Sahih al-Bukhari، حدیث 4065
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمَّا كَانَ يَوْمَ أُحُدٍ هُزِمَ الْمُشْرِكُونَ، فَصَرَخَ إِبْلِيسُ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ أَىْ عِبَادَ اللَّهِ أُخْرَاكُمْ. فَرَجَعَتْ أُولاَهُمْ فَاجْتَلَدَتْ هِيَ وَأُخْرَاهُمْ فَبَصُرَ حُذَيْفَةُ فَإِذَا هُوَ بِأَبِيهِ الْيَمَانِ فَقَالَ أَىْ عِبَادَ اللَّهِ أَبِي أَبِي. قَالَ قَالَتْ فَوَاللَّهِ مَا احْتَجَزُوا حَتَّى قَتَلُوهُ فَقَالَ حُذَيْفَةُ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكُمْ. قَالَ عُرْوَةُ فَوَاللَّهِ مَا زَالَتْ فِي حُذَيْفَةَ بَقِيَّةُ خَيْرٍ حَتَّى لَحِقَ بِاللَّهِ. بَصُرْتُ عَلِمْتُ، مِنَ الْبَصِيرَةِ فِي الأَمْرِ، وَأَبْصَرْتُ مِنْ بَصَرِ الْعَيْنِ وَيُقَالُ بَصُرْتُ وَأَبْصَرْتُ وَاحِدٌ.
عبیدالله بن سعید به ما حدیث کرد، ابواسامه به ما حدیث کرد، از هشام بن عروه، از پدرش، از عایشه رضی الله عنها که فرمود:
«در روز جنگ احد، هنگامی که مشرکان شکست خوردند، ابلیس — لعنت خدا بر او باد — فریاد زد: 'ای بندگان خدا! از پشت سر خود آگاه باشید!' در نتیجه، صف اول لشکر اسلام به عقب برگشت و با صف آخر خودشان درگیر جنگ شدند. حذیفه نگاه کرد و ناگهان پدرش یَمان را دید و فریاد زد: 'ای بندگان خدا! پدرم! پدرم!' اما قسم به خدا، دست برنداشتند تا اینکه او را کشتند. حذیفه گفت: 'خداوند شما را بیامرزد.' عروه میگوید: 'قسم به خدا، حذیفه همواره برای آمرزش قاتلان پدرش دعا میکرد تا زمانی که به رحمت خدا پیوست.' (واژه 'بَصُرْتُ' به معنای دانستن با بصیرت قلبی است و 'أَبْصَرْتُ' به معنای دیدن با چشم؛ و گفته شده هر دو یک معنا دارند.)
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
حذیفه جنگجویانی را که پدرش را ناخواسته کشته بودند بخشید.
نام شیطان که بنا بر روایت با ندای فریبندهٔ خود آشفتگی ایجاد کرد.
پدر حذیفه که در آشفتگی روز اُحد به دست مسلمانان کشته شد.
حذیفه از خدا خواست که قاتلان را ببخشد، با وجود آنکه پدرش را از دست داده بود.
عالمان کلاسیک اشاره میکنند که واکنش حذیفه نمونهای از گذشت و خویشتنداری در برابر فقدانی سنگین و شخصی است. این روایت همچنین نشان میدهد که آشفتگی در میدان نبرد میتواند به اشتباههای تراژیک بینجامد. این روایت بهتنهایی معافیت کلی از مسئولیت را اثبات نمیکند؛ شرایط و نیت همچنان اهمیت دارند.
- هنگام بروز خطایی جدی، نخست آرامش خود را حفظ کنید و نگذارید اندوه به انتقامجویی تبدیل شود.
- برای دیگران از خدا آمرزش بخواهید، حتی اگر خودتان آسیب شدیدی دیدهاید.
- پیش از اقدام، خبرها را بررسی کنید و خطرِ ایجاد آشفتگی را بشناسید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.