Sahih al-Bukhari، حدیث 6311
روایتشده توسط Al-Bara ibn Azib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1مُسَدَّدٌآن را به البخاري روایت کرد
- 2مُعْتَمِرٌ
- 3مَنْصُورًا
- 4سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ
- 5الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ مَنْصُورًا، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ بْنُ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا أَتَيْتَ مَضْجَعَكَ فَتَوَضَّأْ وَضُوءَكَ لِلصَّلاَةِ، ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الأَيْمَنِ، وَقُلِ اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ، لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إِلاَّ إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ، وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ. فَإِنْ مُتَّ مُتَّ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَاجْعَلْهُنَّ آخِرَ مَا تَقُولُ ". فَقُلْتُ أَسْتَذْكِرُهُنَّ وَبِرَسُولِكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ. قَالَ " لاَ، وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ ".
مُسَدَّد برای ما حدیث کرد، مُعْتَمِر برای ما حدیث کرد و گفت: از منصور شنیدم که از سعد بن عبیده روایت میکرد و او گفت: براء بن عازب رضی الله عنهما برایم حدیث کرد و گفت: رسول الله ﷺ فرمودند:
«هرگاه به بسترت آمدی، مانند وضوی نماز وضو بگیر، سپس بر پهلوی راست خود دراز بکش و بگو: ‹اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ وَجْهِي إِلَيْكَ، وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ، وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ، رَغْبَةً وَرَهْبَةً إِلَيْكَ، لاَ مَلْجَأَ وَلاَ مَنْجَا مِنْكَ إِلاَّ إِلَيْكَ، آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ، وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ›. اگر بمیری، بر فطرت مردهای؛ پس این کلمات را آخرین گفتههایت قرار بده.» من هنگام حفظ کردن گفتم: ‹وَبِرَسُولِكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ›. ایشان فرمودند: «نه، بلکه بگو: ‹وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ›.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
با وضو، خوابیدن بر پهلوی راست و سپردن کارها به الله برای خواب آماده شوید.
سرشت پاکی که الله انسان را بر آن آفریده تا او را بشناسد و عبادت کند.
این دعا اقرار میکند که فرجام امور در اختیار الله است و از او خواستار مراقبت است.
هیچکس نمیتواند از قدرت الله بگریزد؛ پناه و رهایی را تنها باید از او جست.
دانشمندان کلاسیک از این روایت برداشت کردهاند که مستحب است پیش از خواب، وضویی مانند وضوی نماز گرفته شود، به پهلوی راست خوابیده شود و این دعا آخرین سخن باشد. اصلاح عبارت نشان میدهد که باید دقیقاً از الفاظ نقلشده پیروی کرد: همانگونه که پیامبر ﷺ آموزش داد، بگویید «پیامبر تو» و آن را با «فرستادهٔ تو» جایگزین نکنید. این دستور، از آداب مستحب خواب است و شرط درستبودن خواب یا نماز نیست.
- پیش از خواب، مانند وضوی نماز وضو بگیرید و به پهلوی راست بخوابید.
- دعا را با الفاظ نقلشده بیاموزید و آن را آخرین سخن خود پیش از خواب قرار دهید.
- نگرانیها و سرنوشت زندگیتان را به الله بسپارید و هم به رحمت او امید داشته باشید و هم از او پروا کنید.
این روایت کلمات دیگری را توصیف میکند که پیامبر ﷺ هنگام رفتن به بستر میگفت و بدینترتیب ذکرهای پیش از خواب را تکمیل میکند.
Sahih al-Bukhari · #6313 (Sahih)این روایت از براء بن عازب نیز دعای پیش از خواب را بیان میکند و بر اهمیت دقت در الفاظ نقلشده تأکید دارد.
Sahih al-Bukhari · #247 (Sahih)این روایت از براء بن عازب دربارهٔ وضو است و طهارت آیینیای را روشن میکند که در آمادهشدن برای خواب نیز به آن اشاره شده است.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.