Sahih al-Bukhari، حدیث 2744
روایتشده توسط Sa'd ibn Abi Waqqas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Sa'd ibn Abi Waqqas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ، حَدَّثَنَا مَرْوَانُ، عَنْ هَاشِمِ بْنِ هَاشِمٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرِضْتُ فَعَادَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ لاَ يَرُدَّنِي عَلَى عَقِبِي. قَالَ " لَعَلَّ اللَّهَ يَرْفَعُكَ وَيَنْفَعُ بِكَ نَاسًا ". قُلْتُ أُرِيدُ أَنْ أُوصِيَ، وَإِنَّمَا لِي ابْنَةٌ ـ قُلْتُ ـ أُوصِي بِالنِّصْفِ قَالَ " النِّصْفُ كَثِيرٌ ". قُلْتُ فَالثُّلُثِ. قَالَ " الثُّلُثُ، وَالثُّلُثُ كَثِيرٌ أَوْ كَبِيرٌ ". قَالَ فَأَوْصَى النَّاسُ بِالثُّلُثِ، وَجَازَ ذَلِكَ لَهُمْ.
محمد بن عبدالرحیم به ما حدیث نقل کرد، زکریا بن عدی به ما حدیث نقل کرد، مروان از هاشم بن هاشم، او از عامر بن سعد، و او از پدرش — رضي الله عنه — روایت کرد که گفت: بیمار شدم و پیامبر ﷺ به عیادتم آمدند. گفتم:
«ای رسول خدا! از الله بخواه که مرا به عقب برنگرداند (یعنی در مکه نمیرم).» ایشان فرمودند: «امید است که الله مقام تو را بالا برد و مردم از وجود تو بهرهمند شوند.» گفتم: «میخواهم وصیت کنم، در حالی که تنها یک دختر دارم.» پرسیدم: «آیا نیمی از اموالم را وصیت کنم؟» فرمودند: «نصف زیاد است.» گفتم: «پس یک سوم؟» فرمودند: «یک سوم، و یک سوم هم زیاد یا مقدار بزرگی است.» راوی گفت: سپس مردم یک سوم اموالشان را وصیت کردند و این امر برای آنان جایز شمرده شد.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
وصیت نباید بیش از یکسومِ ترکه را دربرگیرد.
دستوری برای اختصاص بخشی از دارایی شخص به یک فرد یا هدف خیریه، پس از درگذشت او.
یکسومِ ترکه؛ پیامبر ﷺ آن را مجاز دانست، اما سهمی بزرگ نیز خواند.
تعبیری برای بازگشت به جایی که شخص از آن هجرت کرده است؛ سعد بیم داشت که در آنجا از دنیا برود.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که وصیت مالی برای کسی که وارث نیست، در اصل نباید از یکسومِ ترکه بیشتر باشد؛ اگر کمتر باشد و از وارثان حمایت کند، پسندیدهتر است. باقیمانده طبق احکام ارث به وارثان تعلق دارد. وصیت مالی به نفع یک وارث، مطابق قاعدهٔ شناختهشدهٔ فقهی، پس از درگذشت وصیتکننده به رضایت دیگر وارثان نیاز دارد. چهار مذهب فقهی اهلسنت حد یکسوم و اهمیت رضایت در وصیتی را که سهمهای مقرر ارث را تحت تأثیر قرار میدهد، به رسمیت میشناسند.
- وصیتی تنظیم کنید که سهمهای قانونی وارثانتان را رعایت کند و وصیت مالی را در حد یکسوم نگه دارید.
- دربارهٔ ترکهٔ خود بهموقع با کارشناسان مشورت کنید تا خواستههایتان روشن باشد و وارثانتان بیدلیل به زحمت نیفتند.
- کار خیر را بهگونهای سامان دهید که خانوادهتان پس از درگذشت شما از مراقبت و تأمین کافی برخوردار بماند.
این روایت به بیماری سعد و سفارش پیامبر ﷺ دربارهٔ میزان وصیت او میپردازد.
Sahih al-Bukhari · #2743 (Sahih)ابنعباس در آن تأکید میکند که باقی گذاشتن کمتر از یکسوم بهتر است و حمایت بیشتری از وارثان میکند.
Sahih al-Bukhari · #1295 (Sahih)این روایت نیز سفارش به سعد دربارهٔ واگذاشتن بخشی از دارایی و رسیدگی به وارثانش را نقل میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.