جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2788

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ، أَوْ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏"‏‏.‏ شَكَّ إِسْحَاقُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ كَمَا قَالَ فِي الأَوَّلِ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏"‏‏.‏ فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف از مالک، از اسحاق بن عبدالله بن ابی طلحه، از انس بن مالک رضی الله عنه برای ما حدیث کرد که شنید او می‌گفت: رسول خدا ﷺ بر ام حرام بنت ملحان وارد می‌شدند و ایشان به آن حضرت غذا می‌داد. ام حرام همسر عباده بن صامت بود. روزی رسول خدا ﷺ بر او وارد شدند؛ او به حضرت غذا داد و شروع به جستجوی شپش در سر مبارک ایشان کرد. سپس رسول خدا ﷺ خوابیدند و در حالی که می‌خندیدند بیدار شدند. ام حرام گفت: پرسیدم

«ای رسول خدا! چه چیزی شما را به خنده انداخت؟» فرمودند: «گروهی از امت من بر من عرضه شدند که در راه خدا جهاد می‌کردند و بر این دریا سوار بودند؛ پادشاهانی بر تخت‌ها یا مانند پادشاهانی بر تخت‌ها.» (اسحاق در این عبارت شک دارد). ام حرام گفت: عرض کردم «ای رسول خدا! از خدا بخواهید که مرا نیز از آنان قرار دهد.» پس رسول خدا ﷺ برای او دعا کردند، سپس سر خود را نهادند و دوباره خوابیدند. آنگاه در حالی که می‌خندیدند بیدار شدند. باز پرسیدم «ای رسول خدا! چه چیزی شما را به خنده انداخت؟» فرمودند: «گروهی از امت من بر من عرضه شدند که در راه خدا جهاد می‌کردند»، همان‌گونه که بار اول فرموده بودند. ام حرام گفت: عرض کردم «ای رسول خدا! از خدا بخواهید که مرا نیز از آنان قرار دهد.» فرمودند: «تو از نخستین گروه هستی.» سرانجام او در زمان معاویه بن ابی سفیان سوار بر دریا شد و هنگامی که از دریا پیاده شد، از مرکب خود فرو افتاد و جان سپرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

به اُمّ حرام وعده داده شد که در شمار نخستین کسانی باشد که برای نبرد از راه دریا حرکت می‌کنند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ در خوابی مؤمنانی را دید که به‌عنوان جنگجویان از دریا می‌گذشتند و آن را برای اُمّ حرام بازگو کرد. او خواست که در شمار آنان باشد و پیامبر فرمود که از نخستین آنان خواهد بود. بعدها، در زمان معاویه، او از راه دریا سفر کرد و پس از رسیدن، بر اثر افتادن از مرکبش درگذشت.

توضیح واژه‌های دشوار
در راه خدا

تلاش خالصانه برای رضای خدا؛ در اینجا دربارهٔ جنگجویانی است که از راه دریا سفر می‌کردند.

همچون پادشاهان بر تخت‌ها

تصویری از عزت و جایگاهی که پیامبر ﷺ در خواب برای آن گروه دید.

اُمّ حرام

از زنان صحابی پیامبر ﷺ و همسر عبادة بن صامت.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک، از جمله ابن حجر، خواب پیامبر را با سفر دریایی بعدی اُمّ حرام در زمان معاویه مرتبط می‌دانند. ماجرای او فضیلت تلاش خالصانه در راه خدا و ارزش دعا را نشان می‌دهد. توصیف آن گروه به پادشاهانی بر تخت‌ها به عزت و پاداش اشاره دارد، نه فرمانروایی دنیوی. عالمان همچنین دیدار او با پیامبر ﷺ را با توجه به پیوندهای خویشاوندی و قواعد معاشرتی که دربارهٔ او صدق می‌کرد، بررسی کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. صادقانه از خدا بخواهید در کارهای نیک سهمی داشته باشید و در آن‌ها پایدار بمانید.
  2. راه‌هایی برای خدمت خالصانه به جامعهٔ خود بیابید.
  3. خواب را بشارتی پیامبرانه به عزت بدانید، نه مجوزی برای خشونت خارج از قواعد معتبر اسلامی.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.