اعمال نماز · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 1198

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اعمال نماز
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مَخْرَمَةَ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ مَيْمُونَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ وَهْىَ خَالَتُهُ ـ قَالَ فَاضْطَجَعْتُ عَلَى عَرْضِ الْوِسَادَةِ، وَاضْطَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَهْلُهُ فِي طُولِهَا، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى انْتَصَفَ اللَّيْلُ أَوْ قَبْلَهُ بِقَلِيلٍ أَوْ بَعْدَهُ بِقَلِيلٍ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَلَسَ، فَمَسَحَ النَّوْمَ عَنْ وَجْهِهِ بِيَدِهِ، ثُمَّ قَرَأَ الْعَشْرَ آيَاتٍ خَوَاتِيمَ سُورَةِ آلِ عِمْرَانَ، ثُمَّ قَامَ إِلَى شَنٍّ مُعَلَّقَةٍ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا، فَأَحْسَنَ وُضُوءَهُ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقُمْتُ فَصَنَعْتُ مِثْلَ مَا صَنَعَ، ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُمْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ الْيُمْنَى عَلَى رَأْسِي، وَأَخَذَ بِأُذُنِي الْيُمْنَى يَفْتِلُهَا بِيَدِهِ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَوْتَرَ، ثُمَّ اضْطَجَعَ حَتَّى جَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ، فَقَامَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الصُّبْحَ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد، مالک به ما خبر داد، از مخرمه بن سلیمان، از کریب، مولای ابن عباس، که او را از عبدالله بن عباس — رضی الله عنهما — خبر داد که شبی را نزد خاله‌اش میمونه ام‌المؤمنین — رضی الله عنها — به سر برد. گفت:

«من بر عرض بالش خوابیدم و رسول الله ﷺ و همسرشان بر طول آن خوابیدند. رسول الله ﷺ تا نیمه شب یا کمی پیش یا پس از آن خوابیدند. سپس رسول الله ﷺ بیدار شدند و نشستند و با دست خود اثر خواب را از چهره‌شان زدودند. آنگاه ده آیه پایانی سوره آل عمران را تلاوت کردند. سپس به سمت مشک آب آویزان رفتند و از آن وضویی کامل گرفتند و برای نماز برخاستند.» عبدالله بن عباس — رضی الله عنهما — گفت: «من نیز برخاستم و همانند کاری که رسول الله ﷺ انجام دادند، انجام دادم، سپس رفتم و در کنار ایشان ایستادم. پس رسول الله ﷺ دست راست خود را بر سرم نهادند و گوش راست مرا گرفته و پیچاندند. ایشان دو رکعت، سپس دو رکعت، سپس دو رکعت، سپس دو رکعت، سپس دو رکعت، سپس دو رکعت نماز خواندند و سپس وتر به جا آوردند. بعد از آن دراز کشیدند تا اینکه مؤذن آمد؛ پس برخاستند و دو رکعت نماز سبک خواندند و خارج شده و نماز صبح را اقامه کردند.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ شب‌ها نماز می‌خواند و به این ترتیب نماز تهجد را به ابن‌عباس آموخت.

توضیح واژه‌های دشوار
تهجد

نماز مستحبی شب که پس از خواب خوانده می‌شود.

وضو

طهارت آیینی که پیش از نماز انجام می‌شود.

وتر

نماز با شمار فردی از رکعت‌ها که نماز شب با آن پایان می‌یابد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که نماز شب می‌تواند از واحدهای پیاپیِ دو رکعتی تشکیل شود و با نماز وتر پایان یابد. روایت همچنین از خواندن ده آیهٔ پایانی سورهٔ آل‌عمران پس از بیدارشدن و خواندن دو رکعت سبک پیش از فجر سخن می‌گوید. ایستادن ابن‌عباس در کنار پیامبر ﷺ نشان می‌دهد که اگر یک نفر به امام اقتدا کند، در سمت راست او می‌ایستد؛ لمس آرام گوش او نیز راهنمایی شخصی و محبت‌آمیز بود.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای نماز مستحبی شب وقت بگذارید، حتی اگر کار را فقط با دو رکعت آغاز می‌کنید.
  2. پس از بیدارشدن، با آرامش برای نماز آماده شوید و نماز شب را با وتر پایان دهید.
  3. با تمرینِ مشترک و راهنماییِ مهربانانه به کودکان و نوجوانان آموزش دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.