Sahih al-Bukhari، حدیث 4177
روایتشده توسط Umar ibn al-Khattab. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَآن را به البخاري روایت کرد
- 2مَالِكٌ
- 3زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4أَبِيهِ
- 5رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسِيرُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسِيرُ مَعَهُ لَيْلاً، فَسَأَلَهُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَنْ شَىْءٍ فَلَمْ يُجِبْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ، ثُمَّ سَأَلَهُ فَلَمْ يُجِبْهُ وَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا عُمَرُ، نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، كُلُّ ذَلِكَ لاَ يُجِيبُكَ. قَالَ عُمَرُ فَحَرَّكْتُ بَعِيرِي ثُمَّ تَقَدَّمْتُ أَمَامَ الْمُسْلِمِينَ، وَخَشِيتُ أَنْ يَنْزِلَ فِيَّ قُرْآنٌ، فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي ـ قَالَ ـ فَقُلْتُ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ نَزَلَ فِيَّ قُرْآنٌ. وَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ " لَقَدْ أُنْزِلَتْ عَلَىَّ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ لَهِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ، ثُمَّ قَرَأَ {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا}."
عبدالله بن یوسف برایم حدیث کرد، مالک به ما خبر داد، از زید بن اسلم، از پدرش که رسول خدا ﷺ در یکی از سفرهایشان در شب حرکت میکردند و عمر بن خطاب نیز همراه ایشان بود. عمر بن خطاب درباره چیزی از ایشان پرسید، اما رسول خدا ﷺ پاسخش ندادند. دوباره پرسید، ولی باز هم پاسخ ندادند. بار سوم پرسید و همچنان پاسخی دریافت نکرد. آنگاه عمر بن خطاب به خود گفت:
«مادرت به عزایت بنشیند ای عمر! سه بار از رسول خدا ﷺ سؤال کردی و ایشان تو را جواب ندادند.» عمر گفت: «سپس شترم را تازاندم و پیشاپیش مسلمانان رفتم، زیرا ترسیدم که قرآنی درباره من نازل شود. دیری نپایید که شنیدم کسی مرا با فریاد میخواند. گفتم: 'یقیناً بیم آن داشتم که قرآنی درباره من نازل شده باشد.' سپس نزد رسول خدا ﷺ آمدم و بر ایشان سلام کردم. فرمودند: 'امشب سورهای بر من نازل شده است که برایم محبوبتر از هر چیزی است که خورشید بر آن طلوع کرده است.' سپس خواندند: {إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا} (همانا ما برای تو پیروزی آشکاری فراهم آوردیم)."
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
عمر آموخت که وقتی پیامبر ﷺ فوراً پاسخ نمیدهد، شکیبایی کند.
یکی از فصلهای قرآن.
آغاز سورهٔ فتح که در آن خداوند از پیروزی خبر میدهد.
تعبیری عربی برای سرزنش خود؛ عمر این سرزنش را متوجه خودش کرد.
عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه میگیرند که تکرار پرسش جایز است، اما باید وضعیت و زمان مناسب برای مخاطب را نیز در نظر گرفت. اصلاح رفتار از سوی عمر نشاندهندهٔ احترام او به پیامبر ﷺ و بیم او از کوتاهی در حق ایشان است. عالمان، پیروزیِ وعدهدادهشده را با سورهٔ فتح مرتبط میدانند و یادآور میشوند که وحی و یاری خداوند به مؤمنان اطمینان میبخشد، حتی هنگامی که نتیجه هنوز روشن نیست.
- اگر کسی فوراً پاسخ نمیدهد، به او فرصت بدهید و بدون توجه به شرایط، پرسش خود را تکرار نکنید.
- هرگاه متوجه شدید بیصبر یا اصرارورز بودهاید، صادقانه رفتار خود را اصلاح کنید.
- به حکمت و یاری خداوند اعتماد کنید، حتی اگر هنوز معنای رویدادی را فوراً درنمییابید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.