Sahih al-Bukhari، حدیث 27
روایتشده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْيَمَانِآن را به البخاري روایت کرد
- 2شُعَيْبٌ
- 3الزُّهْرِيِّ
- 4عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ
- 5سَعْدٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ سَعْدٍ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى رَهْطًا وَسَعْدٌ جَالِسٌ، فَتَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً هُوَ أَعْجَبُهُمْ إِلَىَّ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاهُ مُؤْمِنًا. فَقَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". فَسَكَتُّ قَلِيلاً، ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي فَقُلْتُ مَا لَكَ عَنْ فُلاَنٍ فَوَاللَّهِ إِنِّي لأَرَاهُ مُؤْمِنًا فَقَالَ " أَوْ مُسْلِمًا ". ثُمَّ غَلَبَنِي مَا أَعْلَمُ مِنْهُ فَعُدْتُ لِمَقَالَتِي وَعَادَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " يَا سَعْدُ، إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ وَغَيْرُهُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْهُ، خَشْيَةَ أَنْ يَكُبَّهُ اللَّهُ فِي النَّارِ ". وَرَوَاهُ يُونُسُ وَصَالِحٌ وَمَعْمَرٌ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ.
ابوالیمان برای ما حدیث کرد و گفت: شعیب از زهری به ما خبر داد، او گفت: عامر بن سعد بن ابیوقاص از سعد رضی الله عنه به من خبر داد که رسول الله ﷺ به گروهی از مردم (زکات) بخشید در حالی که سعد نشسته بود. آنگاه رسول الله ﷺ مردی را که به گمان من بهترینِ آنان بود، محروم ساخت. گفتم:
«ای رسول خدا ﷺ! چرا فلانی را رها کردی؟ به خدا سوگند که من او را مؤمن میدانم.» فرمود: «یا فقط یک مسلمان.» مدتی سکوت کردم، اما آنچه از او میدانستم مرا وادار به تکرار سخنانم کرد. دوباره گفتم: «چرا فلانی را رها کردی؟ به خدا سوگند که من او را مؤمن میدانم.» باز هم فرمود: «یا فقط یک مسلمان.» سپس آنچه از او میدانستم بار دیگر مرا وادار به تکرار سخنانم کرد و رسول الله ﷺ نیز پاسخ داد و فرمود: «ای سعد! من به کسی میبخشم در حالی که دیگری نزد من محبوبتر از اوست، از بیم آنکه خدا او را به رو در آتش افکند.» یونس، صالح، معمر و برادرزادهٔ زهری نیز این حدیث را از زهری روایت کردهاند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ میان جایگاه ظاهری در اسلام و ایمان درونی تفاوت میگذاشت.
فردی باایمان؛ این اصطلاح در اینجا میتواند به ایمانی ریشهدار در دل اشاره داشته باشد.
کسی که تسلیم اسلام شده و بهعنوان مسلمان شناخته میشود.
عطایای مادیای که پیامبر ﷺ میان مردم تقسیم میکرد.
عالمان کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح میدهند که اسلام و ایمان در برخی زمینهها به جنبههای متفاوتی اشاره دارند: اسلام ناظر به تسلیم ظاهری است، درحالیکه ایمان باور درونی را نیز دربرمیگیرد. سعد از روی ارجگذاری به آن مرد سخن گفت، اما پیامبر ﷺ به او آموخت که دربارهٔ آنچه در دل کسی است، با قطعیت داوری نکند. بخششها میتوانستند برای جلب دل کسی یا محافظت از او در برابر خطر معنوی داده شوند. این روایت مجوزی برای داوری شتابزده دربارهٔ ایمان دیگران نیست.
- دربارهٔ ایمان درونی کسی با قطعیت سخن نگویید؛ به آنچه واقعاً میتوانید بدانید بسنده کنید.
- در داوری احتیاط کنید و پیامدهای سخنان خود برای دیگران را در نظر بگیرید.
- بخشش و حمایت را خردمندانه و با توجه به خیر و پایداری فرد به کار گیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.