نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1217

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز: احکام تفصیلی نماز مسافر
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنِ اللَّيْثِ، قَالَ قَالَ رَبِيعَةُ - يَعْنِي كَتَبَ إِلَيْهِ - حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ قَالَ غَابَتِ الشَّمْسُ وَأَنَا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فَسِرْنَا فَلَمَّا رَأَيْنَاهُ قَدْ أَمْسَى قُلْنَا الصَّلاَةُ ‏.‏ فَسَارَ حَتَّى غَابَ الشَّفَقُ وَتَصَوَّبَتِ النُّجُومُ ثُمَّ إِنَّهُ نَزَلَ فَصَلَّى الصَّلاَتَيْنِ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ صَلَّى صَلاَتِي هَذِهِ يَقُولُ يَجْمَعُ بَيْنَهُمَا بَعْدَ لَيْلٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ أَخِيهِ عَنْ سَالِمٍ وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ ذُؤَيْبٍ أَنَّ الْجَمْعَ بَيْنَهُمَا مِنِ ابْنِ عُمَرَ كَانَ بَعْدَ غُيُوبِ الشَّفَقِ ‏.‏

ترجمه

عبدالملک بن شعیب برای ما حدیث کرد، ابن وهب برای ما حدیث کرد، از لیث، گفت: ربیعه گفت —یعنی برایش نوشت—: عبدالله بن دینار برایم حدیث کرد و گفت: خورشید غروب کرده بود در حالی که من نزد عبدالله بن عمر بودم. به راه افتادیم و چون دیدیم شب فرا رسیده است، گفتیم: نماز! اما او به حرکت ادامه داد تا اینکه شفق ناپدید شد و ستارگان نمایان گشتند. سپس پیاده شد و هر دو نماز را با هم خواند. آنگاه فرمود: رسول خدا ﷺ را دیدم که هرگاه در سفر شتاب می‌کرد، نمازش را مانند این نماز من می‌خواند، یعنی پس از گذشت بخشی از شب، آن دو نماز را جمع می‌کرد. ابوداود گفت: عاصم بن محمد این حدیث را از برادرش از سالم روایت کرده است و ابن ابی نجیح از اسماعیل بن عبدالرحمن بن ذؤیب روایت کرده است که جمع کردن دو نماز توسط ابن عمر پس از غروب شفق بوده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن عمر در سفر نماز را تا ناپدید شدن شفق به تأخیر انداخت.

توضیح واژه‌های دشوار
شفق

نوری در افق که پس از غروب خورشید به‌تدریج ناپدید می‌شود.

جمع میان نمازها

خواندن دو نماز واجب در یکی از وقت‌های آن دو.

شتاب در سفر

سفری که ادامه دادن آن ضرورت دارد و توقف برای نماز دشوار است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که مسافران، هنگامی که ادامهٔ فوری سفر ضرورت دارد، می‌توانند نماز مغرب و عشا را با هم بخوانند. ابن عمر آن دو را پس از ناپدید شدن شفق به‌جا آورد. مذاهب فقهی دربارهٔ شرایط دقیق و حدود جواز جمع میان نمازها در سفر اختلاف نظر دارند؛ این روایت به‌طور مشخص جمعِ تأخیری را بیان می‌کند. این روایت به‌تعویق‌انداختن نماز را به قاعده‌ای کلی در خارج از رخصت معتبر سفر تبدیل نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. کسی که در سفر است و باید بی‌درنگ به راه ادامه دهد، می‌تواند مطابق شرایط مذهب فقهی خود از رخصت معتبر جمع میان نمازها استفاده کند.
  2. بدون دلیل معتبر نماز را به تأخیر نیندازید؛ وقت‌های نماز را رعایت کنید و هرجا ممکن است برای استراحت برنامه‌ریزی کنید.
  3. شرایط نمازهای سفر را در مذهب فقهی خود بیاموزید و در صورت تردید از عالمی مورد اعتماد راهنمایی بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.