Sahih al-Bukhari، حدیث 2156
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Umar
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ أَبِي عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يُحَدِّثُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ سَاوَمَتْ بَرِيرَةَ فَخَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ، فَلَمَّا جَاءَ قَالَتْ إِنَّهُمْ أَبَوْا أَنْ يَبِيعُوهَا، إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطُوا الْوَلاَءَ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قُلْتُ لِنَافِعٍ حُرًّا كَانَ زَوْجُهَا أَوْ عَبْدًا فَقَالَ مَا يُدْرِينِي
حسن بن ابی عباد برای ما حدیث کرد، همام برای ما حدیث کرد و گفت: از نافع شنیدم که از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت میکرد که عایشه رضی الله عنها برای خرید بریره چانه زد، سپس پیامبر ﷺ برای نماز بیرون رفتند. وقتی بازگشتند، عایشه گفت:
«آنها از فروش او امتناع کردند مگر اینکه شرط کنند ولایت (حق سرپرستی) برای خودشان باشد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «ولایت تنها از آنِ کسی است که آزاد میکند.» من از نافع پرسیدم: «آیا شوهرش آزاد بود یا برده؟» او پاسخ داد: «نمیدانم.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حقّ ولاء از آنِ کسی است که فردی را آزاد میکند.
عایشه میخواست بریره را بخرد، اما صاحبان او میخواستند حقّ ولاء را برای خود نگه دارند. پیامبر ﷺ روشن کرد که این حق از آنِ کسی است که بریره را آزاد میکند.
پیوند حقوقیِ حمایت و خویشاوندی که با آزاد کردن فردی بردهشده پدید میآید.
رها ساختن فردی بردهشده؛ در این روایت، عملی است که حقّ ولاء به آن وابسته است.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که حقّ ولاء به کسی تعلق دارد که آزادسازی را انجام میدهد، نه به مالک پیشین که میکوشد آن را بهعنوان شرط فروش مطالبه کند. چهار مذهب فقهی اهلسنت این اصل را میپذیرند که ولاء از آزادسازی ناشی میشود. روایت همچنین نشان میدهد شرط قراردادیای که با حقی مقرر در دین تعارض داشته باشد، معتبر نیست. پرسش دربارهٔ شوهر بریره در این روایت بیپاسخ میماند.
- شرایط معتبر هر توافق را از پیش مشخص کنید و آنها را با معیارهای عدالت و رهنمودهای دینی بسنجید.
- حقوق را به کسی بدهید که طبق قواعد معتبر سزاوار آن است، نه کسی که صرفاً با قرارداد آن را مطالبه میکند.
- پیش از پذیرفتن شرطی در یک مسئلهٔ پیچیدهٔ قراردادی، از متخصص مشورت بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.