ارث · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 6754

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: ارث
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُوسَىآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو عَوَانَةَ
  3. 3مَنْصُورٍ
  4. 4إِبْرَاهِيمَ
  5. 5الأَسْوَدِ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ، لِتُعْتِقَهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ لأُعْتِقَهَا، وَإِنَّ أَهْلَهَا يَشْتَرِطُونَ وَلاَءَهَا‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏"‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏"‏ أَعْطَى الثَّمَنَ ‏"‏‏.‏ قَالَ فَاشْتَرَتْهَا فَأَعْتَقَتْهَا‏.‏ قَالَ وَخُيِّرَتْ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَقَالَتْ لَوْ أُعْطِيتُ كَذَا وَكَذَا مَا كُنْتُ مَعَهُ‏.‏ قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا‏.‏ قَوْلُ الأَسْوَدِ مُنْقَطِعٌ، وَقَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا‏.‏ أَصَحُّ‏.‏

ترجمه

موسی برای ما حدیث کرد، ابوعوانه برای ما حدیث کرد، از منصور، از ابراهیم، از اسود که عایشه رضی الله عنها بریره را خرید تا او را آزاد کند، اما صاحبان بریره حق ولاء او را برای خود شرط کردند. عایشه گفت:

«ای رسول خدا ﷺ! من بریره را خریده‌ام تا آزادش کنم، ولی صاحبانش حق ولاء او را شرط می‌کنند.» پیامبر ﷺ فرمودند: «او را آزاد کن، زیرا ولاء تنها متعلق به کسی است که بنده را آزاد می‌کند،» یا فرمودند: «کسی که بهای او را می‌پردازد.» راوی گفت: سپس عایشه او را خرید و آزاد کرد. راوی افزود: آنگاه به بریره اختیار داده شد (که با شوهرش بماند یا جدا شود)، پس او خودش را انتخاب کرد و گفت: «اگر فلان قدر و فلان قدر (مال) هم به من می‌دادند، باز هم با او نمی‌ماندم.» اسود گفت: شوهرش مردی آزاد بود. گفتهٔ اسود منقطع است، و قول ابن عباس یعنی «او را دیدم در حالی که برده بود» صحیح‌تر است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

حقّ ولاء از آنِ کسی است که فردِ برده‌شده را آزاد می‌کند.

پیشینه و سبب بیان

عایشه بریره را خرید تا آزادش کند. صاحبان او می‌خواستند حقّ ولاء را برای خود نگه دارند و عایشه موضوع را با پیامبر ﷺ در میان گذاشت.

توضیح واژه‌های دشوار
ولاء

پیوندی حقوقی که با آزاد کردن فردی برده‌شده ایجاد می‌شود و می‌تواند بر ارث اثر بگذارد.

آزادسازی

آزاد کردن فردی برده‌شده.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت می‌کنند که حقّ ولاء از آنِ کسی است که شخص را عملاً آزاد می‌کند، نه مالک پیشین که این موضوع را شرط می‌کند. روایت همچنین تأکید دارد که شرط مخالف این قاعده معتبر نیست. انتخاب بریره برای ادامه دادن یا پایان دادن به ازدواجش با تغییر وضعیت حقوقی او مرتبط بود؛ فقیهان درباره جزئیات اجرای این حکم در چارچوب قواعد ازدواج بحث کرده‌اند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در توافق‌های مربوط به مالکیت و حقوق، از پیش روشن کنید کدام شروط بر اساس احکام اسلامی معتبرند.
  2. اگر شرطی در قرارداد با یک حکم دینی روشن تعارض دارد، از فردی آگاه و متخصص راهنمایی بخواهید.
  3. وقتی تغییر شرایط برای کسی حقوق یا فرصت‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند، انتخاب او را جدی بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.