Sahih al-Bukhari, 1243. hadis
Umm al-Ala rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
al‑Bukhari'den Peygamber ﷺ'e uzanan rivayet zinciri
- 1Yahya ibn Bukayral‑Bukhari'e aktardıيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Uqaylعُقَيْلٍ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Kharija ibn Zayd ibn Thabitخَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ
- 6Allah'ın Resûlü ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Sıralama, bu rivayetin Arapça metninde geçtiği şekildedir. İsimler Arapçadan Latin alfabesine aktarılmıştır. Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ـ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ اقْتُسِمَ الْمُهَاجِرُونَ قُرْعَةً فَطَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، فَأَنْزَلْنَاهُ فِي أَبْيَاتِنَا، فَوَجِعَ وَجَعَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ وَغُسِّلَ وَكُفِّنَ فِي أَثْوَابِهِ، دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَكْرَمَهُ ". فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يُكْرِمُهُ اللَّهُ فَقَالَ " أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي ـ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ مَا يُفْعَلُ بِي ". قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ أَبَدًا. حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، مِثْلَهُ. وَقَالَ نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عُقَيْلٍ، مَا يُفْعَلُ بِهِ وَتَابَعَهُ شُعَيْبٌ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَمَعْمَرٌ.
Yahya b. Bükeyr bize rivayet etti, Leys bize rivayet etti, Ukayl'den, İbn Şihab'dan; o şöyle dedi: Hârice b. Zeyd b. Sâbit bana haber verdi ki Ümmü'l-Alâ —Ensar'dan Nebi ﷺ'e biat etmiş bir kadın— ona şunu anlattı:
"Muhacirler aramızda kur'a ile paylaştırıldı ve bize Osman b. Maz'un düştü. Onu evlerimizde misafir ettik; sonra vefat ettiği hastalığa yakalandı. Vefat edip yıkanarak kendi elbiseleri içinde kefenlendiğinde Allah Resûlü ﷺ içeri girdi. Ben: 'Allah'ın rahmeti üzerine olsun ey Ebü's-Sâib! Şehadet ederim ki Allah seni mutlaka ikram etmiştir' dedim. Nebi ﷺ: 'Allah'ın onu ikram ettiğini nereden biliyorsun?' buyurdu. Ben: 'Anam babam sana feda olsun ey Allah Resûlü! Allah başka kimi ikram eder ki?' dedim. Buyurdu ki: 'Ona gelince, hakikat (ölüm) kendisine gelmiştir. Vallahi ben onun için hayır umuyorum; fakat vallahi ben —Allah Resûlü olduğum halde— bana ne yapılacağını bilmiyorum.' O dedi ki: 'Vallahi ondan sonra hiç kimseyi tezkiye etmedim.' Saîd b. Ufeyr bize rivayet etti, Leys de aynı şekilde rivayet etti. Nâfi' b. Yezîd, Ukayl'den 'ona ne yapılacağını' şeklinde rivayet etti; Şuayb, Amr b. Dînâr ve Ma'mer de onu takip etti.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Vefat edenler için hayır umarız; ancak nihai hüküm Allah'a aittir.
Ümmü'l-Alâ, Muhacirlerin kura yoluyla Ensar ailelerine yerleştirildiğini ve Osman bin Maz'un'un kendi evlerinde kaldığını anlatmıştır. Onun vefatından sonra Allah'ın ona ikramda bulunduğunu umduğunu söylemiş; Peygamber ﷺ ise Allah'ın hükmü hakkında kesin konuşmamasını öğretmiştir.
Mekke'den Medine'ye hicret eden Müslümanlar.
Peygamber ﷺ'e ve hicret eden Müslümanlara destek olan Medine halkı.
Vefat etti; dünyadaki hayatı sona erdi.
Âlimler bu rivayetten, vefat etmiş bir Müslüman için rahmet ve hayır umulabileceğini; ancak delil olmaksızın Allah'ın ona ikram ettiğini veya nihai varış yerinin kesin olduğunu söylememek gerektiğini çıkarırlar. Peygamber ﷺ'in sözleri Allah'ın hükmü karşısında tevazuyu ifade eder; kişinin kendi akıbetinden ümit kesmesi için bir sebep değildir. Hadis ayrıca, bir kimsenin görünen davranışları hakkında güzel şahitlikte bulunmanın, onun hakkındaki nihai hükmü bilmekle aynı şey olmadığını öğretir.
- Vefat edenler için Allah'ın rahmetini dileyin ve nihai durumları hakkında kesin hüküm vermeden umutla konuşun.
- Birini överken, davranışlarında gerçekten gözlemlediğiniz şeylerle yetinin.
- Nihai hüküm hakkındaki sözleri Allah'a bırakın; kendinize ve başkalarına tevazuyla yaklaşın.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.