فضائل النبي ﷺ وأصحابه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3595

روایت‌شده توسط Adi ibn Hatim. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل النبي ﷺ وأصحابه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Adi ibn Hatim

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحَكَمِ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، أَخْبَرَنَا سَعْدٌ الطَّائِيُّ، أَخْبَرَنَا مُحِلُّ بْنُ خَلِيفَةَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ، قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم إِذْ أَتَاهُ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ الْفَاقَةَ، ثُمَّ أَتَاهُ آخَرُ، فَشَكَا قَطْعَ السَّبِيلِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ يَا عَدِيُّ هَلْ رَأَيْتَ الْحِيرَةَ ‏"‏‏.‏ قُلْتُ لَمْ أَرَهَا وَقَدْ أُنْبِئْتُ عَنْهَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَإِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتَرَيَنَّ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنَ الْحِيرَةِ، حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ، لاَ تَخَافُ أَحَدًا إِلاَّ اللَّهَ ‏"‏ ـ قُلْتُ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِي فَأَيْنَ دُعَّارُ طَيِّئٍ الَّذِينَ قَدْ سَعَّرُوا الْبِلاَدَ ‏"‏ وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ لَتُفْتَحَنَّ كُنُوزُ كِسْرَى ‏"‏‏.‏ قُلْتُ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ قَالَ ‏"‏ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ، وَلَئِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ، لَتَرَيَنَّ الرَّجُلَ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ مِنْ ذَهَبٍ أَوْ فِضَّةٍ، يَطْلُبُ مَنْ يَقْبَلُهُ مِنْهُ، فَلاَ يَجِدُ أَحَدًا يَقْبَلُهُ مِنْهُ، وَلَيَلْقَيَنَّ اللَّهَ أَحَدُكُمْ يَوْمَ يَلْقَاهُ، وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ تُرْجُمَانٌ يُتَرْجِمُ لَهُ‏.‏ فَيَقُولَنَّ أَلَمْ أَبْعَثْ إِلَيْكَ رَسُولاً فَيُبَلِّغَكَ فَيَقُولُ بَلَى‏.‏ فَيَقُولُ أَلَمْ أُعْطِكَ مَالاً وَأُفْضِلْ عَلَيْكَ فَيَقُولُ بَلَى‏.‏ فَيَنْظُرُ عَنْ يَمِينِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ جَهَنَّمَ، وَيَنْظُرُ عَنْ يَسَارِهِ فَلاَ يَرَى إِلاَّ جَهَنَّمَ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَدِيٌّ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ اتَّقُوا النَّارَ وَلَوْ بِشِقَّةِ تَمْرَةٍ، فَمَنْ لَمْ يَجِدْ شِقَّةَ تَمْرَةٍ فَبِكَلِمَةٍ طَيِّبَةٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ عَدِيٌّ فَرَأَيْتُ الظَّعِينَةَ تَرْتَحِلُ مِنَ الْحِيرَةِ حَتَّى تَطُوفَ بِالْكَعْبَةِ، لاَ تَخَافُ إِلاَّ اللَّهَ، وَكُنْتُ فِيمَنِ افْتَتَحَ كُنُوزَ كِسْرَى بْنِ هُرْمُزَ، وَلَئِنْ طَالَتْ بِكُمْ حَيَاةٌ لَتَرَوُنَّ مَا قَالَ النَّبِيُّ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يُخْرِجُ مِلْءَ كَفِّهِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

محمد بن حکم برایم حدیث کرد، نضر به ما خبر داد، اسرائیل به ما خبر داد، سعد طائی به ما خبر داد، محلّ بن خلیفه به ما خبر داد، از عدی بن حاتم که گفت: در محضر پیامبر ﷺ بودم که مردی آمد و از تنگدستی نزد ایشان شکایت کرد. سپس مرد دیگری آمد و از راهزنی شکایت نمود. پیامبر ﷺ فرمودند:

«ای عدی! آیا حیره را دیده‌ای؟» گفتم: ندیده‌ام، اما درباره آن به من خبر داده شده است. فرمودند: «اگر عمرت طولانی شود، قطعاً خواهی دید که زنی در هودج سوار می‌شود و از حیره حرکت می‌کند تا اینکه کعبه را طواف کند و جز از الله از کسی نترسد.» با خود گفتم: «پس راهزنان قبیله طی که کشور را به آشوب کشیده‌اند چه خواهند شد؟» پیامبر ﷺ ادامه دادند: «و اگر عمرت طولانی شود، قطعاً گنجینه‌های خسرو گشوده خواهد شد.» پرسیدم: «منظورتان خسرو پسر هرمز است؟» فرمودند: «خسرو پسر هرمز. و اگر عمرت طولانی شود، قطعاً خواهی دید که مردی مشتی طلا یا نقره برمی‌دارد و به دنبال کسی می‌گردد که آن را از او بپذیرد، اما هیچ‌کس را نمی‌یابد که آن را قبول کند. و هر یک از شما الله را ملاقات خواهد کرد در حالی که میان او و الله هیچ مترجمی نیست که برایش ترجمه کند. پس الله می‌فرماید: آیا رسولی به سوی تو نفرستادم تا پیام مرا برساند؟ او می‌گوید: بله. سپس می‌فرماید: آیا به تو مال و فرزندان ندادم؟ او می‌گوید: بله. آنگاه به راست خود نگاه می‌کند و جز جهنم چیزی نمی‌بیند، و به چپ خود نگاه می‌کند و جز جهنم چیزی نمی‌بیند.» عدی گفت: شنیدم که پیامبر ﷺ فرمودند: «خود را از آتش حفظ کنید، حتی با نصف خرما؛ و هر کس نصف خرما نیافت، با سخنی نیکو (خود را حفظ کند).» عدی افزود: سپس دیدم که زنی در هودج از حیره حرکت کرد تا کعبه را طواف نمود و جز از الله از کسی نترسید. و من از کسانی بودم که گنجینه‌های خسرو پسر هرمز را گشودیم. و اگر عمرتان طولانی شود، آنچه را که پیامبر ابوالقاسم ﷺ فرمودند خواهید دید: «مردی مشتی (طلا یا نقره) بیرون می‌آورد...»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ امنیت و رفاه را پیش‌گویی می‌کند و به بخشندگی می‌آموزد.

توضیح واژه‌های دشوار
حیره

شهری در عراق کنونی، در جنوب کوفه.

کجاوه

جایگاهی سرپوشیده برای نشستن که بر مرکب حمل می‌شود.

کسری

عنوان پادشاه ایران؛ در اینجا منظور کسری، پسر هرمز است.

برداشت‌های عالمان

دانشمندان کلاسیک، از جمله ابن حجر، توضیح می‌دهند که سفر امنِ پیش‌گویی‌شده و گشوده‌شدن گنجینه‌های کسری، نشانه‌هایی از رویدادهایی بودند که بعدها رخ دادند. بخش مربوط به آخرت یادآور می‌شود که هر انسان شخصاً درباره ایمان و چگونگی بهره‌گیری از نعمت‌های الله پاسخ‌گو خواهد بود. سفارش به بخشیدن حتی نصف یک خرما نشان می‌دهد که صدقه به میزان دارایی فرد وابسته نیست؛ کسی که توانایی بخشیدن چیزی را ندارد، می‌تواند با سخنی مهربانانه نیکی کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌طور منظم صدقه بدهید، حتی اگر فقط می‌توانید مبلغ اندکی ببخشید.
  2. با مردم مهربانانه سخن بگویید؛ سخن نیک خود نوعی نیکی است.
  3. دارایی‌تان را امانتی مسئولیت‌آور بدانید و برای پاسخ‌گویی شخصی در پیشگاه الله آماده شوید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.