Sahih al-Bukhari، حدیث 3025
روایتشده توسط Abdullah ibn Abi Aufa. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abi Aufa
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ الْيَرْبُوعِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ كُنْتُ كَاتِبًا لَهُ قَالَ كَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى حِينَ خَرَجَ إِلَى الْحَرُورِيَّةِ فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَيَّامِهِ الَّتِي لَقِيَ فِيهَا الْعَدُوَّ انْتَظَرَ حَتَّى مَالَتِ الشَّمْسُ. ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ فَقَالَ " أَيُّهَا النَّاسُ لاَ تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ وَسَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ، فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلاَلِ السُّيُوفِ ـ ثُمَّ قَالَ ـ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ وَمُجْرِيَ السَّحَابِ وَهَازِمَ الأَحْزَابِ اهْزِمْهُمْ وَانْصُرْنَا عَلَيْهِمْ ". وَقَالَ مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِم أَبُو النَّضْرِ كُنْتُ كَاتِبًا لِعُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ فَأَتَاهُ كِتَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُو ".
یوسف بن موسی به ما حدیث کرد، عاصم بن یوسف یربوعی به ما حدیث کرد، ابواسحاق فزاری به ما حدیث کرد، از موسی بن عقبه که گفت: سالم ابوالنضر، مولای عمر بن عبیدالله — و من کاتب او بودم — برایم حدیث کرد و گفت: هنگامی که عمر به سوی حروریه حرکت کرد، عبدالله بن ابیاوفی نامهای به او نوشت. من آن را خواندم و دیدم در آن نوشته شده است که رسول الله ﷺ در یکی از روزهایی که با دشمن روبهرو شدند، صبر کردند تا خورشید مایل شد. سپس در میان مردم برخاستند و فرمودند:
«ای مردم! آرزوی رویارویی با دشمن را نکنید و از خداوند عافیت بخواهید؛ اما چون با آنان مواجه شدید، شکیبایی کنید و بدانید که بهشت زیر سایه شمشیرهاست.» سپس فرمودند: «بار خدایا! ای نازلکننده کتاب، ای به جریان اندازنده ابرها و ای شکستدهنده احزاب، آنان را شکست ده و ما را بر ایشان پیروز گردان.» موسی بن عقبه نیز گفت: سالم ابوالنضر برایم حدیث کرد — من کاتب عمر بن عبیدالله بودم — که نامهای از عبدالله بن ابیاوفی رضی الله عنهما به او رسید که رسول الله ﷺ فرمودند: «آرزوی رویارویی با دشمن را نکنید.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
در پیِ رویارویی نباشید؛ از خداوند عافیت بخواهید و هنگام خطر استوار بمانید.
سلامت و رهایی از آزمایش و آسیب.
گروههایی که برای مقابله با مسلمانان متحد شدند.
ترغیبی به پایداری در نبردِ مشروع است، نه دعوت به جستوجوی جنگ.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که مؤمن نباید خواهان رویارویی مسلحانه باشد، بلکه باید از خداوند امنیت و عافیت بخواهد. اگر جنگ واقع شود، شکیبایی و پایداری لازم است؛ دعای نبوی نیز میآموزد که به خداوند توکل کنیم و از او یاری و پیروزی بخواهیم. این متن مجوزی برای خشونت فردی نیست: زمینهٔ آن رویارویی نظامی تحت فرماندهی و مطابق قواعد فقه اسلامی است.
- در پیِ نزاع یا خطر نروید؛ از خداوند عافیت و حفاظت بخواهید.
- هنگام مواجهه با وضعیتی دشوار، شکیبا و استوار باشید.
- به شیوهای مشروع برای یاری و پیروزی دعا کنید و از تلاش و مسئولیت خود غافل نشوید.
این روایت موازی با گزارش عبدالله بن ابیاوفی دربارهٔ نخواستن رویارویی با دشمن ارتباط نزدیکی دارد.
Sahih al-Bukhari · #3026 (Sahih)این حدیث سفارش به نرفتن بهسوی دشمن را تکرار میکند و بر خویشتنداری و درخواست حفاظت تأکید میگذارد.
Sahih al-Bukhari · #3027 (Sahih)این روایت صحیح نیز به نخواستن رویارویی میپردازد و توصیهٔ مکرر پیامبر را روشنتر میکند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.