تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4903

روایت‌شده توسط Zayd ibn Arqam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Arqam

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ أَصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ لأَصْحَابِهِ لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا مِنْ حَوْلِهِ‏.‏ وَقَالَ لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الأَعَزُّ مِنْهَا الأَذَلَّ‏.‏ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَأَرْسَلَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ فَسَأَلَهُ، فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ مَا فَعَلَ، قَالُوا كَذَبَ زَيْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِمَّا قَالُوا شِدَّةٌ، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ تَصْدِيقِي فِي ‏{‏إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ‏}‏ فَدَعَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ فَلَوَّوْا رُءُوسَهُمْ‏.‏ وَقَوْلُهُ ‏{‏خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ‏}‏ قَالَ كَانُوا رِجَالاً أَجْمَلَ شَىْءٍ‏.‏

ترجمه

عمرو بن خالد برای ما حدیث کرد، زهیر بن معاویه برای ما حدیث کرد، ابواسحاق برای ما حدیث کرد و گفت: شنیدم که زید بن ارقم می‌گفت: در سفری همراه پیامبر ﷺ خارج شدیم و مردم در آن سفر دچار تنگی آذوقه شدند. عبدالله بن اُبی به یارانش گفت:

«بر کسانی که نزد رسول خدا ﷺ هستند انفاق نکنید تا پراکنده شوند و از اطراف او بروند.» و همچنین گفت: «اگر به مدینه بازگردیم، قطعاً عزیزان، ذلیلان را از آنجا بیرون خواهند کرد.» پس من نزد پیامبر ﷺ آمدم و ایشان را از ماجرا باخبر کردم. ایشان کسی را نزد عبدالله بن اُبی فرستادند و از او پرسیدند، اما او با سوگندهای مؤکد انکار کرد و قسم خورد که چنین کاری نکرده است. مردم گفتند: «زید به رسول خدا ﷺ دروغ گفته است.» سخنان آنان سخت بر دلم سنگین کرد، تا اینکه خداوند عزوجل در سوره {إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ} تصدیق سخن مرا نازل فرمود. سپس پیامبر ﷺ آنان را فراخواند تا برایشان استغفار کند، اما آنان سرهای خود را برگرداندند. و درباره قول خداوند {خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ} (چوب‌های تکیه‌داده)، زید گفت: آنان مردانی بودند که از نظر ظاهر بسیار زیبارو بودند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

الله صداقت زید بن ارقم را درباره سخنان منافقان تأیید کرد.

پیشینه و سبب بیان

زید بن ارقم درباره سخنان عبدالله بن اُبَیّ در سفری روایت کرد که مسلمانان در آن دچار تنگدستی بودند. وحی سوره منافقون گزارش زید را تأیید کرد و واکنش منافقان را شرح داد.

توضیح واژه‌های دشوار
نیرومندتر، ناتوان‌تر را بیرون خواهد راند

عبدالله بن اُبَیّ ادعا کرد که او و پیروانش هنگام بازگشت به مدینه، پیامبر ﷺ و مؤمنان را بیرون خواهند راند.

چون چوب‌های تکیه‌داده‌شده

تعبیری برای کسانی که ظاهرشان چشمگیر است، اما در باطن ایمانی استوار نشان نمی‌دهند.

برداشت‌های عالمان

مفسران کلاسیک این ماجرا را با آغاز سوره منافقون مرتبط می‌دانند؛ آیاتی که دروغ و تکبر منافقان را آشکار می‌کند. این روایت نشان می‌دهد که نباید شاهدی قابل‌اعتماد را بدون بررسی منصفانه دروغگو خواند. همچنین روشن می‌کند که ظاهر آراسته دلیل صداقت نیست. چهار مذهب فقهی اهل‌سنت از این روایت حکم عبادی جداگانه‌ای استخراج نمی‌کنند؛ نکته اصلی آن درسی درباره راستگویی، عدالت و شناخت دورویی است.

درس‌هایی برای امروز
  1. پیش از محکوم‌کردن کسی یا متهم‌کردن شاهدی به دروغ، اتهام‌های جدی را با دقت بررسی کن.
  2. حتی اگر دیگران گزارش تو را نپذیرند، حقیقت را صادقانه بیان کن.
  3. فریب ظاهر چشمگیر را نخور؛ مردم را با سخنان و کردارشان بسنج.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.