Sahih al-Bukhari، حدیث 3628
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Abdullah ibn Abbas
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ حَنْظَلَةَ بْنِ الْغَسِيلِ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ بِمِلْحَفَةٍ قَدْ عَصَّبَ بِعِصَابَةٍ دَسْمَاءَ، حَتَّى جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ النَّاسَ يَكْثُرُونَ وَيَقِلُّ الأَنْصَارُ، حَتَّى يَكُونُوا فِي النَّاسِ بِمَنْزِلَةِ الْمِلْحِ فِي الطَّعَامِ، فَمَنْ وَلِيَ مِنْكُمْ شَيْئًا يَضُرُّ فِيهِ قَوْمًا، وَيَنْفَعُ فِيهِ آخَرِينَ، فَلْيَقْبَلْ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيَتَجَاوَزْ عَنْ مُسِيئِهِمْ ". فَكَانَ آخِرَ مَجْلِسٍ جَلَسَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم.
ابو نعیم برای ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن سلیمان بن حنظلة بن غسیل برای ما حدیث کرد، عکرمه برای ما حدیث کرد، از ابن عباس رضی الله عنهما که گفت: رسول الله ﷺ در بیماریای که منجر به وفات ایشان شد، در حالی که ملحفهای بر دوش داشتند و سرشان با دستمالی چرب بسته شده بود، بیرون آمدند. بر منبر نشستند، خداوند را حمد و ثنا گفتند، سپس فرمودند:
«اما بعد، همانا مردم زیاد خواهند شد و انصار کم میشوند، تا جایی که جایگاه آنان در میان مردم مانند نمک در غذا خواهد بود. پس هر کس از شما مسئولیتی بپذیرد که بتواند به گروهی زیان رساند و به گروهی دیگر سود برساند، باید نیکیِ نیکوکارانشان را بپذیرد و از بدکردارانشان درگذرد.» و این آخرین مجلسی بود که پیامبر ﷺ در آن حضور یافتند.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ بر عدالت و گذشت در برخورد با انصار تأکید کرد.
پیامبر ﷺ در بیماریای که به وفات ایشان انجامید، از منبر دربارهٔ کاهش شمار انصار در آینده سخن گفت و زمامداران را فراخواند که نیکیهای آنان را ارج نهند و از خطاهایشان درگذرند.
ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانانِ مکه پشتیبانی کردند.
جایگاه خطابه در مسجد.
تشبیهی که به شمار اندک آنان اشاره دارد، اما ارزش ماندگارشان را نیز نشان میدهد.
عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کردهاند که زمامداران باید با کسانی که زیر فرمانشان هستند عادلانه رفتار کنند: نیکیهای انصار را به رسمیت بشناسند و نگذارند خطاهایشان بر شایستگیهای آنان چیره شود. دعوت به گذشت، مجوزی برای ستم نیست، بلکه خواستار داوری متوازن و مدارا است. این حدیث همچنین بر فضیلت ویژهٔ انصار و وظیفهٔ سپاسگزاری و به یاد داشتن پشتیبانی آنان از اسلام تأکید میکند.
- مشارکتهای نیک مردم را ارج نهید و نگذارید یک خطا همهٔ تلاشهایشان را بیاثر کند.
- از اختیار خود برای خدمت عادلانه استفاده کنید، نه برای طرفداری یا تبعیض خودسرانه میان گروهها.
- از کسانی که با وفاداری از جامعه پشتیبانی کردهاند قدردانی کنید.
این روایت از ابن عباس نیز رویدادهایی از واپسین دورهٔ زندگی پیامبر ﷺ را شرح میدهد و به روشن شدن زمینهٔ آخرین سخنان عمومی ایشان کمک میکند.
Sahih al-Bukhari · #3629 (Sahih)پیامبر ﷺ در این روایت از حسن و امکان آن سخن میگوید که خداوند بهواسطهٔ او میان دو گروه آشتی برقرار کند؛ این دو روایت در کنار هم بر مسئولیتپذیری و حفظ همبستگی جامعه تأکید دارند.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.