اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 687

روایت‌شده توسط Aisha. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Aisha

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ أَلاَ تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ بَلَى، ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ فَذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ قُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ ‏"‏، فَقَعَدَ فَاغْتَسَلَ، ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ، ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ ‏"‏ أَصَلَّى النَّاسُ ‏"‏‏.‏ فَقُلْنَا لاَ، هُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ـ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ النَّبِيَّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لِصَلاَةِ الْعِشَاءِ الآخِرَةِ ـ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَبِي بَكْرٍ بِأَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ، فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ وَكَانَ رَجُلاً رَقِيقًا ـ يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ‏.‏ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الأَيَّامَ، ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلاَةِ الظُّهْرِ، وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ، فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِأَنْ لاَ يَتَأَخَّرَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ ‏"‏‏.‏ فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ قَالَ فَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهْوَ يَأْتَمُّ بِصَلاَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسُ بِصَلاَةِ أَبِي بَكْرٍ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَاعِدٌ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلاَ أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ هَاتِ‏.‏ فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَدِيثَهَا، فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا، غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ هُوَ عَلِيٌّ‏.‏

ترجمه

احمد بن یونس برای ما حدیث کرد و گفت: زائده از موسی بن ابی عایشه، و او از عبیدالله بن عبدالله بن عتبه روایت کرده است که گفت: نزد عایشه رفتم و گفتم:

«آیا درباره بیماری رسول خدا ﷺ برایم سخن نمی‌گویی؟» فرمود: «بله، پیامبر ﷺ سخت بیمار شد و پرسید: "آیا مردم نماز خوانده‌اند؟" گفتیم: "خیر، منتظر شما هستند." فرمود: "در تشتی برایم آب بریزید." عایشه گفت: «ما چنین کردیم و ایشان غسل کردند و خواستند برخیزند که بیهوش شدند. سپس به هوش آمدند و فرمودند: "آیا مردم نماز خوانده‌اند؟" گفتیم: "خیر، منتظر شما هستند ای رسول خدا ﷺ." فرمود: "در تشتی برایم آب بریزید." پس نشستند و غسل کردند و خواستند برخیزند که دوباره بیهوش شدند. سپس به هوش آمدند و فرمودند: "آیا مردم نماز خوانده‌اند؟" گفتیم: "خیر، منتظر شما هستند ای رسول خدا ﷺ." فرمود: "در تشتی برایم آب بریزید." پس نشستند و غسل کردند و خواستند برخیزند که بیهوش شدند. سپس به هوش آمدند و فرمودند: "آیا مردم نماز خوانده‌اند؟" گفتیم: "خیر، منتظر شما هستند ای رسول خدا ﷺ" — در حالی که مردم در مسجد معتکف بودند و منتظر پیامبر ﷺ برای نماز عشاء آخر بودند —. آنگاه پیامبر ﷺ به سوی ابوبکر فرستاد تا با مردم نماز بخواند. فرستاده نزد او آمد و گفت: «رسول خدا ﷺ تو را امر می‌کند که با مردم نماز بخوانی.» ابوبکر — که مردی رقیق‌القلب بود — گفت: «ای عمر! با مردم نماز بخوان.» عمر به او گفت: «تو سزاوارتری.» پس ابوبکر در آن روزها با مردم نماز خواند. سپس پیامبر ﷺ در خود سبکی احساس کرد و برای نماز ظهر با کمک دو مرد بیرون آمد که یکی از آنان عباس بود، در حالی که ابوبکر با مردم نماز می‌خواند. چون ابوبکر ایشان را دید، خواست عقب برود، اما پیامبر ﷺ به او اشاره کرد که عقب نرود و فرمود: "مرا در کنار او بنشانید." پس او را در کنار ابوبکر نشاندند. راوی گوید: ابوبکر نماز می‌خواند و به نماز پیامبر ﷺ اقتدا می‌کرد و مردم به نماز ابوبکر اقتدا می‌کردند، در حالی که پیامبر ﷺ نشسته بود. عبیدالله گفت: سپس نزد عبدالله بن عباس رفتم و گفتم: «آیا آنچه عایشه درباره بیماری پیامبر ﷺ به من گفته است برایت بازگو نکنم؟» گفت: «بگو.» پس حدیث او را برایش بازگو کردم و او چیزی از آن را انکار نکرد، جز اینکه پرسید: «آیا نام آن مردی را که همراه عباس بود برایت ذکر کرد؟» گفتم: «خیر.» گفت: «او علی بود.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ در دوران بیماری خود به ابوبکر دستور دادند که امامت جماعت را بر عهده بگیرد.

پیشینه و سبب بیان

این روایت از بیماری شدید پیامبر ﷺ و انتظار جماعت در مسجد برای نماز عشا سخن می‌گوید. به فرمان ایشان، ابوبکر نمازها را امامت کرد؛ سپس پیامبر ﷺ در حالی که نشسته بودند در نماز ظهر حضور یافتند.

توضیح واژه‌های دشوار
غُسل

شست‌وشوی کامل و آیینی بدن.

عشا

نماز واجب شب که پس از غروب آفتاب و فرارسیدن شب خوانده می‌شود.

ایستادن پشت سر امام

اقتدا کردن به امام در نماز، به‌گونه‌ای که نمازگزاران حرکات او را دنبال کنند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت نتیجه گرفته‌اند که اگر بیماری مانع ایستادن امام شود، امامت او در حالت نشسته می‌تواند صحیح باشد. این روایت همچنین فضیلت و شایستگی ابوبکر برای امامت جماعت را نشان می‌دهد. عالمان دربارهٔ چگونگی دقیق نماز جماعت پشت سر امام نشسته، با توجه به روایات دیگر بحث کرده‌اند؛ مذاهب فقهی جزئیات آن را به شکل‌های متفاوتی بیان می‌کنند.

درس‌هایی برای امروز
  1. در نمازهای جماعت شرکت کنید و هنگامی که جماعت منتظر امام است، شکیبایی پیشه کنید.
  2. هنگام بیماری، رخصت‌های مربوط به نماز را رعایت کنید و به بدن خود بیش از توانش فشار نیاورید.
  3. وقتی جماعت مسئولیتی را به شما می‌سپارد، آن را بپذیرید و کسانی را که شایستگی یا حق بیشتری دارند مقدم بدارید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.