غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4039

روایت‌شده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Bara ibn Azib

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي رَافِعٍ الْيَهُودِيِّ رِجَالاً مِنَ الأَنْصَارِ، فَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَتِيكٍ، وَكَانَ أَبُو رَافِعٍ يُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيُعِينُ عَلَيْهِ، وَكَانَ فِي حِصْنٍ لَهُ بِأَرْضِ الْحِجَازِ، فَلَمَّا دَنَوْا مِنْهُ، وَقَدْ غَرَبَتِ الشَّمْسُ، وَرَاحَ النَّاسُ بِسَرْحِهِمْ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لأَصْحَابِهِ اجْلِسُوا مَكَانَكُمْ، فَإِنِّي مُنْطَلِقٌ، وَمُتَلَطِّفٌ لِلْبَوَّابِ، لَعَلِّي أَنْ أَدْخُلَ‏.‏ فَأَقْبَلَ حَتَّى دَنَا مِنَ الْبَابِ ثُمَّ تَقَنَّعَ بِثَوْبِهِ كَأَنَّهُ يَقْضِي حَاجَةً، وَقَدْ دَخَلَ النَّاسُ، فَهَتَفَ بِهِ الْبَوَّابُ يَا عَبْدَ اللَّهِ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تَدْخُلَ فَادْخُلْ، فَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُغْلِقَ الْبَابَ‏.‏ فَدَخَلْتُ فَكَمَنْتُ، فَلَمَّا دَخَلَ النَّاسُ أَغْلَقَ الْبَابَ، ثُمَّ عَلَّقَ الأَغَالِيقَ عَلَى وَتَدٍ قَالَ فَقُمْتُ إِلَى الأَقَالِيدِ، فَأَخَذْتُهَا فَفَتَحْتُ الْبَابَ، وَكَانَ أَبُو رَافِعٍ يُسْمَرُ عِنْدَهُ، وَكَانَ فِي عَلاَلِيَّ لَهُ، فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْهُ أَهْلُ سَمَرِهِ صَعِدْتُ إِلَيْهِ، فَجَعَلْتُ كُلَّمَا فَتَحْتُ بَابًا أَغْلَقْتُ عَلَىَّ مِنْ دَاخِلٍ، قُلْتُ إِنِ الْقَوْمُ نَذِرُوا بِي لَمْ يَخْلُصُوا إِلَىَّ حَتَّى أَقْتُلَهُ‏.‏ فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ فِي بَيْتٍ مُظْلِمٍ وَسْطَ عِيَالِهِ، لاَ أَدْرِي أَيْنَ هُوَ مِنَ الْبَيْتِ فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا فَأَهْوَيْتُ نَحْوَ الصَّوْتِ، فَأَضْرِبُهُ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ، وَأَنَا دَهِشٌ فَمَا أَغْنَيْتُ شَيْئًا، وَصَاحَ فَخَرَجْتُ مِنَ الْبَيْتِ، فَأَمْكُثُ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ دَخَلْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ مَا هَذَا الصَّوْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ‏.‏ فَقَالَ لأُمِّكَ الْوَيْلُ، إِنَّ رَجُلاً فِي الْبَيْتِ ضَرَبَنِي قَبْلُ بِالسَّيْفِ، قَالَ فَأَضْرِبُهُ ضَرْبَةً أَثْخَنَتْهُ وَلَمْ أَقْتُلْهُ، ثُمَّ وَضَعْتُ ظُبَةَ السَّيْفِ فِي بَطْنِهِ حَتَّى أَخَذَ فِي ظَهْرِهِ، فَعَرَفْتُ أَنِّي قَتَلْتُهُ، فَجَعَلْتُ أَفْتَحُ الأَبْوَابَ بَابًا بَابًا حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى دَرَجَةٍ لَهُ، فَوَضَعْتُ رِجْلِي وَأَنَا أُرَى أَنِّي قَدِ انْتَهَيْتُ إِلَى الأَرْضِ فَوَقَعْتُ فِي لَيْلَةٍ مُقْمِرَةٍ، فَانْكَسَرَتْ سَاقِي، فَعَصَبْتُهَا بِعِمَامَةٍ، ثُمَّ انْطَلَقْتُ حَتَّى جَلَسْتُ عَلَى الْبَابِ فَقُلْتُ لاَ أَخْرُجُ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَعْلَمَ أَقَتَلْتُهُ فَلَمَّا صَاحَ الدِّيكُ قَامَ النَّاعِي عَلَى السُّورِ فَقَالَ أَنْعَى أَبَا رَافِعٍ تَاجِرَ أَهْلِ الْحِجَازِ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَقُلْتُ النَّجَاءَ، فَقَدْ قَتَلَ اللَّهُ أَبَا رَافِعٍ‏.‏ فَانْتَهَيْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ ‏ "‏ ابْسُطْ رِجْلَكَ ‏"‏‏.‏ فَبَسَطْتُ رِجْلِي، فَمَسَحَهَا، فَكَأَنَّهَا لَمْ أَشْتَكِهَا قَطُّ‏.‏

ترجمه

یوسف بن موسی به ما حدیث کرد، عبیدالله بن موسی به ما حدیث کرد، از اسرائیل، از ابواسحاق، از براء بن عازب که گفت: رسول الله ﷺ گروهی از انصار را به سوی ابورافع یهودی فرستادند و عبدالله بن عطیک را امیر آنان قرار دادند. ابورافع همواره رسول الله ﷺ را آزار می‌داد و دشمنان را علیه ایشان یاری می‌کرد. او در قلعه‌ای در سرزمین حجاز ساکن بود. وقتی آن مردان به نزدیکی قلعه رسیدند، خورشید غروب کرده بود و مردم دام‌هایشان را به خانه بازگردانده بودند. عبدالله به یارانش گفت:

«در جای خود بنشینید، من می‌روم و با دربان نرمی می‌کنم تا شاید بتوانم وارد شوم.» پس پیش رفت تا به دروازه نزدیک شد، سپس لباسش را بر سر انداخت گویی که قضای حاجت می‌کند. مردم داخل شده بودند، دربان او را صدا زد: «ای عبدالله! اگر می‌خواهی داخل شوی، بیا که من می‌خواهم در را ببندم.» (عبدالله گفت:) وارد شدم و پنهان گشتم. وقتی مردم داخل شدند، دربان در را بست و کلیدها را بر میخی آویخت. من برخاستم، کلیدها را برداشتم و در را گشودم. عده‌ای نزد ابورافع برای شب‌نشینی مانده بودند و او در اتاق بالایی خود بود. چون اهل شب‌نشینی‌اش رفتند، من به سوی او بالا رفتم. هر دری را که می‌گشودم، از درون قفل می‌کردم. با خود گفتم: «اگر این قوم از حضور من آگاه شوند، تا او را نکشم به من دست نخواهند یافت.» به او رسیدم، دیدم در اتاقی تاریک میان خانواده‌اش است و نمی‌دانستم کجای اتاق است. گفتم: «ای ابورافع!» گفت: «کیست؟» به سوی صدا خیز برداشتم و ضربه‌ای با شمشیر به او زدم، اما چون مضطرب بودم کارساز نیفتاد. فریاد کشید، من از اتاق بیرون آمدم و کمی صبر کردم. سپس دوباره نزد او رفتم و گفتم: «این چه صدایی است ای ابورافع؟» گفت: «مادرت به عزایت بنشیند! مردی در خانه مرا با شمشیر زده است.» بار دیگر ضربه‌ای کاری به او زدم ولی هنوز نمرده بود. سپس نوک شمشیر را در شکمش فرو بردم تا از پشتش بیرون آمد و دانستم که او را کشته‌ام. سپس درها را یکی‌یکی گشودم تا به پلکان رسیدم. پایم را گذاشتم به گمان اینکه به زمین رسیده‌ام، اما در شب مهتابی سقوط کردم و ساق پایم شکست. آن را با عمامه‌ام بستم و رفتم تا بر دروازه نشستم و گفتم: «امشب خارج نمی‌شوم تا یقین نکنم که او را کشته‌ام.» چون خروس خواند، ندا دهنده‌ای بر دیوار ایستاد و گفت: «خبر مرگ ابورافع، تاجر اهل حجاز را اعلام می‌کنم.» آنگاه نزد یارانم رفتم و گفتم: «فرار کنید که خداوند ابورافع را کشت.» سپس نزد پیامبر ﷺ آمدم و ماجرا را برایشان شرح دادم. ایشان فرمودند: «پایت را دراز کن.» پایم را دراز کردم، ایشان بر آن دست کشیدند و چنان شد که گویی هرگز درد و رنجی نداشته‌ام.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

عبدالله بن عتیک مأموریت خود را به پایان رساند و پیامبر ﷺ او را شفا داد.

پیشینه و سبب بیان

پیامبر ﷺ عبدالله بن عتیک و همراهانش را نزد ابورافع فرستاد؛ او به پیامبر ﷺ آسیب می‌رساند و از دشمنانش پشتیبانی می‌کرد. پس از انجام مأموریت، پیامبر ﷺ با دست کشیدن بر پای شکسته عبدالله، او را شفا داد.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که از پیامبر ﷺ و مسلمانان پشتیبانی کردند.

حجاز

منطقه‌ای تاریخی در غرب شبه‌جزیره عربستان.

نداگر

کسی که پیامی را با صدای بلند و در ملأعام اعلام می‌کند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک بهبود پای عبدالله را معجزه و لطفی ویژه از سوی خداوند می‌دانند. این روایت همچنین نشان می‌دهد که یک رهبر می‌تواند فرماندهی تعیین کند و یک مأموریت به آمادگی و عزم نیاز دارد. رویداد توصیف‌شده مأموریتی مشخص به فرمان پیامبر ﷺ است؛ این روایت اجازه‌ای عمومی برای خشونت خودسرانه نیست.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای کارهای دشوار با دقت آماده شوید و به‌عنوان یک گروه با یکدیگر در ارتباط بمانید.
  2. خشونت را هرگز به تصمیم خودسرانه وابسته نکنید؛ تنها در چارچوب رهبری قانونی و دارای صلاحیت عمل کنید.
  3. پس از تلاش، بپذیرید که بهبود و موفقیت در نهایت لطف خداوند است.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.