Sahih al-Bukhari، حدیث 3055
روایتشده توسط Abdullah ibn Umar. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍآن را به البخاري روایت کرد
- 2هِشَامٌ
- 3مَعْمَرٌ
- 4الزُّهْرِيِّ
- 5سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6ابْنِ عُمَرَ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ انْطَلَقَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ حَتَّى وَجَدُوهُ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ يَوْمَئِذٍ ابْنُ صَيَّادٍ يَحْتَلِمُ، فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ". فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ. فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ. قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ " قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَاذَا تَرَى ". قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " خُلِطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ". قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ". قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ". قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ائْذَنْ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ".
عبدالله بن محمد به ما حدیث کرد، هشام به او حدیث کرد، معمر از زهری خبر داد، و سالم بن عبدالله از ابن عمر رضی الله عنهما روایت کرد که ایشان خبر دادند: عمر رضی الله عنه همراه گروهی از اصحاب پیامبر ﷺ با خودِ پیامبر ﷺ به سوی ابن صیاد رفتند تا اینکه او را در حال بازی با پسران نزد تپههای بنی مغاله یافتند. در آن روز ابن صیاد نزدیک به سن بلوغ بود. او متوجه نشد تا اینکه پیامبر ﷺ با دست مبارکشان بر پشت او زدند و فرمودند:
«آیا شهادت میدهی که من رسول خدا ﷺ هستم؟» ابن صیاد به ایشان نگریست و گفت: «شهادت میدهم که شما رسول امّیین (بیسوادان) هستید.» سپس ابن صیاد از پیامبر ﷺ پرسید: «آیا شما شهادت میدهید که من رسول خدا هستم؟» پیامبر ﷺ به او فرمودند: «من به خدا و رسولانش ایمان آوردهام.» آنگاه پیامبر ﷺ از او پرسیدند: «چه چیزی میبینی؟» ابن صیاد پاسخ داد: «راستگو و دروغگو نزد من میآیند.» پیامبر ﷺ فرمودند: «کار بر تو مشتبه شده است.» سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «من چیزی را برای تو پنهان کردهام.» ابن صیاد گفت: «آن دُخّ (دود) است.» پیامبر ﷺ فرمودند: «خوار و دور شو! هرگز از اندازه خود فراتر نخواهی رفت.» عمر رضی الله عنه عرض کرد: «ای رسول خدا ﷺ! اجازه دهید گردن او را بزنم.» پیامبر ﷺ فرمودند: «اگر او همان (دجال) باشد، تو بر او چیره نخواهی شد؛ و اگر او نباشد، کشتن او خیری برای تو ندارد.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ عمر را از اقدام بدون اطمینان درباره ابنصیاد بازداشت.
پیامبر ﷺ همراه عمر و گروهی از صحابه نزد ابنصیاد رفت؛ او در کنار استحکامات بنیمَغاله با پسرانی بازی میکرد. عمر برای کشتن او اجازه خواست، اما پیامبر ﷺ این درخواست را نپذیرفت.
شخصی که در روایات با موضوع دجال مرتبط دانسته شده است.
دود؛ ابنصیاد آن را واژهای پنهانشده نامید.
پیامبر ﷺ روشن کرد که دسترسی ابنصیاد از دانشی محدود که به او رسیده بود فراتر نمیرود.
دانشمندان از این روایت نتیجه میگیرند که بدگمانی جدی، کشتن کسی را توجیه نمیکند: اگر ابنصیاد دجال نباشد، کشتن او سودی ندارد و اگر باشد، عمر بر او تسلطی نخواهد داشت. پیامبر ﷺ کار را به تقدیر خداوند واگذاشت و با خویشتنداری رفتار کرد. این حدیث همچنین میآموزد که دانش غیب بهطور نامحدود در اختیار انسانها نیست؛ سخن ابنصیاد نشاندهنده سردرگمی و دسترسی محدود بود، نه دانش معتبر پیامبرانه.
- کسی را بر پایه گمان متهم یا مجازات نکن؛ در پی شواهد معتبر باش و از رویههای عادلانه پیروی کن.
- خشم خود را مهار کن و پیش از تصمیمی برگشتناپذیر، راهنمایی بخواه.
- محدودیتهای دانش انسانی را بپذیر و کارهایی را که خداوند مقدر کرده است به او واگذار کن.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.