İki Bayram · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, 961. hadis

Jabir ibn Abdullah rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: İki Bayram
صحيح البخاري
Kim rivayet etti?

Jabir ibn Abdullah tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih al-Bukhari bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى‏.‏ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا

Çeviri

İbrâhim b. Mûsâ bize rivayet etti; Hişâm'ın, İbn Cüreyc'in kendilerine haber verdiğini söylediğini bildirdi: Atâ bana Câbir b. Abdullah'tan şunu nakletti: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ Ramazan Bayramı günü dışarı çıktı ve hutbeden önce namaza başladı. Yine Atâ bana şunu haber verdi: İbn Zübeyr'e ilk biat edildiği sırada İbn Abbâs ona bir mesaj göndererek, Allah Resûlü'nün ﷺ hayatta olduğu dönemde Ramazan Bayramı namazı için ezan okunmadığını, hutbenin namazdan sonra verildiğini bildirdi. Atâ bana ayrıca İbn Abbâs ve Câbir b. Abdullah'ın şöyle dediğini nakletti: Ne Ramazan Bayramı ne de Kurban Bayramı namazı için ezan okunurdu. Câbir b. Abdullah'tan rivayetle: Onun şöyle dediğini işittim: Nebi ﷺ ayağa kalktı ve namaza başladı, ardından insanlara hutbe verdi. Allah'ın Nebisi ﷺ hutbeyi bitirince aşağı indi ve Bilâl'in eline dayanarak kadınlara vaaz verdi. Bilâl ise eteğini açmıştı, kadınlar içine sadaka atıyorlardı. Atâ'ya sordum: Günümüzde imamın namaz ve hutbe bittikten sonra kadınlara gidip onlara vaaz vermesini gerekli görüyor musunuz? O da cevap verdi: Şüphesiz bu onların görevidir, neden yapmasınlar ki?

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Bayram namazı hutbeden önce kılınır; ardından kadınlara da dinî öğüt verilir.

Arka plan ve bağlam

İbn Abbâs, İbnü’z-Zübeyr’in yöneticiliğinin başında ona bayram namazının uygulanışı hakkında bir mesaj gönderdi: Ezan okunmaz, hutbe namazdan sonra verilirdi.

Kavramlar ve açıklamalar
Ezan

Farz namazın başladığını duyuran çağrı.

Hutbe

İmamın yaptığı dinî konuşma veya vaaz.

Sadaka

Yardıma muhtaç kişilere verilen gönüllü bağış.

Âlimlerin çıkarımları

Âlimler bu rivayetten bayram namazının hutbeden önce kılınacağını ve bayram namazı için ezan okunmayacağını çıkarırlar. Rivayet ayrıca kadınlara dinî eğitim vermenin ve yardımlaşmanın önemini vurgular. Fıkıh mezhepleri namaz ile hutbenin sıralamasını kabul eder; bayram hutbesinin kesin hükmü ve kadınlara ayrı hitap edilmesi konusunda ise ek görüş ayrılıkları vardır.

Günümüz için dersler
  1. Bayram namazını, cemaatle kılınan salât hutbeden önce olacak şekilde düzenleyin.
  2. Dinî bilginin yalnızca hutbeye katılanlara değil, kadınlara da ulaşmasını sağlayın.
  3. Bayramda gönüllü sadaka vermeye ve ihtiyaç sahiplerine destek olmaya imkân tanıyın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.