Sahih al-Bukhari، حدیث 850
روایتشده توسط Umm Salamah. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1أَبُو الْوَلِيدِآن را به البخاري روایت کرد
- 2إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ
- 3الزُّهْرِيُّ
- 4هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ
- 5أُمِّ سَلَمَةَ
- 6رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا سَلَّمَ يَمْكُثُ فِي مَكَانِهِ يَسِيرًا. قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَنُرَى ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ لِكَىْ يَنْفُذَ مَنْ يَنْصَرِفُ مِنَ النِّسَاءِ. وَقَالَ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ، كَتَبَ إِلَيْهِ قَالَ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ بِنْتُ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةُ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مِنْ صَوَاحِبَاتِهَا قَالَتْ كَانَ يُسَلِّمُ فَيَنْصَرِفُ النِّسَاءُ، فَيَدْخُلْنَ بُيُوتَهُنَّ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَنْصَرِفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ. وَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْفِرَاسِيَّةُ. وَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ أَنَّ هِنْدَ بِنْتَ الْحَارِثِ الْقُرَشِيَّةَ أَخْبَرَتْهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ مَعْبَدِ بْنِ الْمِقْدَادِ ـ وَهْوَ حَلِيفُ بَنِي زُهْرَةَ ـ وَكَانَتْ تَدْخُلُ عَلَى أَزْوَاجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. وَقَالَ شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَتْنِي هِنْدُ الْقُرَشِيَّةُ. وَقَالَ ابْنُ أَبِي عَتِيقٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ هِنْدٍ الْفِرَاسِيَّةِ. وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَهُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنِ امْرَأَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ حَدَّثَتْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
ابوالولید به ما حدیث کرد، ابراهیم بن سعد به ما حدیث کرد، زهری به ما حدیث کرد، از هند بنت حارث، از امسلمه، که پیامبر ﷺ چون سلام میدادند، اندکی در جای خود میماندند. ابن شهاب گفت:
«گمان میکنیم — و الله داناتر است — که این کار برای آن بود تا زنان خارج شوند.» و ابن ابی مریم گفت: نافع بن یزید به ما خبر داد، او گفت: جعفر بن ربیعه به من خبر داد که ابن شهاب به او نوشته بود، گفت: هند بنت حارث فیراسیه برایم حدیث کرد، از امسلمه همسر پیامبر ﷺ نقل کرد، و او از همراهان امسلمه بود؛ گفت: «چون پیامبر ﷺ سلام میدادند، زنان بیرون میرفتند و پیش از آنکه رسول خدا ﷺ حرکت کنند، وارد خانههای خود میشدند.» و ابن وهب از یونس، از ابن شهاب روایت کرد: هند فیراسیه به من خبر داد. و عثمان بن عمر گفت: یونس از زهری به ما خبر داد: هند فیراسیه برایم حدیث کرد. و زبیدی گفت: زهری به من خبر داد که هند بنت حارث قریشیه به او خبر داده بود، و او همسر معبد بن مقداد بود — که همپیمان بنیزهره بود — و بر همسران پیامبر ﷺ رفتوآمد داشت. و شعیب از زهری روایت کرد: هند قریشیه برایم حدیث کرد. و ابن ابی عتیق از زهری، از هند فیراسیه روایت کرد. و لیث گفت: یحیی بن سعید برایم حدیث کرد، او از ابن شهاب، از زنی از قریش که درباره پیامبر ﷺ برایش حدیث کرده بود، نقل نمود.
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
پیامبر ﷺ پس از سلام اندکی مینشست تا زنان نخست خارج شوند.
سلام پایانی در انتهای نماز که با گفتن سلام ادا میشود.
درودِ صلحی که نماز با آن پایان مییابد.
عالمان از این روایت چنین برداشت کردهاند که امام میتواند پس از نماز مدتی کوتاه بنشیند تا نمازگزاران فرصت یابند منظم پراکنده شوند. ابن شهاب توضیح میدهد که زنان بدین ترتیب میتوانستند پیش از مردان خارج شوند. این توضیح از راوی است، نه سخنی جداگانه از پیامبر ﷺ. روایت بر رعایت ملاحظه، حیا و پیشگیری از ازدحام غیرضروری تأکید دارد.
- پس از نماز جماعت بیدلیل در مسیر عبور نایستید؛ به دیگران فرصت دهید با آرامش خارج شوند.
- کسی که امامت نماز را بر عهده دارد میتواند نیازهای گروههای گوناگون جامعه را در نظر بگیرد.
- با پیشگیری از ازدحام و موقعیتهای ناخوشایند پس از نماز، حیا و احترام را رعایت کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.