Sahih al-Bukhari، حدیث 4263
روایتشده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
به روایت Aisha
صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ ـ رضى الله عنهم ـ جَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ ـ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ ـ تَعْنِي مِنْ شَقِّ الْبَابِ ـ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ قَالَ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْهَاهُنَّ قَالَ فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ. وَذَكَرَ أَنَّهُ لَمْ يُطِعْنَهُ قَالَ فَأَمَرَ أَيْضًا فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنَا. فَزَعَمَتْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ مِنَ التُّرَابِ " قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ تَفْعَلُ، وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ.
قتیبه برای ما حدیث کرد، عبدالوهاب برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم یحیی بن سعید میگفت: عَمره به من خبر داد و گفت: شنیدم عایشه رضی الله عنها میفرمود: چون خبر شهادت ابن حارثه، جعفر بن ابیطالب و عبدالله بن رواحه رضی الله عنهم رسید، رسول الله ﷺ نشستند در حالی که اندوه بر چهرهشان آشکار بود. عایشه گفت: من در آن هنگام از شکاف در نگاه میکردم. مردی نزد ایشان آمد و عرض کرد:
«ای رسول خدا! همانا زنانِ جعفر...» و از گریه آنان سخن گفت. پس پیامبر ﷺ به او دستور دادند که آنان را از گریستن باز دارد. آن مرد رفت و سپس بازگشت و گفت: «آنان را نهی کردم»، اما ذکر کرد که اطاعت نکردند. پیامبر ﷺ دوباره به او دستور دادند؛ او رفت و بازگشت و گفت: «به خدا سوگند، آنان بر ما غلبه کردند (یعنی حرف مرا نپذیرفتند).» عایشه ادعا کرد که رسول الله ﷺ فرمودند: «پس در دهانهایشان خاک بریز.» عایشه گفت: من گفتم: «خدا بینیات را به خاک بمالد! به خدا سوگند، نه کاری را که بدان مأمور بودی انجام دادی و نه رسول الله ﷺ را از این رنج آسوده ساختی.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ برای یاران شهیدش آشکارا اندوهگین شد و از شیون بلند نهی کرد.
این روایت در پی خبر درگذشت زید بن حارثه، جعفر بن ابیطالب و عبدالله بن رواحه در جریان غزوهٔ مؤته نقل شده است.
گریهٔ بلند و پرصدایی که در آن اندوه با فریاد و ناله ابراز میشود.
تعبیری تند برای واداشتن مرد به توقف واقعی شیون.
عالمان کلاسیک میان اندوه طبیعی و اشک از یک سو، و شیون بلند و سخنانی که با شکیبایی و تسلیم در برابر خدا ناسازگارند از سوی دیگر تفاوت میگذارند. اندوه آشکار پیامبر ﷺ نشان میدهد که ناراحتی برای درگذشته بهخودیخود حرام نیست. عالمان عبارت تند دربارهٔ خاک را تشویقی مؤکد دانستهاند، نه مجوزی برای تحقیر عزاداران یا استفاده از خشونت علیه آنان.
- اندوه از دست دادن عزیز را بپذیرید و با آرامش و کمکهای عملی از عزاداران حمایت کنید.
- عزادار را تسلی دهید، بیآنکه او را به شیون بلند تشویق کنید یا اندوهش را به تمسخر بگیرید.
- اگر از کسی میخواهید کاری انجام دهد، مسئولیت بپذیرید و صادقانه گزارش دهید چه اتفاقی افتاده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.