جهاد در راه الله · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 2801

روایت‌شده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: جهاد در راه الله
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Anas ibn Malik

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الْحَوْضِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَقْوَامًا مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ إِلَى بَنِي عَامِرٍ فِي سَبْعِينَ، فَلَمَّا قَدِمُوا، قَالَ لَهُمْ خَالِي أَتَقَدَّمُكُمْ، فَإِنْ أَمَّنُونِي حَتَّى أُبَلِّغَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِلاَّ كُنْتُمْ مِنِّي قَرِيبًا‏.‏ فَتَقَدَّمَ، فَأَمَّنُوهُ، فَبَيْنَمَا يُحَدِّثُهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ، فَطَعَنَهُ فَأَنْفَذَهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ، فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ‏.‏ ثُمَّ مَالُوا عَلَى بَقِيَّةِ أَصْحَابِهِ فَقَتَلُوهُمْ، إِلاَّ رَجُلاً أَعْرَجَ صَعِدَ الْجَبَلَ‏.‏ قَالَ هَمَّامٌ فَأُرَاهُ آخَرَ مَعَهُ، فَأَخْبَرَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَدْ لَقُوا رَبَّهُمْ، فَرَضِيَ عَنْهُمْ وَأَرْضَاهُمْ، فَكُنَّا نَقْرَأُ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنْ قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدُ، فَدَعَا عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ وَبَنِي عُصَيَّةَ الَّذِينَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

حفص بن عمر حوضی به ما حدیث کرد، همام به ما حدیث کرد، از اسحاق، از انس رضی الله عنه که گفت: پیامبر ﷺ هفتاد نفر از قبیله بنی‌سلیم را به سوی قبیله بنی‌عامر فرستادند. هنگامی که به آنجا رسیدند، دایی من به آنان گفت:

«من پیشاپیش شما می‌روم؛ اگر به من امان دادند تا پیام رسول خدا ﷺ را به آنان برسانم، خوب است؛ وگرنه شما نزدیک من باشید.» سپس او پیش رفت و آنان به او امان دادند. اما همین که داشت پیام پیامبر ﷺ را برای آنان بیان می‌کرد، به یکی از مردانشان اشاره کردند و او آمد و چنان نیزه‌ای بر دایی من زد که از بدنش عبور کرد. آنگاه دایی من فریاد زد: «الله اکبر! به پروردگار کعبه سوگند، رستگار شدم!» سپس بر باقی یارانش تاختند و همه را کشتند، جز مردی لنگ که توانست بالای کوه برود. همام می‌گوید: «گمان می‌کنم یک نفر دیگر هم همراه او نجات یافت.» سپس جبرئیل علیه‌السلام به پیامبر ﷺ خبر داد که آنان به دیدار پروردگارشان شتافته‌اند و الله از آنان خشنود گشت و آنان را نیز خشنود ساخت. ما زمانی این آیه را می‌خواندیم: «به قوم ما برسانید که ما به دیدار پروردگارمان شتافتیم، پس او از ما خشنود شد و ما را نیز خشنود گردانید.» سپس این آیه بعداً نسخ شد. پس از آن، پیامبر ﷺ چهل صبح بر قبایل رِعْل، ذَکْوان، بنی‌لِحْیان و بنی‌عُصَیّه که نافرمانی الله و رسولش ﷺ را کرده بودند، نفرین فرستاد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

فرستادگان پس از آن‌که پیام را به سلامت رساندند، کشته شدند.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ هفتاد مرد را برای رساندن پیام نزد بنی‌عامر فرستاد. پس از آن‌که این قبیله به آنان امان داد، عموی انس هنگام رساندن پیام کشته شد و بیشتر همراهانش مورد حمله قرار گرفتند و کشته شدند.

توضیح واژه‌های دشوار
امان دادن

متعهد شدن به این‌که کسی در پناه باشد و مورد حمله قرار نگیرد.

رستگار شدم

عمو شهادتش را، با وجود مرگ، کامیابی نزد خدا دانست.

نسخ‌شده

متنی که پیش‌تر قرائت می‌شد، بعدها دیگر به‌عنوان آیهٔ قرآن قرائت نشد.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک این گزارش را دلیلی بر جایگاه والای شهیدان و پاداش کسی می‌دانند که خالصانه در راه خدا جان می‌دهد. سخن عمو نشان می‌دهد که او مرگ خود در راه ایمان را کامیابی می‌دانست؛ این سخن تشویقی عمومی به بی‌احتیاطی نیست. دانشمندان همچنین یادآور می‌شوند که واژگان یادشده بعدها دیگر به‌عنوان قرآن تلاوت نمی‌شدند. بخش مربوط به دعا علیه عاملان، واکنشی ویژه از سوی پیامبر ﷺ به خیانت و قتل آنان را توصیف می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به توافق‌های مربوط به امان وفادار بمانید و از کسانی که زیر حمایت شما سخن می‌گویند محافظت کنید.
  2. پیام را صادقانه و سنجیده منتقل کنید، حتی اگر شجاعت بخواهد.
  3. قربانیان ستم را گرامی بدارید، اما از داستان آنان برای توجیه خشونت یا بی‌احتیاطی استفاده نکنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.