تیمم · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 334

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تیمم
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ ـ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ ـ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسِ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ، فَأَصَبْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد و گفت: مالک به ما خبر داد، از عبدالرحمن بن قاسم، از پدرش، از عایشه همسر پیامبر ﷺ که گفت: در یکی از سفرهای رسول الله ﷺ همراه ایشان خارج شدیم. وقتی به بیداء یا ذات‌الجیش رسیدیم، گردنبند من پاره شد. رسول الله ﷺ برای جستجوی آن توقف کردند و مردم نیز همراه ایشان ایستادند، در حالی که در مکانی بدون آب بودند و آبی هم همراه نداشتند. مردم نزد ابوبکر صدیق آمدند و گفتند:

«آیا نمی‌بینی عایشه چه کرده است؟ او باعث شد رسول الله ﷺ و مردم در جایی بمانند که نه آبی هست و نه آبی همراه دارند.» سپس ابوبکر آمد در حالی که رسول الله ﷺ سر مبارکشان را بر ران من گذاشته و خوابیده بودند. او به من گفت: «تو رسول الله ﷺ و مردم را در جایی نگه داشتی که آبی نیست و آبی هم همراه ندارند!» عایشه گفت: ابوبکر مرا سرزنش کرد و آنچه الله خواست گفت، و با دستش به پهلویم ضربه می‌زد؛ اما چیزی مانع حرکت من نمی‌شد جز اینکه رسول الله ﷺ بر رانم قرار داشتند. هنگام صبح، رسول الله ﷺ در حالی که آبی نبود برخاستند، پس الله آیه تیمم را نازل فرمود و همه تیمم کردند. اسید بن حضیر گفت: «ای خاندان ابوبکر! این نخستین برکت شما نیست.» عایشه گفت: سپس شتری را که بر آن بودم حرکت دادیم و گردنبند را زیر آن یافتیم.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در نبود آب، تیمم به‌عنوان راهی برای طهارت تشریع شد.

پیشینه و سبب بیان

در سفر، گردنبند عایشه گم شد و آن را در مکانی بی‌آب جست‌وجو کردند. با فرارسیدن صبح، آیهٔ تیمم نازل شد.

توضیح واژه‌های دشوار
تیمم

طهارت شرعی با خاک پاک، هنگامی که آب در دسترس نیست یا نمی‌توان از آن استفاده کرد.

البیداء

نام مکانی که گروه مسافران در آن توقف کرد؛ در روایت از ذات‌الجیش نیز یاد شده است.

گردنبند

زیوری که عایشه در سفر گم کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که تیمم، جایگزینی است که خداوند برای وضو مقرر کرده است، هنگامی که آب در دسترس نباشد. این رویداد همچنین نشان می‌دهد که وحی در پاسخ به شرایط واقعی نازل می‌شد و جست‌وجوی وسیلهٔ گمشده جایز است. مذاهب فقهی در برخی شرایط و جزئیات تیمم اختلاف دارند، اما در معتبر بودن آن هنگام نبود آبِ قابل استفاده هم‌نظرند.

درس‌هایی برای امروز
  1. احکام تیمم را بیاموزید تا در نبود آبِ قابل استفاده نیز بتوانید برای نماز آماده شوید.
  2. با اموال خود با دقت رفتار کنید و پیامدهای تأخیر برای تمام گروه را در نظر بگیرید.
  3. حتی وقتی شرایط تنش‌زا است، دربارهٔ اشتباه با آرامش و احترام گفت‌وگو کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.