بیع و تجارت · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2116

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: بیع و تجارت
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Umar

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِعْتُ مِنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُثْمَانَ مَالاً بِالْوَادِي بِمَالٍ لَهُ بِخَيْبَرَ، فَلَمَّا تَبَايَعْنَا رَجَعْتُ عَلَى عَقِبِي حَتَّى خَرَجْتُ مِنْ بَيْتِهِ، خَشْيَةَ أَنْ يُرَادَّنِي الْبَيْعَ، وَكَانَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الْمُتَبَايِعَيْنِ بِالْخِيَارِ حَتَّى يَتَفَرَّقَا، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَلَمَّا وَجَبَ بَيْعِي وَبَيْعُهُ رَأَيْتُ أَنِّي قَدْ غَبَنْتُهُ بِأَنِّي سُقْتُهُ إِلَى أَرْضِ ثَمُودٍ بِثَلاَثِ لَيَالٍ وَسَاقَنِي إِلَى الْمَدِينَةِ بِثَلاَثِ لَيَالٍ‏.‏

ترجمه

ابوعبدالله گفت و لیث نیز گفت: عبدالرحمن بن خالد برایم حدیث کرد، از ابن شهاب، از سالم بن عبدالله، از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما که فرمود:

«ملکم را در وادی به امیرالمؤمنین عثمان فروختم و در عوض، ملک او را در خیبر گرفتم. چون معامله‌مان تمام شد، فوراً برگشتم و از خانه‌اش بیرون آمدم، از بیم آنکه مبادا بخواهد بیع را فسخ کند؛ در حالی که سنت این بود که خریدار و فروشنده تا زمانی که از یکدیگر جدا نشوند، حق خیار دارند.» عبدالله گفت: «چون بیع من و او واجب و قطعی شد، احساس کردم که بر او ستم روا داشته‌ام؛ زیرا او را به سرزمین ثمود بردم که سه شب راه است، حال آنکه او مرا به مدینه نزدیک‌تر کرد، مسافتی که تنها سه شب راه بود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در معامله، هر یک از دو طرف تا زمانی که از یکدیگر جدا نشده‌اند، می‌تواند از آن بازگردد.

توضیح واژه‌های دشوار
خیار مجلس

حق خریدار و فروشنده برای تأیید یا فسخ قرارداد تا زمانی که در محل معامله کنار یکدیگر هستند.

مبادله

عوض کردن مستقیم یک دارایی با دارایی دیگر، بدون آنکه در متن مبلغی پول ذکر شود.

ثمود

منطقه‌ای که در روایت به‌عنوان مقصد دارایی عثمان از آن یاد شده است.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از سخن درباره جدا شدن چنین برداشت کرده‌اند که طرفین پس از بستن معامله، تا وقتی کنار هم هستند فرصت بازنگری دارند. مذاهب فقهی درباره کاربرد حقوقی این حکم اختلاف دارند: مذهب حنفی و مالکی حق عمومیِ فسخی را که صرفاً با جدا شدن پایان یابد نمی‌پذیرند، درحالی‌که مذهب شافعی و حنبلی در اصل این حق را به رسمیت می‌شناسند. پایان روایت همچنین نشان‌دهنده توجه ابن عمر به انصاف است: پس از لازم‌الاجرا شدن معامله، او دریافت که مبادله به زیان عثمان تمام شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از مبادله، دارایی‌های مورد انتقال و نسبت ارزش و موقعیت آن‌ها را روشن کنید.
  2. از فرصت بازنگری استفاده کنید تا قرارداد را با آرامش دوباره بسنجید و اگر می‌خواهید از توافق برگردید، صادقانه اطلاع دهید.
  3. اگر بعداً متوجه شدید که معامله به طرف مقابل زیان رسانده است، مسئولیت بپذیرید و برای یافتن راه‌حلی عادلانه بکوشید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.