Sunan Abi Dawud, 3607. hadis
Khuzaymah ibn Thabit rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Khuzaymah ibn Thabit tarafından rivayet edildi
Rivayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ فَارِسٍ، أَنَّ الْحَكَمَ بْنَ نَافِعٍ، حَدَّثَهُمْ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ خُزَيْمَةَ، أَنَّ عَمَّهُ، حَدَّثَهُ وَهُوَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَ فَرَسًا مِنْ أَعْرَابِيٍّ فَاسْتَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيَقْضِيَهُ ثَمَنَ فَرَسِهِ فَأَسْرَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَشْىَ وَأَبْطَأَ الأَعْرَابِيُّ فَطَفِقَ رِجَالٌ يَعْتَرِضُونَ الأَعْرَابِيَّ فَيُسَاوِمُونَهُ بِالْفَرَسِ وَلاَ يَشْعُرُونَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ابْتَاعَهُ فَنَادَى الأَعْرَابِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنْ كُنْتَ مُبْتَاعًا هَذَا الْفَرَسَ وَإِلاَّ بِعْتُهُ . فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ سَمِعَ نِدَاءَ الأَعْرَابِيِّ فَقَالَ " أَوَلَيْسَ قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ " . فَقَالَ الأَعْرَابِيُّ لاَ وَاللَّهِ مَا بِعْتُكَهُ . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بَلَى قَدِ ابْتَعْتُهُ مِنْكَ " . فَطَفِقَ الأَعْرَابِيُّ يَقُولُ هَلُمَّ شَهِيدًا . فَقَالَ خُزَيْمَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَنَا أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ بَايَعْتَهُ . فَأَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى خُزَيْمَةَ فَقَالَ " بِمَ تَشْهَدُ " . فَقَالَ بِتَصْدِيقِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ . فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَةَ خُزَيْمَةَ بِشَهَادَةِ رَجُلَيْنِ .
Muhammed b. Yahya b. Faris bize rivayet etti: Hakem b. Nafi' onlara haber verdi; Şuayb bize Zühri'den, o da Umare b. Huzeyme'den bildirdi ki, amcası -ki kendisi Nebi ﷺ'in ashabındandır- ona şöyle anlattı: Nebi ﷺ bir bedevîden bir at satın aldı. Nebi ﷺ, atın bedelini ödemek üzere bedevîyi peşine taktı. Resûlullah ﷺ hızlı yürüdü, bedevî ise yavaş kaldı. Bu sırada bazı kimseler bedevînin önünü kesip attan dolayı onunla pazarlığa giriştiler; oysa Nebi ﷺ'in atı satın aldığını bilmiyorlardı. Bedevî, Resûlullah ﷺ'e seslenerek:
"Eğer bu atı satın alacaksan al, yoksa onu satacağım!" dedi. Nebi ﷺ bedevînin sesini duyunca durdu ve: "Ben onu senden satın almadım mı?" buyurdu. Bedevî: "Hayır, vallahi sana satmadım," dedi. Nebi ﷺ: "Evet, ben onu senden satın aldım," buyurdu. Bunun üzerine bedevî: "Hadi bir şahit getir!" demeye başladı. O sırada Huzeyme b. Sabit: "Senin onu satın aldığına şehadet ederim," dedi. Nebi ﷺ Huzeyme'ye dönüp: "Neye dayanarak şehadet ediyorsun?" diye sordu. Huzeyme: "Seni tasdik etmeme dayanarak ey Allah'ın Resûlü ﷺ!" cevabını verdi. Bunun üzerine Resûlullah ﷺ, Huzeyme'nin şehadetini iki erkeğin şehadeti yerine saydı.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Huzeyme, Peygamber ﷺ’e duyduğu güven sayesinde iki şahidin ağırlığında kabul edilen bir şahitlik mertebesi kazandı.
Geleneksel olarak şehirlerin dışında, çölde yaşayan bir Arap.
Bir kişinin bildiği hususlar hakkında, hukuk davasında delil olarak kullanılabilecek beyan.
Gerçeği söyleme ve güvenilir olma niteliği.
Âlimler buradan, hukuki davalarda şahitliğin normalde olay hakkındaki bilgiye dayanması gerektiği sonucunu çıkarırlar. Huzeyme, şahitliğinin Peygamber ﷺ’in doğruluğuna duyduğu sarsılmaz güvenden kaynaklandığını belirtmiş; Peygamber ﷺ’in özel takdiri bu olayda onun şahitliğini iki erkeğin şahitliğine denk kılmıştır. Fıkıh âlimleri bunu, bilgisi olmadan bir kimsenin şahitlik edebileceği genel bir kural olarak değil, Huzeyme’ye özgü bir fazilet olarak ele alırlar. Bu nedenle fıkıh mezhepleri şahitlikte olağan delil kurallarını esas alır.
- Yalnızca bizzat bildiğin konularda şahitlik et ve gerçeği doğru biçimde söyle.
- Anlaşmalara uy: Peygamber ﷺ, kararlaştırılan bedeli ödemesi için satıcıyı yanına aldı.
- Bir anlaşmazlıkta her iki tarafa da görüşlerini açıklama fırsatı ver ve adil delil ara.
Bu rivayet, mirasla ilgili bir meselede delil ve şahitliği ele alır; Huzeyme’nin özel konumunu şahitlerle ilgili genel kuralların yanında sunar.
Sahih al-Bukhari · #609 (Sahih)Bu sahih rivayet, insanlar arasındaki ilişkilerde güven ve güvenilirliği anlatır ve böylece doğruluk ana temasıyla bağlantı kurar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.