Sahih al-Bukhari، حدیث 2097
روایتشده توسط Jabir ibn Abdullah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Jabir ibn Abdullah
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزَاةٍ، فَأَبْطَأَ بِي جَمَلِي وَأَعْيَا، فَأَتَى عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " جَابِرٌ ". فَقُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " مَا شَأْنُكَ ". قُلْتُ أَبْطَأَ عَلَىَّ جَمَلِي وَأَعْيَا، فَتَخَلَّفْتُ. فَنَزَلَ يَحْجُنُهُ بِمِحْجَنِهِ، ثُمَّ قَالَ " ارْكَبْ ". فَرَكِبْتُ، فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ أَكُفُّهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " تَزَوَّجْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ". قُلْتُ بَلْ ثَيِّبًا. قَالَ " أَفَلاَ جَارِيَةً تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ". قُلْتُ إِنَّ لِي أَخَوَاتٍ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ امْرَأَةً تَجْمَعُهُنَّ، وَتَمْشُطُهُنَّ، وَتَقُومُ عَلَيْهِنَّ. قَالَ " أَمَّا إِنَّكَ قَادِمٌ، فَإِذَا قَدِمْتَ فَالْكَيْسَ الْكَيْسَ ". ثُمَّ قَالَ " أَتَبِيعُ جَمَلَكَ ". قُلْتُ نَعَمْ. فَاشْتَرَاهُ مِنِّي بِأُوقِيَّةٍ، ثُمَّ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلِي، وَقَدِمْتُ بِالْغَدَاةِ، فَجِئْنَا إِلَى الْمَسْجِدِ، فَوَجَدْتُهُ عَلَى باب الْمَسْجِدِ، قَالَ " الآنَ قَدِمْتَ ". قُلْتُ نَعَمْ. قَالَ " فَدَعْ جَمَلَكَ، فَادْخُلْ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ". فَدَخَلْتُ فَصَلَّيْتُ، فَأَمَرَ بِلاَلاً أَنْ يَزِنَ لَهُ أُوقِيَّةً. فَوَزَنَ لِي بِلاَلٌ، فَأَرْجَحَ فِي الْمِيزَانِ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى وَلَّيْتُ فَقَالَ " ادْعُ لِي جَابِرًا ". قُلْتُ الآنَ يَرُدُّ عَلَىَّ الْجَمَلَ، وَلَمْ يَكُنْ شَىْءٌ أَبْغَضَ إِلَىَّ مِنْهُ. قَالَ " خُذْ جَمَلَكَ وَلَكَ ثَمَنُهُ ".
محمد بن بشار به ما حدیث کرد، عبدالوهاب به ما حدیث کرد، عبیدالله به ما حدیث کرد، از وهب بن کیسان، از جابر بن عبدالله (رضی الله عنهما) که گفت: در یکی از غزوات همراه پیامبر ﷺ بودم. شترم کند و خسته شد و من عقب ماندم. پیامبر ﷺ نزد من آمدند و فرمودند:
«جابر!» گفتم: «بله.» فرمودند: «چه شده است؟» گفتم: «شترم کند و خسته شده و من عقب افتادهام.» پس ایشان پیاده شدند و با عصای خود شتر را تحریک کردند، سپس فرمودند: «سوار شو.» سوار شدم و چنان تند میرفت که مجبور بودم آن را مهار کنم تا از رسول خدا ﷺ پیشی نگیرد. سپس پرسیدند: «آیا ازدواج کردهای؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «با دوشیزه یا بیوه/زن تجربهدیده؟» گفتم: «با زن تجربهدیده.» فرمودند: «چرا با دوشیزهای ازدواج نکردی تا با او بازی کنی و او با تو بازی کند؟» گفتم: «من خواهرانی دارم، لذا دوست داشتم با زنی ازدواج کنم که آنان را گرد هم آورد، موهایشان را شانه کند و سرپرستیشان را بر عهده گیرد.» فرمودند: «بهزودی به منزل خواهی رسید؛ چون رسیدی، با ملایمت و تدبیر رفتار کن.» سپس فرمودند: «آیا شترت را میفروشی؟» گفتم: «بله.» پس آن را به قیمت یک اوقیه طلا از من خریدند. رسول خدا ﷺ پیش از من به مدینه رسیدند و من صبح روز بعد رسیدم. وقتی به مسجد آمدم، ایشان را دم در مسجد یافتم. فرمودند: «الان رسیدی؟» گفتم: «بله.» فرمودند: «شترت را رها کن، داخل شو و دو رکعت نماز بخوان.» وارد شدم و نماز خواندم. سپس به بلال دستور دادند که یک اوقیه برایم وزن کند. بلال برایم وزن کرد و در ترازو بیشتر گذاشت. رفتم و همین که پشت کردم، فرمودند: «جابر را صدا بزنید.» با خود گفتم حالا شترم را پس میگیرند، در حالی که هیچ چیز برایم ناخوشایندتر از آن شتر نبود. اما فرمودند: «هم شترت را بگیر و هم پولش مال خودت باد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ به جابر کمک کرد و هنگام معامله با او سخاوتمندانه رفتار کرد.
واحدی تاریخی برای سنجش وزن فلزات گرانبها؛ مقدار دقیق آن در زمانها و مکانهای مختلف متفاوت بود.
واحدی از نماز اسلامی؛ از جابر خواسته شد دو رکعت نماز بخواند.
مالی که شوهر بر عهده دارد به همسرش بپردازد؛ این مفهوم در این روایت نیامده است.
عالمان از این روایت چنین برداشت میکنند که فروشنده و خریدار میتوانند با توافق یکدیگر معاملهای انجام دهند و خریدار پس از پرداخت بها، از روی بخشندگی کالای فروختهشده را به فروشنده بازگرداند. مقدار اضافیای که بلال هنگام وزنکردن افزود، نشانهای از سخاوت و دقت در معاملات دانسته میشود. همچنین توجه پیامبر ﷺ به همسفرانش آشکار است: او به جابر در رسیدگی به شتر خستهاش کمک کرد و دربارهٔ وضعیت خانوادگی او پرسید. توصیه دربارهٔ ازدواج به نگرانی مشخص جابر دربارهٔ خواهران کوچکترش مربوط بود و به معنای الزام عمومی به انتخاب نوع خاصی از همسر نیست.
- به کسی که در سفر یا کار از دیگران عقب مانده کمک کنید، نه اینکه دشواری او را نادیده بگیرید.
- در وزنکردن و پرداخت، انصاف را رعایت کنید؛ اگر خودتان خواستید، هنگام معامله سخاوتمندانه چیزی اضافه بدهید.
- هنگام تصمیمگیریهای خانوادگی، مسئولیتها و نیازهای مشخص افراد درگیر را جدی بگیرید.
این روایت صحیح از همان زمینه، جزئیات رویدادهای سفر و معامله را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #2096 (Sahih)این روایت نیز به روابط زناشویی میپردازد و زمینهٔ بیشتری برای گفتوگوی پیامبر ﷺ با جابر فراهم میکند.
Sahih al-Bukhari · #2098 (Sahih)این روایت صحیح دربارهٔ شیوههای دادوستد است و با بحث دربارهٔ معاملات منصفانه ارتباط دارد.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.