غزوات · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4302

روایت‌شده توسط Amr ibn Salima. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: غزوات
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Amr ibn Salima

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سَلِمَةَ، قَالَ قَالَ لِي أَبُو قِلاَبَةَ أَلاَ تَلْقَاهُ فَتَسْأَلَهُ، قَالَ فَلَقِيتُهُ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ كُنَّا بِمَاءٍ مَمَرَّ النَّاسِ، وَكَانَ يَمُرُّ بِنَا الرُّكْبَانُ فَنَسْأَلُهُمْ مَا لِلنَّاسِ مَا لِلنَّاسِ مَا هَذَا الرَّجُلُ فَيَقُولُونَ يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ أَرْسَلَهُ أَوْحَى إِلَيْهِ، أَوْ أَوْحَى اللَّهُ بِكَذَا‏.‏ فَكُنْتُ أَحْفَظُ ذَلِكَ الْكَلاَمَ، وَكَأَنَّمَا يُغْرَى فِي صَدْرِي، وَكَانَتِ الْعَرَبُ تَلَوَّمُ بِإِسْلاَمِهِمِ الْفَتْحَ، فَيَقُولُونَ اتْرُكُوهُ وَقَوْمَهُ، فَإِنَّهُ إِنْ ظَهَرَ عَلَيْهِمْ فَهْوَ نَبِيٌّ صَادِقٌ‏.‏ فَلَمَّا كَانَتْ وَقْعَةُ أَهْلِ الْفَتْحِ بَادَرَ كُلُّ قَوْمٍ بِإِسْلاَمِهِمْ، وَبَدَرَ أَبِي قَوْمِي بِإِسْلاَمِهِمْ، فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ جِئْتُكُمْ وَاللَّهِ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَقًّا فَقَالَ ‏ "‏ صَلُّوا صَلاَةَ كَذَا فِي حِينِ كَذَا، وَصَلُّوا كَذَا فِي حِينِ كَذَا، فَإِذَا حَضَرَتِ الصَّلاَةُ، فَلْيُؤَذِّنْ أَحَدُكُمْ، وَلْيَؤُمَّكُمْ أَكْثَرُكُمْ قُرْآنًا ‏"‏‏.‏ فَنَظَرُوا فَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ أَكْثَرَ قُرْآنًا مِنِّي، لِمَا كُنْتُ أَتَلَقَّى مِنَ الرُّكْبَانِ، فَقَدَّمُونِي بَيْنَ أَيْدِيهِمْ، وَأَنَا ابْنُ سِتٍّ أَوْ سَبْعِ، سِنِينَ وَكَانَتْ عَلَىَّ بُرْدَةٌ، كُنْتُ إِذَا سَجَدْتُ تَقَلَّصَتْ عَنِّي، فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنَ الْحَىِّ أَلاَ تُغَطُّوا عَنَّا اسْتَ قَارِئِكُمْ‏.‏ فَاشْتَرَوْا فَقَطَعُوا لِي قَمِيصًا، فَمَا فَرِحْتُ بِشَىْءٍ فَرَحِي بِذَلِكَ الْقَمِيصِ‏.‏

ترجمه

سلیمان بن حرب به ما حدیث کرد، حماد بن زید به ما حدیث کرد، از ایوب، از ابوقلابه، از عمرو بن سلمه که گفت: ابوقلابه به من گفت:

«آیا نزد او نمی‌روی و از او نمی‌پرسی؟» گفت: پس نزد او رفتم و پرسیدم. او گفت: «ما در مکانی بودیم که محل عبور مردم بود و کاروان‌ها از کنار ما می‌گذشتند. از آنان می‌پرسیدیم: "مردم را چه شده است؟ مردم را چه شده است؟ این مرد کیست؟" می‌گفتند: "او گمان می‌کند که الله او را فرستاده و بر او وحی شده است، یا الله فلان چیز را وحی کرده است." من آن سخنان را حفظ می‌کردم و گویی در سینه‌ام ریخته می‌شد. اعراب (غیر قریش) اسلام آوردن خود را تا فتح مکه به تأخیر انداختند و می‌گفتند: "او و قومش را رها کنید؛ اگر بر آنان پیروز شد، پیامبری راستگو است." چون واقعه فتح مکه رخ داد، هر قومی در اسلام آوردن پیشی گرفت و پدرم نیز پیش از قوم من در اسلام آوردن پیشی جست. چون بازگشت، گفت: "به الله سوگند! من یقیناً از نزد پیامبر ﷺ به سوی شما آمده‌ام." سپس پیامبر ﷺ فرمودند: «در فلان وقت فلان نماز را بخوانید و در فلان وقت فلان نماز را بخوانید. چون وقت نماز فرا رسید، یکی از شما اذان بگوید و کسی که بیشتر از همه قرآن می‌داند، امامت شما را بر عهده گیرد.» پس نگریستند و نیافتند کسی را که بیشتر از من قرآن بداند، زیرا من از رهگذران بسیار می‌آموختم. بنابراین مرا پیشاپیش خود قرار دادند، در حالی که من پسری شش یا هفت ساله بودم. بردی بر تن داشتم که چون سجده می‌کردم، بالا می‌رفت و بدنم نمایان می‌شد. زنی از قبیله گفت: «آیا پشت قاری‌تان را از ما نمی‌پوشانید؟» پس پارچه‌ای خریدند و برای من پیراهنی دوختند. هیچ‌گاه به اندازه آن پیراهن از چیزی شاد نشدم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

تسلط بر قرآن می‌تواند کودکی را شایسته پیش‌نمازی جماعت کند.

پیشینه و سبب بیان

پس از فتح مکه، پدر عمرو بن سلمه اسلام آورد و دستورهای نماز پیامبر ﷺ را به قبیله‌اش رساند. چون عمرو بیش از دیگران قرآن می‌دانست، در کودکی به امامت جماعت گمارده شد.

توضیح واژه‌های دشوار
اذان

ندایی که آغاز وقت نماز را اعلام می‌کند.

امام

کسی که نماز جماعت را رهبری می‌کند.

بُرده

ردا یا پوششی که به‌عنوان لباس پوشیده می‌شد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت نتیجه گرفته‌اند که بنا بر دستور پیامبر ﷺ، کسی که قرآن بیشتری می‌داند می‌تواند پیش‌نماز شود. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت همچنین شرایطی مانند قرائت صحیح و شایستگی امامت نماز را بررسی می‌کنند؛ جزئیات اجرا در هر مذهب متفاوت است. این روایت همچنین نشان می‌دهد که اگر پسری قرآن را خوب بداند می‌تواند امام جماعت شود، هرچند فقیهان درباره امامت نمازهای واجب توسط نابالغ اختلاف نظر دارند. زنِ آن قبیله یادآوری کرد که لباس باید عورت را بپوشاند؛ جماعت نیز در پی آن برای عمرو لباس مناسبی فراهم کرد.

درس‌هایی برای امروز
  1. قرآن را گام‌به‌گام بیاموزید و آنچه را در مسیر می‌شنوید یا می‌خوانید مرور کنید.
  2. برای امامت نماز کسی را برگزینید که قرآن را درست تلاوت می‌کند و از عهده این مسئولیت برمی‌آید.
  3. در نماز و دیگر فعالیت‌های عمومی، پوششِ ساتر عورت را رعایت کنید و کودکان را با احترام راهنمایی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.