Sahih al-Bukhari, 959. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ. وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى. وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً. قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا
İbrâhim b. Mûsâ bize rivayet etti, dedi ki: Hişâm bize haber verdi ki İbn Cüreyc onlara haber vermiş, demiş ki: Atâ bana Câbir b. Abdillah’tan haber verdi, o dedi ki: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ Ramazan Bayramı günü dışarı çıktı ve hutbeden önce namaza başladı. Dedi ki: Atâ bana ayrıca şunu haber verdi: İbn Abbâs, İbn Zübeyr’e biat edildiği ilk zamanlarda bir mesaj göndererek, Ramazan Bayramı günü namaz için ezan okunmadığını, hutbenin ancak namazdan sonra verildiğini bildirdi. Yine Atâ bana İbn Abbâs ve Câbir b. Abdillah’tan nakletti, ikisi de dediler ki: Ne Ramazan Bayramı ne de Kurban Bayramı günü ezan okunurdu. Câbir b. Abdillah’tan rivayetle dedi ki: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ ayağa kalktı ve namaza başladı, ardından insanlara hutbe verdi. Allah’ın Nebisi ﷺ hutbeyi bitirince aşağı indi ve kadınlara geldi; Bilâl’in eline dayanmış halde onlara öğüt verdi. Bilâl ise eteğini açmıştı, kadınlar içine sadaka atıyorlardı. Atâ’ya sordum: Günümüzde imamın namaz ve hutbe bittikten sonra kadınlara gidip onlara öğüt vermesini gerekli görüyor musunuz? Dedi ki: Bu kesinlikle onların görevidir, yapmamaları için ne engel olabilir ki?
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bayram namazı hutbeden önce kılınır; kadınların eğitilmesine de önem verilir.
Atâ, İbnü’z-Zübeyr’in yönetiminin ilk dönemlerinde İbn Abbas’ın kendisine bayram namazı ve hutbe uygulaması hakkında bir mesaj gönderdiğini aktarır.
Ramazan ayının sonunda kutlanan bayram.
Farz bir namazın vaktinin girdiğini bildiren çağrı.
Yardıma ihtiyaç duyan kimselere verilen gönüllü bağış.
Âlimler bu rivayetten bayram namazının hutbeden önce kılınacağını ve bayram namazı için ezan okunmasının rivayet edilmediğini çıkarırlar. Rivayet ayrıca kadınlar hutbeyi iyi duyamadıklarında imamın onlara doğrudan öğretimde bulunmasını vurgular. Fakihler bunun kesin yükümlülük derecesini ve uygulanış biçimini tartışır; Atâ’nın aktarımı ise önemini öne çıkarır. Bağış toplanması, bayramda sadakanın teşvik edildiğini gösterir.
- Bayram programını namaz hutbeden önce olacak ve bayram namazı için ezan okunmayacak şekilde düzenleyin.
- Kadınların açık dinî açıklamalara erişmesini sağlayın; örneğin ayrı bir öğretim oturumu düzenleyin.
- Bayramda gönüllü sadaka için imkân oluşturun ve insanlara bağış yapmanın somut yollarını gösterin.
Bu rivayet aynı isnad zincirini paylaşır ve namaz ile hutbenin sırasını ele alır.
Sahih al-Bukhari · #960 (Sahih)Namazdan sonra Peygamber ﷺ’in cemaate hitap etmesi tasviriyle bağlantılıdır.
Sahih al-Bukhari · #961 (Sahih)Kadınların katılımı ve sadakaya teşvik konusunda ek bağlam sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.