شرایط · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2724

روایت‌شده توسط Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: شرایط
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abu Huraira and Zaid bin Khalid al-Juhani

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، وَزَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، رضى الله عنهم أَنَّهُمَا قَالاَ إِنَّ رَجُلاً مِنَ الأَعْرَابِ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولَ اللَّهِ أَنْشُدُكَ اللَّهَ إِلاَّ قَضَيْتَ لِي بِكِتَابِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ الْخَصْمُ الآخَرُ وَهْوَ أَفْقَهُ مِنْهُ نَعَمْ فَاقْضِ بَيْنَنَا بِكِتَابِ اللَّهِ، وَائْذَنْ لِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ قُلْ ‏"‏‏.‏ قَالَ إِنَّ ابْنِي كَانَ عَسِيفًا عَلَى هَذَا، فَزَنَى بِامْرَأَتِهِ، وَإِنِّي أُخْبِرْتُ أَنَّ عَلَى ابْنِي الرَّجْمَ، فَافْتَدَيْتُ مِنْهُ بِمِائَةِ شَاةٍ وَوَلِيدَةٍ، فَسَأَلْتُ أَهْلَ الْعِلْمِ فَأَخْبَرُونِي أَنَّمَا عَلَى ابْنِي جَلْدُ مِائَةٍ، وَتَغْرِيبُ عَامٍ، وَأَنَّ عَلَى امْرَأَةِ هَذَا الرَّجْمَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَقْضِيَنَّ بَيْنَكُمَا بِكِتَابِ اللَّهِ، الْوَلِيدَةُ وَالْغَنَمُ رَدٌّ، وَعَلَى ابْنِكَ جَلْدُ مِائَةٍ وَتَغْرِيبُ عَامٍ، اغْدُ يَا أُنَيْسُ إِلَى امْرَأَةِ هَذَا فَإِنِ اعْتَرَفَتْ فَارْجُمْهَا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَغَدَا عَلَيْهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَأَمَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُجِمَتْ‏.‏

ترجمه

قتیبه بن سعید به ما حدیث کرد، لیث از ابن شهاب، از عبیدالله بن عبدالله بن عتبه بن مسعود، از ابی‌هریره و زید بن خالد جُهَنی رضی الله عنهم روایت کردند که آن دو گفتند: مردی از اعراب نزد رسول خدا ﷺ آمد و عرض کرد:

«ای رسول خدا! تو را به خدا سوگند می‌دهم که میان ما بر اساس کتاب خدا داوری کنی.» طرف مقابل او که دانش بیشتری داشت گفت: «آری، میان ما بر اساس کتاب خدا داوری کن و به من اجازه سخن گفتن بده.» رسول خدا ﷺ فرمود: «بگو.» او گفت: «پسر من نزد این مرد کارگر بود و با همسرش زنا کرد. به من گفته شد که پسر من باید رجم شود، لذا من با صد گوسفند و یک کنیز او را بازخرید کردم. سپس از اهل علم پرسیدم و آنان به من اطلاع دادند که مجازات پسر من تنها صد تازیانه و تبعید یک ساله است، اما همسر این مرد باید رجم شود.» آنگاه رسول خدا ﷺ فرمود: «سوگند به کسی که جانم در دست اوست، قطعاً میان شما بر اساس کتاب خدا داوری خواهم کرد. کنیز و گوسفندان باید بازگردانده شوند و پسرت باید صد تازیانه بخورد و یک سال تبعید شود. ای اُنَیس! فردا صبح نزد همسر این مرد برو و اگر اعتراف کرد، او را رجم کن.» راوی گفت: اُنَیس فردا صبح نزد آن زن رفت و او اعتراف کرد؛ سپس به دستور رسول خدا ﷺ رجم شد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

قاضی عدالت را برقرار می‌کند و بازخریدِ ناحق را بازمی‌گرداند.

پیشینه و سبب بیان

مردی بادیه‌نشین از پیامبر ﷺ خواست اختلافی را بر اساس کتاب خدا داوری کند. پسر او که کارگر بود با همسر کارفرمایش زنا کرده بود؛ پدر برای آزاد کردن پسرش صد گوسفند و یک کنیز پرداخته بود.

توضیح واژه‌های دشوار
حدود

مجازات‌های معین در فقه اسلامی که فقط با رعایت شرایط سخت‌گیرانه و از سوی مرجع قضایی صلاحیت‌دار اجرا می‌شوند.

تبعید

در این روایت: دور کردن پسر از محل زندگی‌اش به مدت یک سال، به‌عنوان مجازات.

فدیه

گوسفندان و کنیزی که پدر برای آزاد کردن پسرش واگذار کرده بود؛ پیامبر ﷺ مقرر کرد که این‌ها بازگردانده شوند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت می‌کنند که قاضی باید بر پایهٔ قواعد شرعیِ جاری داوری کند و پرداخت پول نمی‌تواند مجازاتی را که به‌طور قانونی مقرر شده است ساقط کند. پسر صد تازیانه خورد و یک سال تبعید شد؛ زن نیز پس از اعترافش مجازات شد. فقیهان دربارهٔ شرایط اثبات و صلاحیت قضایی به‌تفصیل بحث کرده‌اند: اجرای چنین مجازات‌هایی به دست افراد و از راه خودسری جایز نیست، بلکه در صلاحیت دستگاه قضاییِ ذی‌صلاح است. مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات مجازات زناکارانِ مجرد و اجرای تبعید اختلاف دارند؛ این حدیث در این بحث به‌عنوان یکی از منابع مهم استدلال مطرح می‌شود.

درس‌هایی برای امروز
  1. اختلاف را به مرجع قضاییِ صلاحیت‌دار و آگاه بسپارید، نه به اقدام خودسرانه.
  2. سازش یا پولی را که هدفش دور زدن حکمی قانونی است نپردازید و مطالبه نکنید.
  3. در اختلاف حقوقی یا دینی، به‌جای تکیه بر شایعات، از افراد مورد اعتماد و آگاه راهنمایی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.