مناسك الحج · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud، حدیث 1778

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مناسك الحج
سنن أبي داود
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَافِينَ هِلاَلَ ذِي الْحِجَّةِ فَلَمَّا كَانَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَالَ ‏"‏ مَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِحَجٍّ فَلْيُهِلَّ وَمَنْ شَاءَ أَنْ يُهِلَّ بِعُمْرَةٍ فَلْيُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُوسَى فِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ ‏"‏ فَإِنِّي لَوْلاَ أَنِّي أَهْدَيْتُ لأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ‏"‏ وَأَمَّا أَنَا فَأُهِلُّ بِالْحَجِّ فَإِنَّ مَعِيَ الْهَدْىَ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ اتَّفَقُوا فَكُنْتُ فِيمَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ حِضْتُ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ ‏"‏ مَا يُبْكِيكِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ وَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ خَرَجْتُ الْعَامَ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْفُضِي عُمْرَتَكِ وَانْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي ‏"‏ ‏.‏ قَالَ مُوسَى ‏"‏ وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ ‏"‏ ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ ‏"‏ وَاصْنَعِي مَا يَصْنَعُ الْمُسْلِمُونَ فِي حَجِّهِمْ ‏"‏ ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ لَيْلَةُ الصَّدَرِ أَمَرَ - يَعْنِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم - عَبْدَ الرَّحْمَنِ فَذَهَبَ بِهَا إِلَى التَّنْعِيمِ ‏.‏ زَادَ مُوسَى فَأَهَلَّتْ بِعُمْرَةٍ مَكَانَ عُمْرَتِهَا وَطَافَتْ بِالْبَيْتِ فَقَضَى اللَّهُ عُمْرَتَهَا وَحَجَّهَا ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ وَلَمْ يَكُنْ فِي شَىْءٍ مِنْ ذَلِكَ هَدْىٌ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ مُوسَى فِي حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْبَطْحَاءِ طَهُرَتْ عَائِشَةُ رضى الله عنها ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن حرب به ما حدیث کرد و گفت: حماد بن زید به ما حدیث کرد؛ و موسی بن اسماعیل به ما حدیث کرد، حماد یعنی ابن سلمه به ما حدیث کرد؛ و موسی به ما حدیث کرد، وهیب به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که فرمود: ما همراه رسول خدا ﷺ در حالی که هلال ذی‌الحجه نمایان می‌شد خارج شدیم. چون به ذوالحلیفه رسیدند فرمودند:

«هر کس بخواهد برای حج تلبیه بگوید، تلبیه بگوید و هر کس بخواهد برای عمره تلبیه بگوید، برای عمره تلبیه بگوید.» موسی در روایت وهیب گفته است: «اگر حیوان قربانی همراهم نداشتم، قطعاً برای عمره تلبیه می‌گفتم.» و در روایت حماد بن سلمه آمده است: «اما من برای حج تلبیه می‌گویم زیرا حیوان قربانی همراهم هست.» سپس راویان اتفاق نظر دارند که عایشه فرمود: من از کسانی بودم که برای عمره احرام بستند. اما در بین راه عادت ماهانه شدم. رسول خدا ﷺ بر من وارد شدند در حالی که گریه می‌کردم. پرسیدند: «چرا گریه می‌کنی؟» گفتم: «کاش امسال خارج نمی‌شدم.» فرمودند: «عمره‌ات را رها کن، موهایت را باز کن و شانه بزن.» موسی گفت: «و برای حج تلبیه بگو.» و سلیمان گفت: «و همان کاری را بکن که مسلمانان در حج خود انجام می‌دهند.» سپس چون شب صدور (بازگشت از منا) فرا رسید، رسول خدا ﷺ به عبدالرحمن دستور دادند و او عایشه را به تنعیم برد. موسی افزود: پس عایشه به جای عمره‌ای که از دست داده بود، مجدداً برای عمره احرام بست و طواف خانه را انجام داد. بدین ترتیب خداوند عمره و حج او را کامل گردانید. هشام گفت: در هیچ‌یک از این موارد قربانی انجام نشد. ابوداوود گفت: موسی در حدیث حماد بن سلمه افزود که چون شب بطحاء فرا رسید، عایشه رضی الله عنها پاک شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قاعدگی مناسک عمره را برای همیشه متوقف نمی‌کند؛ عایشه حج خود را کامل کرد.

پیشینه و سبب بیان

عایشه همراه پیامبر ﷺ برای حج سفر کرد و با نیت عمره مُحرم شد. وقتی در راه قاعده شد و از این بابت اندوهگین بود، پیامبر ﷺ دستورهایی داد تا مناسک خود را تغییر دهد. بعدها به برادرش دستور داد او را به تنعیم ببرد تا عمره‌ای به‌جا آورد.

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

حالتِ آیینی‌ای که زائر با نیت و گفتن تلبیه وارد آن می‌شود و احکام ویژه‌ای دارد.

تلبیه

ندایی که زائر با آن به دعوت خداوند برای زیارت پاسخ می‌دهد.

تنعیم

مکانی بیرون از حرم مکه که عایشه از آنجا دوباره برای عمره نیت کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت برداشت می‌کنند که قاعدگی مانع ادامه حج نمی‌شود: زن می‌تواند بیشتر مناسک را انجام دهد، اما تا پاک‌شدن باید طواف را به تأخیر بیندازد. دستور به کنارگذاشتن عمره و آغاز حج، در شرح‌ها با وضعیت ویژه عایشه و ترکیب مناسک او مرتبط دانسته شده است؛ حکم دقیق آن در هر مذهب فقهی بررسی می‌شود. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت می‌پذیرند که قاعدگی به‌خودی‌خود مانع ماندن در احرام نیست، هرچند درباره جزئیات پایان‌دادن یا تبدیل عمره و نیز انجام دوباره آن از تنعیم اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. زنی که در سفر حج قاعده می‌شود می‌تواند راهنمایی بخواهد و مناسکی را که طبق احکام مجاز است ادامه دهد.
  2. طواف را تا پس از پاک‌شدن به تأخیر بیندازید و برای سایر مناسک از راهنمایی دینیِ آگاهانه پیروی کنید.
  3. نیت و مناسک را خودسرانه تغییر ندهید؛ در صورت تردید از عالمی واجد صلاحیت توضیح بخواهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.