اصحاب پیامبر ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 3742

متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اصحاب پیامبر ﷺ
صحيح البخاري

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ،، قَالَ قَدِمْتُ الشَّأْمَ فَصَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ قُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا، فَأَتَيْتُ قَوْمًا فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ، فَإِذَا شَيْخٌ قَدْ جَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا أَبُو الدَّرْدَاءِ‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَيَسَّرَكَ لِي، قَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَوَلَيْسَ عِنْدَكُمُ ابْنُ أُمِّ عَبْدٍ صَاحِبُ النَّعْلَيْنِ وَالْوِسَادِ وَالْمِطْهَرَةِ وَفِيكُمُ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ مِنَ الشَّيْطَانِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَلَيْسَ فِيكُمْ صَاحِبُ سِرِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لاَ يَعْلَمُ أَحَدٌ غَيْرُهُ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ يَقْرَأُ عَبْدُ اللَّهِ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى‏}‏، فَقَرَأْتُ عَلَيْهِ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ‏.‏

ترجمه

مالک بن اسماعیل برای ما حدیث کرد، اسرائیل از مغیره، او از ابراهیم و او از علقمه روایت نمود که گفت:

«به شام رسیدم و دو رکعت نماز خواندم، سپس گفتم: 'بار خدایا! هم‌نشینی صالح را برایم آسان گردان.' آنگاه نزد گروهی رفتم و با آنان نشستم. ناگهان پیری آمد و در کنار من نشست. پرسیدم: 'این کیست؟' گفتند: 'ابو دردا.' پس به او گفتم: 'من از خداوند خواستم که هم‌نشینی صالح را برایم آسان کند، پس تو را برایم آسان ساخت.' او پرسید: 'از کجایی؟' گفتم: 'از مردم کوفه.' گفت: 'آیا در میان شما ابن ام عبد نیست که صاحب نعلین، بالش و ظرف آب وضوی پیامبر ﷺ بود؟ آیا در میان شما کسی نیست که خداوند به واسطه زبان پیامبرش ﷺ او را از شیطان پناه داد؟ آیا در میان شما دارنده سرّ پیامبر ﷺ نیست که جز او کسی آن را نمی‌داند؟' سپس پرسید: 'عبدالله سوره {سوگند به شب آنگاه که فرا گیرد} را چگونه می‌خواند؟' من برای او خواندم: {سوگند به شب آنگاه که فرا گیرد * و سوگند به روز آنگاه که روشن شود * و سوگند به نر و ماده}. او گفت: 'به خدا قسم! رسول خدا ﷺ این سوره را همین‌گونه از دهان مبارکشان به گوش من آموختند.'"

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

علقمه از خداوند همنشینی شایسته می‌خواهد و دربارهٔ قرائت می‌آموزد.

توضیح واژه‌های دشوار
شام

منطقه‌ای تاریخی که بخش‌هایی از سوریهٔ امروزی و نواحی پیرامون آن را دربر می‌گرفت.

ابن امّ عبد

لقب شناخته‌شدهٔ صحابی، عبدالله بن مسعود.

از دهان او در دهان من

تعبیری برای انتقال شفاهیِ مستقیم و الگوبرداری دقیق از قرائت.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این ماجرا چنین برداشت می‌کنند که شایسته است از خداوند همنشینی شایسته خواست و دانش را مستقیم و با دقت از آموزگاران مورد اعتماد فراگرفت. ابو الدرداء فضیلت ویژهٔ ابن مسعود را به رسمیت می‌شناسد و هم‌زمان گواهی خود را دربارهٔ قرائت نقل می‌کند. بدین‌ترتیب، روایت هم بر جایگاه والای صحابه تأکید می‌کند و هم بر اهمیت انتقال دقیق قرآن؛ اما به‌تنهایی حکمی کلی دربارهٔ همهٔ گونه‌های قرائت نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. از خداوند همنشینی بخواهید که ایمان و عادت‌های نیکتان را تقویت کند.
  2. قرائت قرآن را با دقت از آموزگاران مورد اعتماد بیاموزید و به تلاوتشان با توجه گوش دهید.
  3. با احترام از فضیلت‌های دیگران سخن بگویید و دانششان را ارج نهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.