اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 664

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ الأَسْوَدُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَذَكَرْنَا الْمُوَاظَبَةَ عَلَى الصَّلاَةِ وَالتَّعْظِيمَ لَهَا، قَالَتْ لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَضَهُ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَأُذِّنَ، فَقَالَ ‏"‏ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ، إِذَا قَامَ فِي مَقَامِكَ لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، وَأَعَادَ فَأَعَادُوا لَهُ، فَأَعَادَ الثَّالِثَةَ فَقَالَ ‏"‏ إِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ، مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ أَبُو بَكْرٍ فَصَلَّى، فَوَجَدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً، فَخَرَجَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ كَأَنِّي أَنْظُرُ رِجْلَيْهِ تَخُطَّانِ مِنَ الْوَجَعِ، فَأَرَادَ أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَتَأَخَّرَ، فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَكَانَكَ، ثُمَّ أُتِيَ بِهِ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِهِ‏.‏ قِيلَ لِلأَعْمَشِ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلاَتِهِ، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ بِرَأْسِهِ نَعَمْ‏.‏ رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الأَعْمَشِ بَعْضَهُ‏.‏ وَزَادَ أَبُو مُعَاوِيَةَ جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي قَائِمًا‏.‏

ترجمه

عمر بن حفص بن غیاث برای ما حدیث کرد و گفت: پدرم برایم حدیث کرد و گفت: اعمش از ابراهیم برای ما حدیث کرد، اسود گفت: نزد عایشه رضی الله عنها بودیم که درباره‌ی مداومت بر نماز و بزرگداشت آن سخن گفتیم. او فرمود: هنگامی که رسول الله ﷺ به بیماری‌ای که منجر به وفات ایشان شد مبتلا گشتند و وقت نماز فرا رسید و اذان گفته شد، فرمودند:

«به ابوبکر دستور دهید تا مردم را در نماز رهبری کند.» به ایشان عرض شد: ابوبکر مردی رقیق‌القلب است؛ اگر در جایگاه شما بایستد، نمی‌تواند مردم را در نماز رهبری کند. پیامبر ﷺ دوباره همان دستور را تکرار کردند و آنان نیز همان پاسخ را دادند. بار سوم فرمودند: «شما مانند زنان همراه یوسف هستید! به ابوبکر دستور دهید تا مردم را در نماز رهبری کند.» پس ابوبکر برای امامت نماز بیرون آمد. در این میان، پیامبر ﷺ در خود احساس سبکی کردند و با تکیه بر دو مرد بیرون آمدند؛ گویی می‌بینم که پاهایشان از شدت درد بر زمین کشیده می‌شد. ابوبکر خواست عقب برود، اما پیامبر ﷺ با اشاره به او فرمودند که در جای خود بماند. سپس پیامبر ﷺ را آوردند تا در کنار ابوبکر نشستند. از اعمش پرسیده شد: آیا پیامبر ﷺ نماز می‌خواندند و ابوبکر از ایشان پیروی می‌کرد و مردم نیز در نماز از ابوبکر پیروی می‌کردند؟ او با تکان دادن سر پاسخ داد: بله. ابوداود بخشی از این حدیث را از شعبه از اعمش روایت کرده است. ابومعاویه افزود: پیامبر ﷺ در سمت چپ ابوبکر نشستند و ابوبکر ایستاده نماز می‌خواند.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ ابوبکر را برای امامت نماز جماعت تعیین کرد.

پیشینه و سبب بیان

در آخرین بیماری پیامبر ﷺ، وقت نماز فرا رسید. ایشان دستور داد ابوبکر پیش‌نماز مردم شود؛ سپس خود پیامبر ﷺ نشسته در کنار ابوبکر در نماز شرکت کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
اذان

ندایی که فرارسیدن وقت نماز را اعلام می‌کند.

دل‌نازک

در اینجا یعنی ابوبکر در نماز عمیقاً متأثر می‌شد و به‌آسانی می‌گریست.

یاران یوسف

اشاره‌ای به زنانی در داستان یوسف که گفتار و رفتارشان را به‌خوبی مهار نمی‌کردند؛ این سخن، اعتراض‌های مکرر را سرزنش می‌کرد.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که امام، جماعت را رهبری می‌کند و پیامبر ﷺ ابوبکر را صریحاً برای این مسئولیت برگزید. روایت همچنین نشان می‌دهد کسی که نشسته نماز می‌خواند می‌تواند امام جماعت باشد، در حالی که امامی ایستاده از او پیروی کند؛ فقیهان دربارهٔ چگونگی اجرا و شرایط دقیق آن بحث کرده‌اند. هر چهار مذهب فقهی اهل سنت، صحت نماز جماعت در هنگام بیماری را می‌پذیرند، هرچند در جزئیات حالت نماز امام و مأمومان اختلاف دارند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در صورت بیماری یا غیبت، به‌موقع فرد مناسبی را برای امامت نماز جماعت تعیین کنید.
  2. در نماز از امام پیروی کنید و حتی اگر شرایط تغییر کرد، به دستورهای او پایبند باشید.
  3. وقت‌های نماز را جدی بگیرید و حتی در شرایط دشوار، برای نماز جایگاهی ثابت در برنامهٔ روزانهٔ خود در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.