نماز جمعه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 923

روایت‌شده توسط Amr ibn Taghlib. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: نماز جمعه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2أَبُو عَاصِمٍ
  3. 3جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ
  4. 4الْحَسَنَ
  5. 5عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِمَالٍ أَوْ سَبْىٍ فَقَسَمَهُ، فَأَعْطَى رِجَالاً وَتَرَكَ رِجَالاً فَبَلَغَهُ أَنَّ الَّذِينَ تَرَكَ عَتَبُوا، فَحَمِدَ اللَّهَ ثُمَّ أَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ ‏ "‏ أَمَّا بَعْدُ، فَوَاللَّهِ إِنِّي لأُعْطِي الرَّجُلَ، وَأَدَعُ الرَّجُلَ، وَالَّذِي أَدَعُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنَ الَّذِي أُعْطِي وَلَكِنْ أُعْطِي أَقْوَامًا لِمَا أَرَى فِي قُلُوبِهِمْ مِنَ الْجَزَعِ وَالْهَلَعِ، وَأَكِلُ أَقْوَامًا إِلَى مَا جَعَلَ اللَّهُ فِي قُلُوبِهِمْ مِنَ الْغِنَى وَالْخَيْرِ، فِيهِمْ عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ ‏"‏‏.‏ فَوَاللَّهِ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِكَلِمَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حُمْرَ النَّعَمِ‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ‏.‏

ترجمه

محمد بن معمر برای ما حدیث کرد و گفت: ابوعاصم از جریر بن حازم برای ما حدیث کرد، او گفت: شنیدم حسن می‌گفت: عمرو بن تغلب برای ما حدیث کرد که رسول الله ﷺ مالی یا اسیرانی برایشان آورده شد، پس آن را تقسیم کردند. به گروهی دادند و گروهی را ندادند. سپس خبر رسید که کسانی که محروم مانده بودند، گلایه کردند. پس ایشان الله را حمد و ثنا گفتند و سپس فرمودند:

«اما بعد، سوگند به الله، من به مردی می‌بخشم و مردی دیگر را ترک می‌کنم، در حالی که کسی را که ترک می‌کنم نزد من محبوب‌تر از کسی است که به او می‌بخشم. لیکن به قومی می‌بخشم زیرا در دل‌هایشان بی‌تابی و اضطراب می‌بینم، و قومی را به آنچه الله در دل‌هایشان از بی‌نیازی و خیر نهاده است واگذار می‌کنم؛ و عمرو بن تغلب از جمله آنان است.» سوگند به الله! این سخن رسول الله ﷺ برای من دوست‌داشتنی‌تر از بهترین شتران سرخ‌مو است. یونس نیز این روایت را تأیید کرده است.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ به برخی دارایی بخشید و به دیگران به‌سبب بی‌نیازی درونی‌شان اعتماد کرد.

پیشینه و سبب بیان

پس از تقسیم دارایی یا غنیمت، برخی مردانی که چیزی دریافت نکرده بودند، با انتقاد دربارهٔ تقسیم سخن گفتند. پیامبر ﷺ توضیح داد چرا به برخی چیزی بخشید و به صبر و خرسندی درونی دیگران اعتماد کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
الغِنى

بی‌نیازی درونی: خرسندی و بی‌نیازی از آنچه دیگران دارند.

الجَزَع و الهَلَع

بی‌صبری و آشفتگی شدید هنگام روبه‌رو شدن با سختی یا محرومیت.

شتران سرخ

نمادی از دارایی بسیار ارزشمند؛ عمرو ستایش پیامبر ﷺ را ارزشمندتر می‌دانست.

برداشت‌های عالمان

عالمان از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که رهبر باید منابع را با توجه به شرایط و مصلحت مردم عادلانه تقسیم کند؛ تقسیم برابر در همهٔ موقعیت‌ها لازم نیست. پیامبر ﷺ به برخی برای آرام کردن بی‌قراری‌شان چیزی بخشید و به‌سبب صبر و خرسندی درونی دیگران به آنان اعتماد کرد. این سخنان همچنین نشان می‌دهد که بی‌نیازی معنوی و ستایش پیامبرانه می‌تواند از دارایی گران‌بها ارزشمندتر باشد. حدیث قاعده‌ای کلی مقرر نمی‌کند که افراد ناراضی همیشه در اولویت باشند؛ تقسیم به هدف و شرایط بستگی دارد.

درس‌هایی برای امروز
  1. با تأمل روزانه در نعمت‌هایی که خداوند پیش‌تر به شما بخشیده است، خرسندی را در خود پرورش دهید.
  2. ارزش کسی را بر پایهٔ آنچه دریافت می‌کند یا در اختیار دارد نسنجید.
  3. منابع را عادلانه تقسیم کنید و نیازها و توان هر فرد را در نظر بگیرید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.