Sahih al-Bukhari, 3983. hadis
Ali ibn Abi Talib rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Ali ibn Abi Talib tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ " انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ". فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ. فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ. فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ. فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ". قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ. فَقَالَ " أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ". فَقَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ". فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
İshâk b. İbrâhim bana rivayet etti; Abdullah b. İdrîs bize haber verdi ve dedi ki: Huseyn b. Abdurrahman’dan, o da Sa‘d b. Ubeyde’den, o da Ebû Abdurrahmân es-Sülemî’den, o da Ali’den – Allah ondan razı olsun – işittim. Ali şöyle dedi: Resûlullah ﷺ beni, Ebû Mersed’i ve Zübeyr’i gönderdi; hepimiz atlıydık. Buyurdu ki:
“Ravdat-ı Hah’a gidin; orada müşriklerden bir kadın vardır, yanında Hâtıb b. Ebî Beltea’dan müşriklere yazılmış bir mektup bulunmaktadır.” Biz de kadını, Resûlullah ﷺ’ın belirttiği yerde devesi üzerinde ilerlerken bulduk. Ona: “Mektubu ver!” dedik. O ise: “Yanımda mektup yok,” dedi. Devesini çöktürüp aradık fakat mektup bulamadık. Bunun üzerine: “Resûlullah ﷺ yalan söylememiştir; ya mektubu çıkarırsın ya da seni soyup aramak zorunda kalacağız!” dedik. Kararlı olduğumuzu görünce, kuşağına doğru uzandı – beline bir örtü bağlamıştı – ve mektubu çıkardı. Kadını Resûlullah ﷺ’a getirdik. Ömer: “Ey Allah’ın Resûlü! Bu adam Allah’a, Resûlü’ne ve müminlere ihanet etmiştir; bırak boynunu vurayım!” dedi. Peygamber ﷺ Hâtıb’a sordu: “Seni bu işe sevk eden nedir?” Hâtıb cevap verdi: “Allah’a yemin ederim ki Allah’a ve Resûlü’ne ﷺ olan imanımı kaybetmedim. Ben sadece kavmin yanında bir itibar kazanmak istedim ki Allah bunun vesilesiyle ailemi ve malımı korusun. Senin ashâbından öyle biri yoktur ki Mekke’de, Allah’ın kendisi aracılığıyla ailesini ve malını koruduğu akrabaları bulunmasın.” Peygamber ﷺ buyurdu ki: “Doğru söyledi; ona hayırdan başka bir şey söylemeyin.” Ömer tekrar: “O, Allah’a, Resûlü’ne ve müminlere ihanet etmiştir; bırak boynunu vurayım!” dedi. Peygamber ﷺ: “O, Bedir ehli değil midir?” buyurdu ve ekledi: “Belki de Allah Bedir ehline bakıp: ‘Dilediğinizi yapın; şüphesiz Cennet size vacip oldu,’ yahut ‘Sizi bağışladım,’ buyurmuştur.” Bunun üzerine Ömer’in gözleri yaşardı ve: “Allah ve Resûlü daha iyi bilir,” dedi.
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Peygamber ﷺ hüküm verirken Ḥāṭib’in niyetini ve faziletini göz önünde bulundurdu.
Ḥāṭib ibn Abī Baltaʿa, Mekke müşriklerine bir mektup gönderdi. Bunu imanından vazgeçtiği için değil, ailesini ve malını korumak amacıyla yaptığını açıkladı. Peygamber ﷺ açıklamasını kabul etti ve Bedir’e katılmış olduğuna dikkat çekti.
Mekke yolunda, mektubu taşıyan elçinin yakalandığı bir yer.
Bedir Savaşı’na katılan sahabeler.
Ailesi için destek veya koruma sağlamak amacıyla bir hizmet sunmak.
Klasik âlimler buradan, ağır bir hatanın araştırılmadan küfürle bir tutulamayacağı sonucunu çıkarır: kişinin gerekçesi ve inancı incelenmelidir. Peygamber ﷺ Ḥāṭib’in açıklamasını kabul etmiş ve onun hakkında kötü konuşulmasını yasaklamıştır. Bedir’e katılmış olması özel bir faziletti ve bu hatasında onun lehine bir gerekçeydi; Bedir ehli hakkındaki söz, günah işlemeye yönelik genel bir izin değildir. Âlimler ayrıca toplumu korumanın ve gizli bilgileri muhafaza etmenin önemli sorumluluklar olduğunu vurgular.
- Ağır bir suçlamada bulunmadan önce kişinin niyetini ve açıklamasını araştır.
- Hatayı dürüstçe dile getir; ancak tövbeye, bağlama ve önceki iyi amellere de yer bırak.
- Gizli bilgileri koru; paylaşma konusunda tereddüt edersen önce danış.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.