اذان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 859

روایت‌شده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: اذان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Abdullah ibn Abbas

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بِتُّ عِنْدَ خَالَتِي مَيْمُونَةَ لَيْلَةً، فَنَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ اللَّيْلِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَوَضَّأَ مِنْ شَنٍّ مُعَلَّقٍ وُضُوءًا خَفِيفًا ـ يُخَفِّفُهُ عَمْرٌو وَيُقَلِّلُهُ جِدًّا ـ ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، فَقُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ نَحْوًا مِمَّا تَوَضَّأَ، ثُمَّ جِئْتُ فَقُمْتُ عَنْ يَسَارِهِ، فَحَوَّلَنِي فَجَعَلَنِي عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ صَلَّى مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ اضْطَجَعَ فَنَامَ حَتَّى نَفَخَ، فَأَتَاهُ الْمُنَادِي يُؤْذِنُهُ بِالصَّلاَةِ فَقَامَ مَعَهُ إِلَى الصَّلاَةِ، فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ‏.‏ قُلْنَا لِعَمْرٍو إِنَّ نَاسًا يَقُولُونَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَنَامُ عَيْنُهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ‏.‏ قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ عُبَيْدَ بْنَ عُمَيْرٍ يَقُولُ إِنَّ رُؤْيَا الأَنْبِيَاءِ وَحْىٌ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏إِنِّي أَرَى فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ‏}‏‏.‏

ترجمه

علی بن عبدالله برای ما حدیث کرد و گفت: سفیان ما را خبر داد، از عمرو، که گفت: کریب مرا خبر داد، از ابن عباس رضی الله عنهما، که گفت: شبی نزد خاله‌ام میمونه خوابیدم. پیامبر ﷺ نیز خوابیدند. چون بخشی از شب گذشت، رسول الله ﷺ برخاستند و از مشک آبی که آویزان بود، وضویی سبک گرفتند — عمرو آن را بسیار سبک و اندک توصیف کرده است — سپس به نماز ایستادند. من نیز برخاستم و مانند ایشان وضو گرفتم، سپس آمدم و در سمت چپشان ایستادم. پس مرا به سمت راست خود کشیدند. سپس تا هر مقدار که الله خواست نماز خواندند، آنگاه دراز کشیدند و خوابیدند تا صدای نفسشان شنیده شد. سپس مؤذن آمد و ایشان را از وقت نماز آگاه ساخت؛ پس همراه او به نماز رفتند و بدون وضوی مجدد نماز خواندند. به عمرو گفتیم:

«مردمی می‌گویند چشمان پیامبر ﷺ می‌خوابد اما قلبشان نمی‌خوابد.» عمرو گفت: «شنیدم عبید بن عمیر می‌گفت: همانا رؤیای انبیاء وحی است.» سپس این آیه را خواند: {من در خواب دیدم که تو را ذبح می‌کنم}.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

ابن‌عباس در کنار پیامبر ﷺ آموخت که ایشان شب‌ها چگونه نماز می‌خواند.

توضیح واژه‌های دشوار
وضو

طهارت آیینی که برای نماز انجام می‌شود.

مَشک

کیسهٔ چرمی آب که پیامبر ﷺ از آن آب برمی‌داشت.

مؤذن

کسی که مؤمنان را به نماز فرا می‌خواند؛ در اینجا منظور نماز صبح است.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که اگر پسری تنها مأموم باشد، در نماز در سمت راست امام می‌ایستد؛ اگر ابن‌عباس در سمت چپ ایستاده بود، پیامبر ﷺ او را به سمت راست منتقل کرد. وضوی مختصر نشان می‌دهد که طهارت صحیح لازم نیست بی‌دلیل مفصل باشد. مذاهب فقهی دربارهٔ اینکه آیا خواب وضو را باطل می‌کند اختلاف دارند: عالمان حنفی، از جمله، وضعیت خوابیدن را در نظر می‌گیرند، درحالی‌که مذاهب دیگر معمولاً خواب را باطل‌کنندهٔ وضو می‌دانند، هرچند دربارهٔ خواب عمیق و سبک اختلاف دارند. همچنین در بحث ویژگی‌های خاص پیامبران و وحی بودن رؤیاهای آنان به این روایت استناد شده است.

درس‌هایی برای امروز
  1. برای نماز مستحبی شب وقت بگذار، حتی اگر فقط بتوانی کوتاه نماز بخوانی.
  2. اگر تنها مأموم هستی، در سمت راست امام بایست.
  3. با دقت مشاهده کردن و پرسیدن، احکام نماز را بیاموز.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.