النکاح · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 5197

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: النکاح
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ مَعَهُ، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ، وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ هَذَا، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ تَكَعْكَعْتَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ ـ أَوْ أُرِيتُ الْجَنَّةَ ـ فَتَنَاوَلْتُ مِنْهَا عُنْقُودًا وَلَوْ أَخَذْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَرَأَيْتُ النَّارَ فَلَمْ أَرَ كَالْيَوْمِ مَنْظَرًا قَطُّ وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏"‏ بِكُفْرِهِنَّ ‏"‏‏.‏ قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ ‏"‏ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، وَلَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالله بن یوسف برای ما حدیث کرد، مالک به ما خبر داد، از زید بن اسلم، از عطاء بن یسار، از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما که فرمود: در زمان رسول الله ﷺ خورشید گرفت. پس رسول الله ﷺ نماز خواند و مردم نیز همراه ایشان بودند. ایشان قیامی طولانی کردند، چنان‌که گویی سوره بقره در آن خوانده شد، سپس رکوعی طولانی نمودند، آنگاه سر برداشتند و قیامی طولانی کردند که کوتاه‌تر از قیام اول بود. سپس رکوعی طولانی کردند که کوتاه‌تر از رکوع اول بود، آنگاه سجده کردند. دوباره برخاستند و قیامی طولانی کردند که کوتاه‌تر از قیام اول بود، سپس رکوعی طولانی کردند که کوتاه‌تر از رکوع اول بود. آنگاه سر برداشتند و قیامی طولانی کردند که کوتاه‌تر از قیام اول بود، سپس رکوعی طولانی کردند که کوتاه‌تر از رکوع اول بود. آنگاه سر برداشتند و سجده کردند. سپس از نماز فارغ شدند در حالی که خورشید روشن شده بود. پس فرمودند:

«همانا خورشید و ماه دو نشانه از نشانه‌های الله هستند و به خاطر مرگ یا زندگی کسی نمی‌گیرند؛ پس هرگاه آن را دیدید، الله را یاد کنید.» گفتند: ای رسول الله ﷺ! دیدیم که در جایگاهتان دست دراز کردید تا چیزی بگیرید، سپس دیدیم که عقب رفتید. فرمودند: «من بهشت را دیدم - یا بهشت به من نشان داده شد - و دست دراز کردم تا خوشه‌ای انگور از آن بچینم، و اگر آن را می‌گرفتم تا زمانی که دنیا باقی است از آن می‌خوردید. و دوزخ را دیدم و هرگز منظره‌ای مانند امروز ندیده بودم، و بیشتر اهل آن را زنان یافتم.» گفتند: چرا ای رسول الله ﷺ؟ فرمودند: «به سبب کفرشان.» گفته شد: آیا به الله کفر می‌ورزند؟ فرمودند: «نسبت به شوهران خود ناسپاسی می‌کنند و نسبت به احسان ناسپاسی می‌نمایند؛ اگر تمام عمر به یکی از آنان نیکی کنی، سپس چیزی از تو ببیند (که ناخوشایندش باشد)، می‌گوید: هرگز از تو خیری ندیده‌ام.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

هنگام خورشیدگرفتگی نماز بگزارید و خدا را یاد کنید.

پیشینه و سبب بیان

در زمان حیات پیامبر ﷺ خورشیدگرفتگی رخ داد. ایشان همراه مردم نماز کسوف گزارد؛ پس از پایان گرفتگی توضیح داد که خورشید و ماه از نشانه‌های خداوند هستند و به‌سبب مرگ یا زندگی کسی نمی‌گیرند.

توضیح واژه‌های دشوار
قیام

حالت ایستاده در نماز.

ناسپاسی

انکار یا کوچک شمردن رفتار نیک و نعمت‌ها.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که هنگام مشاهدهٔ خورشیدگرفتگی یا ماه‌گرفتگی، نماز مخصوص آن به‌جا آورده شود و در آن خداوند یاد و از او درخواست شود. روایت نمازی با دو رکعت را توصیف می‌کند که در هر رکعت دو رکوع دارد؛ مذاهب فقهی دربارهٔ جزئیات دقیق اجرای آن اختلاف دارند. هشدار دربارهٔ ناسپاسی به معنای انکار نیکی همسر است و نمی‌گوید زنان به‌طور کلی کافرند یا هر اختلافی ناسپاسی است. همسران تشویق می‌شوند کارهای نیک یکدیگر را منصفانه به رسمیت بشناسند.

درس‌هایی برای امروز
  1. هنگام مشاهدهٔ خورشیدگرفتگی یا ماه‌گرفتگی، نماز مخصوص آن را بخوانید و خدا را یاد کنید.
  2. کارهای نیک همسرتان را به رسمیت بشناسید و نگذارید یک ناامیدی همهٔ نیکی‌های پیشین را از نظر شما پاک کند.
  3. دربارهٔ کاستی‌ها بدون توهین یا سرزنش‌های کلی صحبت کنید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.