Sahih al-Bukhari، حدیث 2301
روایتشده توسط Abdur-Rahman ibn Awf. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdur-Rahman ibn Awf
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي يُوسُفُ بْنُ الْمَاجِشُونِ، عَنْ صَالِحِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَاتَبْتُ أُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ كِتَابًا بِأَنْ يَحْفَظَنِي فِي صَاغِيَتِي بِمَكَّةَ، وَأَحْفَظَهُ فِي صَاغِيَتِهِ بِالْمَدِينَةِ، فَلَمَّا ذَكَرْتُ الرَّحْمَنَ قَالَ لاَ أَعْرِفُ الرَّحْمَنَ، كَاتِبْنِي بِاسْمِكَ الَّذِي كَانَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ. فَكَاتَبْتُهُ عَبْدُ عَمْرٍو فَلَمَّا كَانَ فِي يَوْمِ بَدْرٍ خَرَجْتُ إِلَى جَبَلٍ لأُحْرِزَهُ حِينَ نَامَ النَّاسُ فَأَبْصَرَهُ بِلاَلٌ فَخَرَجَ حَتَّى وَقَفَ عَلَى مَجْلِسٍ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ، لاَ نَجَوْتُ إِنْ نَجَا أُمَيَّةُ. فَخَرَجَ مَعَهُ فَرِيقٌ مِنَ الأَنْصَارِ فِي آثَارِنَا، فَلَمَّا خَشِيتُ أَنْ يَلْحَقُونَا خَلَّفْتُ لَهُمُ ابْنَهُ، لأَشْغَلَهُمْ فَقَتَلُوهُ ثُمَّ أَبَوْا حَتَّى يَتْبَعُونَا، وَكَانَ رَجُلاً ثَقِيلاً، فَلَمَّا أَدْرَكُونَا قُلْتُ لَهُ ابْرُكْ. فَبَرَكَ، فَأَلْقَيْتُ عَلَيْهِ نَفْسِي لأَمْنَعَهُ، فَتَخَلَّلُوهُ بِالسُّيُوفِ مِنْ تَحْتِي، حَتَّى قَتَلُوهُ، وَأَصَابَ أَحَدُهُمْ رِجْلِي بِسَيْفِهِ، وَكَانَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ يُرِينَا ذَلِكَ الأَثَرَ فِي ظَهْرِ قَدَمِهِ. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ سَمِعَ يُوسُفُ صَالِحًا وَإِبْرَاهِيمُ أَبَاهُ
عبدالعزيز بن عبدالله به ما خبر داد و گفت: يوسف بن ماجشون برای من حديث كرد، از صالح بن ابراهيم بن عبدالرحمن بن عوف، از پدرش، از جدش عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه كه فرمود: من با اميه بن خلف پيماننامهای نوشتم كه او در مكه از خانواده و دارايی من محافظت كند و من در مدينه از خانواده و دارايی او حفاظت نمايم. هنگامی كه در سند نام
«الرحمن» را ذكر كردم، اميه گفت: «من الرحمن را نمیشناسم؛ مرا به همان نامی كه در دوران جاهليت داشتی بنويس.» پس من «عبد عمرو» نوشتم. سپس در روز جنگ بدر، وقتی مردم خوابيدند، من برای محافظت از او به كوهی رفتم. بلال رضی الله عنه او را ديد و نزد جمعی از انصار رفت و فرياد زد: «اميه بن خلف اينجاست! اگر اميه جان سالم به در ببرد، واى بر حال من!» آنگاه گروهی از انصار همراه بلال به تعقيب ما پرداختند. وقتی ترسيدم كه به ما برسند، پسرش را برايشان گذاشتم تا آنان را مشغول كنم، اما آنها پسرش را كشتند و دست از تعقيب ما برنداشتند. اميه مردی سنگينوزن بود. وقتی به ما رسيدند، به او گفتم: «بنشين.» او نشست و من برای محافظت از او خودم را روی انداختم، ولی آنها از زير بدن من شمشيرها را فرو بردند و او را كشتند و يكی از آنان با شمشيرش پای مرا نيز مجروح ساخت. (راوی میگويد: عبدالرحمن بن عوف رضی الله عنه اثر آن زخم را در پشت پايش به ما نشان میداد.) ابوعبدالله گفت: يوسف از صالح و ابراهيم از پدرش شنيده است.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
توافقنامهٔ کتبیِ حمایت متقابل، با وجود تفاوت دینی همچنان معتبر بود.
عبدالرحمن بن عوف از توافقی کتبی با امیه بن خلف دربارهٔ حمایت از اموال یکدیگر در مکه و مدینه سخن میگوید. در نبرد بدر، او کوشید از امیه محافظت کند، اما گروهی از انصار او را کشتند.
توافقی ثبتشده که در آن هر دو طرف تعهدات خود را مشخص میکنند.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مهاجران حمایت کردند.
دورهٔ پیش از اسلام که در عربی «الجاهلیة» نامیده میشود.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که بستن توافقهای مجاز و پایبندی به آنها اهمیت فراوانی دارد، حتی اگر طرف دیگر مسلمان نباشد. این توافق همچنین نشان میدهد که نمایندگی و حمایت متقابل را میتوان در قالب توافقهای معاملاتی ثبت کرد. عبدالرحمن در گفتوگو با امیه از نام پیشین خود استفاده کرد، زیرا امیه او را با آن نام میشناخت؛ این به معنای توصیهای عمومی برای پنهان کردن نام اسلامی نیست. رویدادهای بدر نیز تنش میان یک توافق شخصی و وضعیت جنگی را نشان میدهند، اما بهتنهایی قاعدهای کلی نمیسازند که در هر شرایطی باید از دشمن حمایت کرد.
- توافقهای مهم معاملاتی را روشن ثبت کنید و تعهدات هر دو طرف را مشخص سازید.
- به توافق معتبر پایبند بمانید، حتی اگر طرفی که با او توافق کردهاید دین دیگری داشته باشد.
- هنگام بروز اختلاف، تعهدات مربوط را با دقت بسنجید و ارزیابی وضعیت را به افراد صلاحیتدار بسپارید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.