Sahih al-Bukhari, 961. hadis
Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.
Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi
Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.
Rivayet
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ. وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى. وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً. قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا
İbrâhim b. Mûsâ bize rivayet etti; Hişâm'ın, İbn Cüreyc'in kendilerine haber verdiğini söylediğini bildirdi: Atâ bana Câbir b. Abdullah'tan şunu nakletti: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ Ramazan Bayramı günü dışarı çıktı ve hutbeden önce namaza başladı. Yine Atâ bana şunu haber verdi: İbn Zübeyr'e ilk biat edildiği sırada İbn Abbâs ona bir mesaj göndererek, Allah Resûlü'nün ﷺ hayatta olduğu dönemde Ramazan Bayramı namazı için ezan okunmadığını, hutbenin namazdan sonra verildiğini bildirdi. Atâ bana ayrıca İbn Abbâs ve Câbir b. Abdullah'ın şöyle dediğini nakletti: Ne Ramazan Bayramı ne de Kurban Bayramı namazı için ezan okunurdu. Câbir b. Abdullah'tan rivayetle: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ ayağa kalktı ve namaza başladı, ardından insanlara hutbe verdi. Allah'ın Nebisi ﷺ hutbeyi bitirince aşağı indi ve Bilâl'in eline dayanarak kadınlara vaaz verdi. Bilâl ise eteğini açmıştı, kadınlar içine sadaka atıyorlardı. Atâ'ya sordum: Günümüzde imamın namaz ve hutbe bittikten sonra kadınlara gidip onlara vaaz vermesini gerekli görüyor musunuz? O da cevap verdi: Şüphesiz bu onların görevidir, neden yapmasınlar ki?
Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.
Bayram namazı hutbeden önce kılınır; ardından kadınlara da dinî öğüt verilir.
İbn Abbâs, İbnü’z-Zübeyr’in yöneticiliğinin başında ona bayram namazının uygulanışı hakkında bir mesaj gönderdi: Ezan okunmaz, hutbe namazdan sonra verilirdi.
Farz namazın başladığını duyuran çağrı.
İmamın yaptığı dinî konuşma veya vaaz.
Yardıma muhtaç kişilere verilen gönüllü bağış.
Âlimler bu rivayetten bayram namazının hutbeden önce kılınacağını ve bayram namazı için ezan okunmayacağını çıkarırlar. Rivayet ayrıca kadınlara dinî eğitim vermenin ve yardımlaşmanın önemini vurgular. Fıkıh mezhepleri namaz ile hutbenin sıralamasını kabul eder; bayram hutbesinin kesin hükmü ve kadınlara ayrı hitap edilmesi konusunda ise ek görüş ayrılıkları vardır.
- Bayram namazını, cemaatle kılınan salât hutbeden önce olacak şekilde düzenleyin.
- Dinî bilginin yalnızca hutbeye katılanlara değil, kadınlara da ulaşmasını sağlayın.
- Bayramda gönüllü sadaka vermeye ve ihtiyaç sahiplerine destek olmaya imkân tanıyın.
Aynı bölümdeki bu sahih rivayet, bayram namazı ve hutbeye ilişkin açıklamayı destekler.
Sahih al-Bukhari · #960 (Sahih)Bu rivayet aynı isnadı paylaşır ve namaz ile hutbenin sırasını da ele alır.
Sahih al-Bukhari · #962 (Sahih)Bu sahih rivayet, İbn Abbâs’tan nakledilen bayram uygulaması hakkında ek bilgi sunar.
Her gün kendi dilinde bir hadis
Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.