تفسیر نبوی قرآن · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4902

روایت‌شده توسط Zayd ibn Arqam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: تفسیر نبوی قرآن
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Zayd ibn Arqam

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ كَعْبٍ الْقُرَظِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ لاَ تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ‏.‏ وَقَالَ أَيْضًا لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ أَخْبَرْتُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلاَمَنِي الأَنْصَارُ، وَحَلَفَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ مَا قَالَ ذَلِكَ، فَرَجَعْتُ إِلَى الْمَنْزِلِ فَنِمْتُ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ قَدْ صَدَّقَكَ ‏"‏‏.‏ وَنَزَلَ ‏{‏هُمُ الَّذِينَ يَقُولُونَ لاَ تُنْفِقُوا‏}‏ الآيَةَ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ عَمْرٍو عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ زَيْدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

ترجمه

آدم به ما حدیث کرد، شعبه به ما حدیث کرد، از حکم که گفت: شنیدم محمد بن کعب قرظی می‌گفت: شنیدم زید بن ارقم رضی الله عنه می‌فرمود: هنگامی که عبدالله بن اُبی گفت:

«بر کسانی که نزد رسول خدا ﷺ هستند انفاق نکنید»، و نیز گفت: «اگر به مدینه بازگردیم...» من این موضوع را به پیامبر ﷺ اطلاع دادم. انصار مرا سرزنش کردند و عبدالله بن اُبی قسم خورد که چنین سخنی نگفته است. من به خانه برگشتم و خوابیدم. سپس رسول خدا ﷺ مرا فراخواند، نزد ایشان رفتم و فرمودند: «همانا الله سخن تو را تصدیق کرد.» آنگاه این آیه نازل شد: {آنان همان کسانی هستند که می‌گویند: انفاق نکنید...} (منافقون: ۷). و ابن ابی زایده از اعمش، از عمرو، از ابن ابی لیلی، از زید، از پیامبر ﷺ روایت کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

خداوند گزارش زید بن ارقم درباره سخنان ابن اُبیّ را تأیید کرد.

پیشینه و سبب بیان

زید بن ارقم شنید که عبدالله بن اُبیّ می‌گفت نباید برای کسانی که نزد فرستاده خدا ﷺ هستند پولی خرج کرد. وقتی زید این سخن را گزارش کرد، او را سرزنش کردند و ابن اُبیّ گفته خود را انکار کرد. سپس خداوند با نازل کردن آیه ۷ سوره منافقون، گزارش زید را تأیید کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
انصار

ساکنان مدینه که به پیامبر ﷺ و مسلمانان مکه یاری رساندند.

منافق

کسی که در ظاهر ایمان نشان می‌دهد، اما در باطن کفر یا دشمنی را پنهان می‌کند.

وحی

پیامی که خداوند به پیامبر خود می‌رساند.

برداشت‌های عالمان

عالمان این ماجرا را در شرح سوره منافقون، به‌ویژه آیه ۷، یاد می‌کنند. این رویداد نشان می‌دهد که پیامبر ﷺ تأیید زید را از جانب خود به‌عنوان تأیید الهی مطرح نکرد؛ تأیید از راه وحی صورت گرفت. همچنین روشن می‌شود که گزارش دقیق آنچه شخص خود شنیده جایز است، درحالی‌که باید از اتهام‌زنی بدون پشتوانه معتبر پرهیز کرد. این روایت حکم فقهی جداگانه‌ای را که چهار مذهب فقهی درباره آن اختلاف داشته باشند بیان نمی‌کند.

درس‌هایی برای امروز
  1. آنچه را خود شنیده‌اید دقیق گزارش کنید و میان مشاهده شخصی و شایعه تفاوت بگذارید.
  2. وقتی دیگران برای پس‌گرفتن گزارشی درست به شما فشار می‌آورند، صداقت خود را حفظ کنید.
  3. پیش از محکوم کردن کسی یا آسیب زدن به آبروی او، اتهام‌ها را با دقت بررسی کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.