًا لاَ يُضَيِّعُنَا‏.‏ ثُمَّ رَجَعَتْ، فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لاَ يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ، ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ، فَقَالَ ‏{‏رَبَّنَا إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ‏}‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏يَشْكُرُونَ‏}‏‏.‏ وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ، وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ، حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا، وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى ـ أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ ـ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ، فَوَجَدَتِ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الأَرْضِ يَلِيهَا، فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتِ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا، فَهَبَطَتْ مِنَ، الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتِ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا، ثُمَّ سَعَتْ سَعْىَ الإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ، حَتَّى جَاوَزَتِ الْوَادِيَ، ثُمَّ أَتَتِ الْمَرْوَةَ، فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا، فَلَمْ تَرَ أَحَدًا، فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ ـ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَذَلِكَ سَعْىُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا ‏"‏‏.‏ ـ فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا، فَقَالَتْ صَهٍ‏.‏ تُرِيدَ نَفْسَهَا، ثُمَّ تَسَمَّعَتْ، فَسَمِعَتْ أَيْضًا، فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ، إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ‏.‏ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ، عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ، فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ ـ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ ـ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ، فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا، وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنَ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا، وَهْوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ ـ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ ـ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنَ الْمَاءِ ـ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا ‏"‏‏.‏ ـ قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا، فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لاَ تَخَافُوا الضَّيْعَةَ، فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ، يَبْنِي هَذَا الْغُلاَمُ، وَأَبُوهُ، وَإِنَّ اللَّهَ لاَ يُضِيعُ أَهْلَهُ‏.‏ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنَ الأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ، تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ، فَكَانَتْ كَذَلِكَ، حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ ـ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ ـ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ، فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا‏.‏ فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ، لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ، فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ، فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ، فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ، فَأَقْبَلُوا، قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ، وَلَكِنْ لاَ حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ، وَهْىَ تُحِبُّ الإِنْسَ ‏"‏ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ، فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ، وَشَبَّ الْغُلاَمُ، وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ، وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ، فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ، وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ، فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ، بَعْدَ مَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ، فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ، فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا‏.‏ ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ، نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ‏.‏ فَشَكَتْ إِلَيْهِ‏.‏ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلاَمَ، وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ‏.‏ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ، كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا، فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ، جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا، فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ، وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ‏.‏ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَىْءٍ قَالَتْ نَعَمْ، أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلاَمَ، وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ‏.‏ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ‏.‏ فَطَلَّقَهَا، وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى، فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ، فَلَمْ يَجِدْهُ، فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ، فَسَأَلَهَا عَنْهُ‏.‏ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا‏.‏ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ، وَهَيْئَتِهِمْ‏.‏ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ‏.‏ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتِ اللَّحْمُ‏.‏ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتِ الْمَاءُ‏.‏ فَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ، وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَهُمَا لاَ يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلاَّ لَمْ يُوَافِقَاهُ‏.‏ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلاَمَ، وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ، فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ، وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ، فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ، فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ‏.‏ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَىْءٍ قَالَتْ نَعَمْ، هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلاَمَ، وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ‏.‏ قَالَ ذَاكِ أَبِي، وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ، أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ‏.‏ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ، وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلاً لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ، فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ، فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ، ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ، إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ‏.‏ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ‏.‏ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا‏.‏ وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا‏.‏ قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ، فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ، وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي، حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ، فَقَامَ عَلَيْهِ وَهْوَ يَبْنِي، وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ، وَهُمَا يَقُولاَنِ ‏{‏رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ‏}‏‏.‏ قَالَ فَجَعَلاَ يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ، وَهُمَا يَقُولاَنِ ‏{‏رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ ‏}‏‏.‏

คำแปล

อับดุลลอฮ์ บิน มุฮัมมัด ได้เล่าให้ฉันฟัง อับดุรเราะซ้ากได้เล่าให้เราฟัง มะอ์มัรได้แจ้งจาก อัยยูบ อัซ-ซัคติยานี และกะษีร บิน กะษีร บิน อัล-มุตฏอลิบ บิน อะบี วะดาอะห์ โดยทั้งสองต่างเสริมเติมเต็มซึ่งกันและกัน จากสะอีด บิน ญุบัยร์ อิบนุ อับบาส กล่าวว่า สตรีคนแรกที่ใช้ผ้าคาดเอวคือมารดาของอิสมาอีล นางใช้ผ้าคาดเอวเพื่อปกปิดร่องรอยเท้าของนางจากนางซาร่าห์ ต่อมาอิบรอฮีมได้นำพาพระนางและบุตรชายอิสมาอีลซึ่งยังอยู่ในวัยดูดนม มาถึงยังบริเวณต้นไม้ใหญ่ข้างอัล-บัยต์ เหนือบ่อน้ำซัมซัม ในส่วนที่สูงที่สุดของมัสยิด ในเวลานั้นมักกะฮ์ไม่มีผู้คนอาศัยอยู่เลย และไม่มีแหล่งน้ำ เขาจึงให้ทั้งสองนั่งลงที่นั่น และวางถุงหนังใส่ผลอินทผาลัมกับถุงน้ำไว้ข้างๆ จากนั้นเขาก็ออกเดินทางกลับ มารดาของอิสมาอีลติดตามไปพลางร้องเรียกว่า

"โอ้ อิบรอฮีมเอ๋ย ท่านจะไปไหนกัน ทำไมถึงทิ้งพวกเราไว้ในหุบเขาที่ไม่มีผู้คนและไม่มีสิ่งใดเลยนี้?" นางถามซ้ำแล้วซ้ำเล่า แต่เขาก็ไม่หันกลับมา นางจึงถามว่า "อัลลอฮ์ทรงสั่งใช้ท่านให้ทำเช่นนี้หรือ?" เขาตอบว่า "ใช่แล้ว" นางกล่าวว่า "ถ้าเช่นนั้น พระองค์จะไม่ทรงทอดทิ้งพวกเราอย่างแน่นอน" แล้วนางก็กลับไป ส่วนอิบรอฮีมยังคงเดินทางต่อไปจนถึงทางผ่านภูเขา เมื่อพ้นจากสายตาของพวกเขาแล้ว เขาก็หันหน้าเข้าหาอัล-บัยต์ ยกมือขึ้นวิงวอนด้วยถ้อยคำเหล่านี้ว่า "โอ้พระเจ้าของเรา แท้จริงข้าพระองค์ได้ให้ลูกหลานของข้าพระองค์พำนักอยู่ในหุบเขาที่ไม่มีพืชผลใดๆ ใกล้บ้านอันศักดิ์สิทธิ์ของพระองค์..." (อัลกุรอาน 14:37) จนกระทั่งถึง "...เพื่อพวกเขาจะได้ขอบคุณ" มารดาของอิสมาอีลยังคงให้นมบุตรและดื่มน้ำจากถุงน้ำนั้น จนเมื่อน้ำในถุงหมดลง ทั้งนางและบุตรต่างก็กระหายน้ำ นางมองดูบุตรที่ดิ้นรนทุรนทุรายด้วยความเจ็บปวดจนทนดูไม่ได้ จึงลุกออกไป พบบว่าภูเขาเศาะฟาคือภูเขาที่อยู่ใกล้ที่สุด นางจึงขึ้นไปยืนบนนั้นแล้วหันหน้ามองไปยังหุบเขาเพื่อดูว่ามีใครบ้าง แต่ก็ไม่เห็นผู้ใด นางจึงลงจากเศาะฟา เมื่อถึงหุบเขาก็จับชายเสื้อขึ้นแล้ววิ่งอย่างสุดกำลังเหมือนคนที่เหนื่อยอ่อนข้ามหุบเขาไปยังภูเขามัรวะฮ์ นางยืนอยู่บนนั้นและมองหาผู้คน แต่ก็ยังไม่เห็นใคร นางทำเช่นนี้เจ็ดรอบ อิบนุ อับบาส กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "นั่นคือที่มาของการเดินสะแอระหว่างสองภูเขาของผู้คน" เมื่อนางขึ้นไปถึงมัรวะฮ์เป็นครั้งสุดท้าย นางได้ยินเสียงหนึ่ง จึงบอกตัวเองว่า "นิ่งซะ" แล้วตั้งใจฟัง ก็ได้ยินเสียงอีกครั้ง นางจึงร้องว่า "ฉันได้ยินเสียงท่านแล้ว หากท่านมีอะไรจะช่วยเหลือ ก็ขอจงช่วยเถิด!" ทันใดนั้นนางก็เห็นมะลาอิกะฮ์อยู่ที่ตำแหน่งบ่อซัมซัม กำลังขุดพื้นดินด้วยส้นเท้า หรือปีกของมัน จนน้ำพุ่งออกมา นางจึงรีบใช้มือกั้นขอบบ่อและตักน้ำใส่ถุงน้ำ น้ำยังคงไหลพุ่งออกมาแม้หลังจากที่นางตักไปแล้ว อิบนุ อับบาส กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "ขออัลลอฮ์ทรงเมตตามารดาของอิสมาอีล หากนางปล่อยให้น้ำซัมซัมไหลไปตามธรรมชาติ หรือไม่ตักน้ำขึ้นมา ซัมซัมก็คงจะเป็นลำธารที่ไหลอยู่บนพื้นดิน" นางดื่มน้ำและให้นมบุตร มะลาอิกะฮ์กล่าวกับนางว่า "อย่ากลัวว่าจะถูกทอดทิ้ง เพราะที่นี่คือบ้านของอัลลอฮ์ ซึ่งเด็กคนนี้และบิดาของเขาจะสร้างขึ้น และอัลลอฮ์จะไม่ทรงทอดทิ้งประชาชนของพระองค์" ในเวลานั้นอัล-บัยต์มีลักษณะสูงจากพื้นดินคล้ายเนินเตี้ยๆ เมื่อน้ำหลากมาก็จะไหลผ่านด้านขวาและซ้าย สภาพเป็นเช่นนี้อยู่จนกระทั่งมีคณะชนจากเผ่าญุรฮุม หรือครอบครัวหนึ่งจากญุรฮุม เดินทางผ่านมาทางเส้นทางกะดาอ์ และได้หยุดพักแรมที่ตอนล่างของมักกะฮ์ พวกเขาเห็นนกบินวนเวียนอยู่ จึงกล่าวว่า "นกตัวนี้ต้องบินวนอยู่เหนือน้ำแน่ๆ ทั้งที่เราจำได้ว่าหุบเขานี้ไม่มีน้ำ" พวกเขาจึงส่งคนไปตรวจดูหนึ่งหรือสองคน ก็พบน้ำ คนที่ไปจึงกลับมารายงาน ทุกคนจึงมุ่งหน้าไปยังที่นั่น ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "มารดาของอิสมาอีลนั่งอยู่ที่ริมน้ำ พวกเขาถามว่า 'ท่านอนุญาตให้เราพักอาศัยอยู่กับท่านได้หรือไม่?' นางตอบว่า 'ได้ แต่ท่านไม่มีสิทธิ์ในน้ำนี้' พวกเขากล่าวว่า 'ตกลง'" อิบนุ อับบาส กล่าวว่า ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "สิ่งนี้ทำให้มารดาของอิสมาอีลยินดี เพราะนางชอบการคบหาสมาคมกับผู้คน" พวกเขาจึงตั้งถิ่นฐานและส่งข่าวให้ญาติพี่น้องมาอยู่ด้วยกัน จนกลายเป็นหลายครัวเรือน เด็กชายเติบโตขึ้น เรียนรู้ภาษาอาหรับจากพวกเขา และมีคุณธรรมเป็นที่รักและชื่นชมเมื่อโตขึ้น เมื่อเขาบรรลุวัยผู้ใหญ่ พวกเขาจึงแต่งงานเขาเข้ากับสตรีจากเผ่าของตน หลังจากมารดาของอิสมาอีลเสียชีวิต อิบรอฮีมได้มาเยี่ยมครอบครัวที่เขาเคยทิ้งไว้หลังอิสมาอีลแต่งงาน แต่ไม่พบอิสมาอีล เขาจึงถามภรรยาของอิสมาอีลเกี่ยวกับสามี นางตอบว่า "เขาออกไปหาเลี้ยงชีพให้เรา" เขาถามถึงการเป็นอยู่และสภาพความเป็นอยู่ นางตอบว่า "เราอยู่อย่างยากลำบาก อยู่ในความคับแคบและทุกข์เข็ญ" นางพร่ำบ่นต่อเขา เขาจึงกล่าวว่า "เมื่อสามีเจ้ากลับมา จงกล่าวสลามให้เขา และบอกว่าให้เปลี่ยนธรณีประตูบ้านเสีย" เมื่ออิสมาอีลกลับมา เขารู้สึกเหมือนมีบางอย่างผิดปกติ จึงถามภรรยาว่า "มีใครมาหาหรือไม่?" นางตอบว่า "มี ชายชราลักษณะเช่นนี้มาถามถึงท่าน ฉันได้บอกไปแล้ว เขาถามถึงการเป็นอยู่ของเรา ฉันก็บอกว่าเราอยู่ในความยากลำบากและทุกข์เข็ญ" เขาถามว่า "เขามีคำสั่งเสียอะไรไหม?" นางตอบว่า "มี เขาสั่งให้กล่าวสลามถึงท่าน และบอกว่าให้เปลี่ยนธรณีประตูบ้าน" เขากล่าวว่า "นั่นคือพ่อของฉัน ท่านสั่งให้ฉันแยกทางกับเจ้า จงกลับไปหาครอบครัวของเจ้าเถิด" เขาจึงหย่านางและแต่งงานใหม่กับสตรีจากเผ่านั้น หลังจากนั้นอิบรอฮีมได้ห่างหายไปนานเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ แล้วจึงกลับมาอีกครั้งแต่ไม่พบอิสมาอีล เขาจึงเข้าไปหาภรรยาของอิสมาอีลและถามถึงเขา นางตอบว่า "เขาออกไปหาเลี้ยงชีพให้เรา" เขาถามว่า "พวกเจ้าเป็นอย่างไรบ้าง" ถามถึงการเป็นอยู่และสภาพความเป็นอยู่ นางตอบว่า "เราอยู่ดีมีสุขและกว้างขวาง" พร้อมทั้งสรรเสริญอัลลอฮ์ เขาถามว่า "อาหารของพวกเจ้าคืออะไร?" นางตอบว่า "เนื้อ" เขาถามว่า "เครื่องดื่มล่ะ?" นางตอบว่า "น้ำ" เขากล่าวว่า "โอ้อัลลอฮ์ ขอทรงประทานความจำเริญในเนื้อและน้ำแก่พวกเขา" ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า "ในเวลานั้นพวกเขาไม่มีธัญพืช หากมี ท่านก็คงจะขอดุอาอ์ให้ด้วย" ท่านนบี ﷺ กล่าวเสริมว่า "หากผู้ใดมีเพียงสองสิ่งนี้เป็นเครื่องยังชีพนอกเหนือจากมักกะฮ์ สุขภาพและจิตใจของเขาจะไม่ปกติ" ท่านนบี ﷺ กล่าวต่อว่า "เขาบอกภรรยาของอิสมาอีลว่า 'เมื่อสามีเจ้ากลับมา จงกล่าวสลามให้เขา และบอกว่าให้รักษาธรณีประตูบ้านให้มั่นคง'" เมื่ออิสมาอีลกลับมา เขาถามว่า "มีใครมาหาหรือไม่?" นางตอบว่า "มี ชายชราผู้มีบุคลิกดีงามมาหา" นางยกย่องเขาและกล่าวว่า "เขาถามถึงท่าน ฉันได้บอกไปแล้ว เขาถามถึงการเป็นอยู่ของเรา ฉันก็บอกว่าเราอยู่ดีมีสุข" เขาถามว่า "เขามีคำสั่งเสียอะไรไหม?" นางตอบว่า "มี เขากล่าวสลามถึงท่าน และสั่งให้ท่านรักษาธรณีประตูบ้านให้มั่นคง" เขากล่าวว่า "นั่นคือพ่อของฉัน และเจ้าคือธรณีประตูนั้น ท่านสั่งให้ฉันรักษาเจ้าไว้" หลังจากนั้นอิบรอฮีมได้ห่างหายไปนานเท่าที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์ แล้วจึงกลับมาอีกครั้ง พบอิสมาอีลกำลังเหลาลูกศรอยู่ใต้ต้นไม้ใกล้บ่อซัมซัม เมื่อเห็นบิดา อิสมาอีลก็ลุกขึ้นต้อนรับ ทั้งสองแสดงความรักต่อกันดังที่พ่อพึงมีต่อลูกและลูกพึงมีต่อพ่อ อิบรอฮีมกล่าวว่า "โอ้ อิสมาอีลเอ๋ย แท้จริงอัลลอฮ์ทรงบัญชาให้ฉันทำสิ่งหนึ่ง" อิสมาอีลกล่าวว่า "ท่านจงปฏิบัติตามสิ่งที่พระเจ้าของท่านทรงบัญชาเถิด" อิบรอฮีมถามว่า "เจ้าจะช่วยฉันไหม?" อิสมาอีลตอบว่า "ฉันจะช่วยท่าน" อิบรอฮีมกล่าวว่า "แท้จริงอัลลอฮ

คำแปลและคำอธิบายโดย Khutba World แปลจากภาษาอาหรับ

ใจความสำคัญ

อัลลอฮ์ประทานปัจจัยยังชีพแก่ฮาญัรและอิสมาอีล และทรงให้ทั้งสองสร้างกะอ์บะฮ์

อธิบายคำศัพท์ที่เข้าใจยาก
ตะวักกุล

การมอบความไว้วางใจต่ออัลลอฮ์ พร้อมกับลงมือทำสิ่งที่ตนสามารถทำได้

สะอ์ยี

การเดินไปมาระหว่างเนินอัศเศาะฟาและอัลมัรวะฮ์เจ็ดเที่ยว ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของพิธีฮัจญ์และอุมเราะฮ์

ธรณีประตู

ถ้อยคำเชิงเปรียบเทียบที่อิบรอฮีม ﷺ ใช้แนะนำบุตรชายให้ยุติหรือรักษาชีวิตสมรสไว้

สิ่งที่บรรดานักวิชาการได้เรียนรู้จากหะดีษ

บรรดานักวิชาการยกเรื่องราวของฮาญัรเป็นแบบอย่างของการไว้วางใจอัลลอฮ์ควบคู่กับความพยายาม นางแสวงหาความช่วยเหลือและเดินไปมาระหว่างเนินเขา หลังจากนั้นอัลลอฮ์ก็ประทานปัจจัยยังชีพแก่นาง สะอ์ยีรำลึกถึงการกระทำของนางและเป็นส่วนหนึ่งของพิธีฮัจญ์และอุมเราะฮ์ เรื่องราวนี้ยังเน้นว่าพ่อแม่ควรชักชวนบุตรให้เชื่อฟังอัลลอฮ์ และการอิบาดะฮ์ เช่น การสร้างกะอ์บะฮ์ ควรทำด้วยความนอบน้อมพร้อมวิงวอนขอให้ทรงตอบรับ

บทเรียนสำหรับวันนี้
  1. จงไว้วางใจอัลลอฮ์ แต่ก็ลงมือทำสิ่งที่อนุญาตเพื่อแสวงหาความช่วยเหลือและทางออกด้วยตนเอง
  2. ขออัลลอฮ์ประทานความจำเริญแก่ปัจจัยยังชีพของท่าน และจงขอบคุณพระองค์เมื่อสถานการณ์ดีขึ้น
  3. ร่วมมือกันทำความดี และวิงวอนขอให้อัลลอฮ์ทรงตอบรับความพยายามของท่าน
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

หะดีษทุกวันในภาษาของคุณ

แอปจะมอบหะดีษพร้อมคำอธิบายให้คุณทุกวัน และแสดงเป็นวิดเจ็ตบนโทรศัพท์ได้ ใช้งานฟรี