Sahih al-Bukhari، حدیث 4554
روایتشده توسط Anas ibn Malik. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ
- 1إِسْمَاعِيلُآن را به البخاري روایت کرد
- 2مَالِكٌ
- 3إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 4أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ نَخْلاً، وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءٍ، وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ، فَلَمَّا أُنْزِلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} قَامَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بَيْرُحَاءٍ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ، أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ، فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَخْ، ذَلِكَ مَالٌ رَايِحٌ، ذَلِكَ مَالٌ رَايِحٌ، وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ". قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَرَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ " ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ". حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ " مَالٌ رَايِحٌ ".
اسماعیل به ما حدیث کرد و گفت: مالک برایم حدیث کرد، از اسحاق بن عبدالله بن ابی طلحه که او انس بن مالک رضی الله عنه را شنید که میگفت: ابوطَلحه در میان انصار مدینه بیش از همه نخلستان داشت و محبوبترین داراییاش باغ
«بَیرُحاء» بود. این باغ رو به روی مسجد قرار داشت و رسول خدا ﷺ وارد آن میشدند و از آب گوارای آن مینوشیدند. چون آیه «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» نازل شد، ابوطَلحه برخاست و عرض کرد: ای رسول خدا ﷺ! همانا خداوند میفرماید: «هرگز به نیکی نخواهید رسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید.» و محبوبترین دارایی من بَیرُحاء است؛ همانا آن را برای خدا صدقه دادم و امید پاداش و ذخیره آن را نزد الله دارم. پس ای رسول خدا ﷺ! آن را هر جا که الله به تو نشان داد قرار ده. رسول خدا ﷺ فرمودند: «بهبه! این مالی سودمند است! این مالی سودمند است! آنچه گفتی شنیدم و صلاح میدانم که آن را میان خویشاوندانت تقسیم کنی.» ابوطَلحه عرض کرد: ای رسول خدا ﷺ! چنین خواهم کرد. سپس ابوطَلحه آن را میان خویشاوندان و پسرعموهایش تقسیم کرد. عبدالله بن یوسف و روح بن عباده گفتهاند: «این مالی پرسود است.» یحیی بن یحیی به من خبر داد که بر مالک خواندم: «مالی سودمند.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
ابوطلحه باغی را که برایش بسیار عزیز بود بخشید و به توصیهٔ پیامبر ﷺ آن را میان خویشاوندان تقسیم کرد.
این حدیث بخشش ابوطلحه را صریحاً به آیهٔ ۹۲ سورهٔ آلعمران پیوند میدهد: هرگز به نیکی نمیرسید مگر آنکه از آنچه دوست دارید انفاق کنید.
نام باغ محبوب ابوطلحه با درختان خرما، روبهروی مسجد.
بخشش داوطلبانهای که برای خشنودی الله داده میشود.
تعبیری برای داراییای که پاداش آن نزد الله از چیزی که بخشیده شده بیشتر است.
عالمان از این روایت نتیجه میگیرند که صدقه زمانی ارزشمند است که انسان از دارایی محبوب خود ببخشد. پیامبر ﷺ توصیه کرد ابوطلحه مقصد بخشش خود را تغییر دهد و آن را به خویشاوندان بدهد؛ بدینترتیب، صدقه و حفظ پیوندهای خویشاوندی با هم جمع شدند. چهار مذهب فقهی اهلسنت اهمیت صدقهٔ مستحبی به خویشاوندان نیازمند را میپذیرند؛ احکام دقیق بخشش و حقوق وارثان به شرایط بستگی دارد.
- برای صدقه، چیزی را انتخاب کنید که واقعاً برایتان ارزش دارد، اما در حد توانتان باشد.
- در بخششهای مستحبی، نخست خویشاوندان نیازمند را در نظر بگیرید و بدینسان صدقه را با حفظ پیوند خویشاوندی همراه کنید.
- اگر حقوق دیگران یا وارثان در میان است، پیش از بخشیدن دارایی از فردی آگاه و متخصص مشورت بگیرید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.