فضائل النبي ﷺ وأصحابه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3628

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: فضائل النبي ﷺ وأصحابه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سُلَيْمَانَ بْنِ حَنْظَلَةَ بْنِ الْغَسِيلِ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ بِمِلْحَفَةٍ قَدْ عَصَّبَ بِعِصَابَةٍ دَسْمَاءَ، حَتَّى جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ النَّاسَ يَكْثُرُونَ وَيَقِلُّ الأَنْصَارُ، حَتَّى يَكُونُوا فِي النَّاسِ بِمَنْزِلَةِ الْمِلْحِ فِي الطَّعَامِ، فَمَنْ وَلِيَ مِنْكُمْ شَيْئًا يَضُرُّ فِيهِ قَوْمًا، وَيَنْفَعُ فِيهِ آخَرِينَ، فَلْيَقْبَلْ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيَتَجَاوَزْ عَنْ مُسِيئِهِمْ ‏"‏‏.‏ فَكَانَ آخِرَ مَجْلِسٍ جَلَسَ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

ابو نعیم برای ما حدیث کرد، عبدالرحمن بن سلیمان بن حنظلة بن غسیل برای ما حدیث کرد، عکرمه برای ما حدیث کرد، از ابن عباس رضی الله عنهما که گفت: رسول الله ﷺ در بیماری‌ای که منجر به وفات ایشان شد، در حالی که ملحفه‌ای بر دوش داشتند و سرشان با دستمالی چرب بسته شده بود، بیرون آمدند. بر منبر نشستند، خداوند را حمد و ثنا گفتند، سپس فرمودند:

«اما بعد، همانا مردم زیاد خواهند شد و انصار کم می‌شوند، تا جایی که جایگاه آنان در میان مردم مانند نمک در غذا خواهد بود. پس هر کس از شما مسئولیتی بپذیرد که بتواند به گروهی زیان رساند و به گروهی دیگر سود برساند، باید نیکیِ نیکوکارانشان را بپذیرد و از بدکردارانشان درگذرد.» و این آخرین مجلسی بود که پیامبر ﷺ در آن حضور یافتند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ بر عدالت و گذشت در برخورد با انصار تأکید کرد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ در بیماری‌ای که به وفات ایشان انجامید، از منبر دربارهٔ کاهش شمار انصار در آینده سخن گفت و زمامداران را فراخواند که نیکی‌های آنان را ارج نهند و از خطاهایشان درگذرند.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانانِ مکه پشتیبانی کردند.

منبر

جایگاه خطابه در مسجد.

مانند نمک در غذا

تشبیهی که به شمار اندک آنان اشاره دارد، اما ارزش ماندگارشان را نیز نشان می‌دهد.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که زمامداران باید با کسانی که زیر فرمانشان هستند عادلانه رفتار کنند: نیکی‌های انصار را به رسمیت بشناسند و نگذارند خطاهایشان بر شایستگی‌های آنان چیره شود. دعوت به گذشت، مجوزی برای ستم نیست، بلکه خواستار داوری متوازن و مدارا است. این حدیث همچنین بر فضیلت ویژهٔ انصار و وظیفهٔ سپاسگزاری و به یاد داشتن پشتیبانی آنان از اسلام تأکید می‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. مشارکت‌های نیک مردم را ارج نهید و نگذارید یک خطا همهٔ تلاش‌هایشان را بی‌اثر کند.
  2. از اختیار خود برای خدمت عادلانه استفاده کنید، نه برای طرفداری یا تبعیض خودسرانه میان گروه‌ها.
  3. از کسانی که با وفاداری از جامعه پشتیبانی کرده‌اند قدردانی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.