Giriş · Sahih Muslim

Sahih Muslim, 3727. hadis

Zainab bint Abi Salama rivayet etti. Kendi çevirimiz ve açıklamamızla birlikte Arapça metin.

Sahih (güvenilir)Kitap: Giriş
صحيح مسلم
Kim rivayet etti?

Zainab bint Abi Salama tarafından rivayet edildi

Sahih (güvenilir)

Sahih Muslim bir bütün olarak sahih kabul edilir.

Rivayet

Arapça metin

وَحَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ هَذِهِ الأَحَادِيثَ الثَّلاَثَةَ، قَالَ قَالَتْ زَيْنَبُ دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ أَبُوهَا أَبُو سُفْيَانَ فَدَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ بِطِيبٍ فِيهِ صُفْرَةٌ خَلُوقٌ أَوْ غَيْرُهُ فَدَهَنَتْ مِنْهُ جَارِيَةً ثُمَّ مَسَّتْ بِعَارِضَيْهَا ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ مِنْهُ ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ ‏"‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ سَمِعْتُ أُمِّي أُمَّ سَلَمَةَ، تَقُولُ جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا أَفَنَكْحُلُهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ ‏"‏ ‏.‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا كُلَّ ذَلِكَ يَقُولُ لاَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا هِيَ أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ وَقَدْ كَانَتْ إِحْدَاكُنَّ فِي الْجَاهِلِيَّةِ تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ حُمَيْدٌ قُلْتُ لِزَيْنَبَ وَمَا تَرْمِي بِالْبَعَرَةِ عَلَى رَأْسِ الْحَوْلِ فَقَالَتْ زَيْنَبُ كَانَتِ الْمَرْأَةُ إِذَا تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا دَخَلَتْ حِفْشًا وَلَبِسَتْ شَرَّ ثِيَابِهَا وَلَمْ تَمَسَّ طِيبًا وَلاَ شَيْئًا حَتَّى تَمُرَّ بِهَا سَنَةٌ ثُمَّ تُؤْتَى بِدَابَّةٍ حِمَارٍ أَوْ شَاةٍ أَوْ طَيْرٍ فَتَفْتَضُّ بِهِ فَقَلَّمَا تَفْتَضُّ بِشَىْءٍ إِلاَّ مَاتَ ثُمَّ تَخْرُجُ فَتُعْطَى بَعَرَةً فَتَرْمِي بِهَا ثُمَّ تُرَاجِعُ بَعْدُ مَا شَاءَتْ مِنْ طِيبٍ أَوْ غَيْرِهِ ‏.‏

Çeviri

Yahya b. Yahya bize rivayet etti; dedi ki: Mâlik’e, Abdullah b. Ebî Bekir’den, o da Humeyd b. Nâfi’den, o da Zeyneb bint Ebî Seleme’den okudum. Zeyneb ona şu üç hadisi haber verdi. Zeyneb şöyle dedi: Babası Ebû Süfyân vefat edince Resûlullah ﷺ’ın eşi Ümmü Habîbe’nin yanına girdim. Ümmü Habîbe içinde sarılık bulunan bir koku (halûk) veya benzeri bir şey istedi. Önce bir cariye sürdü, sonra kendi yanaklarına sürdü ve dedi ki: ‘Vallahi benim kokuya ihtiyacım yok; ancak Resûlullah ﷺ’ı minber üzerinde şöyle buyururken işittim:

«Allah’a ve Ahiret Günü’ne iman eden bir kadının, kocası hariç, bir ölü için üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Kocası için ise dört ay on gündür.»’ Zeyneb dedi ki: Sonra kardeşi vefat edince Zeyneb bint Cahş’ın yanına girdim. O da koku istedi, süründü ve dedi ki: ‘Vallahi benim kokuya ihtiyacım yok; ancak Resûlullah ﷺ’ı minber üzerinde şöyle buyururken işittim: «Allah’a ve Ahiret Günü’ne iman eden bir kadının, kocası hariç, bir ölü için üç günden fazla yas tutması helâl değildir. Kocası için ise dört ay on gündür.»’ Zeyneb dedi ki: Annem Ümmü Seleme’yi şöyle derken işittim: Bir kadın Resûlullah ﷺ’a geldi ve dedi ki: ‘Ey Allah’ın Resûlü! Kızımın kocası vefat etti ve gözü rahatsızlandı; ona sürme çekebilir miyiz?’ Resûlullah ﷺ: ‘Hayır’ buyurdu. Bunu iki veya üç kez tekrarladı, her seferinde sadece ‘Hayır’ dedi. Sonra buyurdu ki: ‘Bu süre sadece dört ay on gündür. Oysa cahiliyye döneminde sizden biri, yıl dolmadan gübre atmazdı.’ Humeyd dedi ki: Zeyneb’e sordum: ‘Yıl başında gübre atmak ne demektir?’ Zeyneb cevap verdi: Kadının kocası vefat edince küçük bir kulübeye girer, en kötü elbiselerini giyer ve bir yıl geçinceye kadar koku veya benzeri hiçbir şeye dokunmazdı. Yıl dolduğunda kendisine bir hayvan (eşek, koyun veya kuş) getirilir ve ona sürtünerek iddetini açardı; fakat sürtündüğü hayvan çoğu zaman ölürdü. Sonra dışarı çıkar, kendisine bir gübre verilir ve onu atardı; bundan sonra dilediği gibi koku veya başka şeyler kullanabilirdi.

Çeviri ve açıklama, Arapçadan Khutba World tarafından yapılmıştır.

Temel mesaj

Kocası vefat eden kadın dört ay on gün yas tutar; başkaları için yas ise en fazla üç gündür.

Kavramlar ve açıklamalar
yas tutma (ihdâd)

Kadının yas belirtisi olarak süslenmekten ve koku kullanmaktan kaçındığı, belirlenmiş dönem.

dört ay on gün

Kadının eşinin vefatından sonra uyması gereken belirlenmiş bekleme ve yas süresi.

bir tezek parçası atmak

İslam öncesi döneme ait bir âdet: Dul kadın, bir yıl inzivadan sonra bu ağır dönemin sona erdiğini belirtmek için bir tezek parçası atardı.

Âlimlerin çıkarımları

Klasik âlimler, kadının eşi dışındaki bir vefat eden için en fazla üç gün yas tutacağını; vefat eden eşi için yas süresinin ise dört ay on gün olduğunu çıkarırlar. Dört Sünni fıkıh mezhebi bu süreyi kabul eder; hamile dul kadın için ayrıca, bekleme süresinin doğumla sona erdiği hükmü geçerlidir. Göz makyajının reddedilmesi, rahatsızlık olsa bile yas döneminde süsten kaçınılması gerektiğini vurgular; tıbbi zorunluluk ise fıkıh değerlendirmelerinde ayrıca ele alınır.

Günümüz için dersler
  1. Dul bir kadına sabırla destek olun ve onu baskı altına almadan belirlenmiş yas süresine saygı gösterin.
  2. Eş için tutulan yas ile diğer akrabalar için tutulan yası birbirinden ayırın; süreleri aynı değildir.
  3. Yas dönemindeki tıbbi bakım hakkında sorularınız varsa güvenilir bir âlime ve sağlık uzmanına danışın.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her gün kendi dilinde bir hadis

Uygulama sana her gün açıklamalı bir hadis sunar; telefonunda widget olarak da kullanabilirsin. Ücretsizdir.