Sahih al-Bukhari، حدیث 2298
روایتشده توسط Abu Huraira. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2اللَّيْثُ
- 3عُقَيْلٍ
- 4ابْنِ شِهَابٍ
- 5أَبِي سَلَمَةَ
- 6أَبِي هُرَيْرَةَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُؤْتَى بِالرَّجُلِ الْمُتَوَفَّى عَلَيْهِ الدَّيْنُ فَيَسْأَلُ " هَلْ تَرَكَ لِدَيْنِهِ فَضْلاً ". فَإِنْ حُدِّثَ أَنَّهُ تَرَكَ لِدَيْنِهِ وَفَاءً صَلَّى، وَإِلاَّ قَالَ لِلْمُسْلِمِينَ " صَلُّوا عَلَى صَاحِبِكُمْ ". فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْفُتُوحَ قَالَ " أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ تُوُفِّيَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَتَرَكَ دَيْنًا فَعَلَىَّ قَضَاؤُهُ، وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ".
یحیی بن بُکیر برای ما حدیث کرد، لیث برای ما حدیث کرد، از عقیل، از ابن شهاب، از ابوسلمه، از ابوهریره رضی الله عنه که رسول الله ﷺ هرگاه مرد بدهکاری را نزد ایشان میآوردند، میپرسیدند:
«آیا برای پرداخت بدهیاش مالی بر جای گذاشته است؟» اگر به ایشان گفته میشد که مال کافی برای تسویه بدهی بر جای گذاشته است، بر او نماز میت میخواندند؛ وگرنه به مسلمانان میفرمودند: «بر رفیق خود نماز بخوانید.» سپس هنگامی که الله پیروزیها را نصیب ایشان گرداند، فرمودند: «من نسبت به مؤمنان از خودشان سزاوارترم. پس هر کس از مؤمنان بمیرد و بدهی بر جای گذارد، پرداخت آن بر عهده من است؛ و هر کس مالی بر جای گذارد، متعلق به وارثان اوست.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ مسئولیت بدهیهای پرداختنشدهٔ مؤمنان درگذشته را بر عهده گرفت.
نمازی که مسلمانان برای مسلمانی که درگذشته است بهجا میآورند.
کسی که مسئولیت رسیدگی به منافع و تعهدات دیگران را بر عهده دارد.
کسانی که طبق احکام ارث اسلامی، حق دریافت میراث را دارند.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که بدهی باید پیش از تقسیم میراث پرداخت شود، تا جایی که داراییِ بهجامانده کفایت کند. پیامبر ﷺ نشان داد که جامعه در قبال اعضای خود مسئولیت دارد؛ پس از پیروزیها، پرداخت بدهیهای بیپشتوانه را بر عهده گرفت. مذاهب فقهی بر لزوم پرداخت بدهیها از محل میراث اذعان دارند. سخن دربارهٔ اختیار او به مسئولیت ویژهاش بهعنوان رهبر اشاره دارد، نه به تکلیف عمومی هر مسلمانی برای پرداخت بدهی دیگران.
- بدهیهای خود را بهروشنی ثبت کنید و بازماندگانتان را در جریان بگذارید تا پس از درگذشت شما بتوانند آنها را پرداخت کنند.
- پیش از تقسیم میراث، بدهیهای پرداختنشده را بررسی و ابتدا آنها را تسویه کنید.
- بهعنوان جامعه، در کمک عملی به بازماندگانی که با بدهیهای پرداختناپذیر روبهرو هستند مشارکت کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.