العيدان · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 956

روایت‌شده توسط Abu Sa'id al-Khudri. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: العيدان
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

از البخاري تا پیامبر ﷺ

Sahih (معتبر)
  1. 1سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَآن را به البخاري روایت کرد
  2. 2مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ
  3. 3زَيْدٌ
  4. 4عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ
  5. 5أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
  6. 6رسول خدا ﷺ

ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى إِلَى الْمُصَلَّى، فَأَوَّلُ شَىْءٍ يَبْدَأُ بِهِ الصَّلاَةُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَيَقُومُ مُقَابِلَ النَّاسِ، وَالنَّاسُ جُلُوسٌ عَلَى صُفُوفِهِمْ، فَيَعِظُهُمْ وَيُوصِيهِمْ وَيَأْمُرُهُمْ، فَإِنْ كَانَ يُرِيدُ أَنْ يَقْطَعَ بَعْثًا قَطَعَهُ، أَوْ يَأْمُرَ بِشَىْءٍ أَمَرَ بِهِ، ثُمَّ يَنْصَرِفُ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمْ يَزَلِ النَّاسُ عَلَى ذَلِكَ حَتَّى خَرَجْتُ مَعَ مَرْوَانَ وَهْوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ، فَلَمَّا أَتَيْنَا الْمُصَلَّى إِذَا مِنْبَرٌ بَنَاهُ كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ، فَإِذَا مَرْوَانُ يُرِيدُ أَنْ يَرْتَقِيَهُ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ، فَجَبَذْتُ بِثَوْبِهِ فَجَبَذَنِي فَارْتَفَعَ، فَخَطَبَ قَبْلَ الصَّلاَةِ، فَقُلْتُ لَهُ غَيَّرْتُمْ وَاللَّهِ‏.‏ فَقَالَ أَبَا سَعِيدٍ، قَدْ ذَهَبَ مَا تَعْلَمُ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَعْلَمُ وَاللَّهِ خَيْرٌ مِمَّا لاَ أَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَجْلِسُونَ لَنَا بَعْدَ الصَّلاَةِ فَجَعَلْتُهَا قَبْلَ الصَّلاَةِ‏.‏

ترجمه

سعید بن ابی مریم برای ما حدیث کرد و گفت: محمد بن جعفر برای ما حدیث کرد و گفت: زید به من خبر داد، از عیاض بن عبدالله بن ابی سرح، او از ابوسعید خدری روایت کرد که گفت: رسول الله ﷺ در روزهای عید فطر و عید قربان به مصلّی می‌رفتند و نخستین کاری که آغاز می‌کردند نماز بود؛ سپس برمی‌گشتند و در برابر مردم می‌ایستادند در حالی که مردم در صف‌های خود نشسته بودند. آنگاه ایشان را موعظه و نصیحت می‌فرمودند و دستور می‌دادند. اگر قصد اعزام لشکری را داشتند، آن را اعزام می‌کردند و اگر فرمانی داشتند، صادر می‌نمودند و سپس باز می‌گشتند. ابوسعید گفت: مردم همواره بر این شیوه بودند تا اینکه من همراه مروان، هنگامی که امیر مدینه بود، در عید قربان یا عید فطر بیرون رفتم. چون به مصلّی رسیدیم، دیدیم منبری است که کثیر بن صلت ساخته بود. مروان خواست پیش از نماز بر آن بالا رود؛ من لباسش را گرفتم اما او نیز کشید و بالا رفت و پیش از نماز خطبه خواند. به او گفتم:

«به خدا سوگند، تغییر دادید!» گفت: «ای ابوسعید، آنچه می‌دانستی رفته است.» گفتم: «به خدا سوگند، آنچه می‌دانم بهتر از چیزی است که نمی‌دانم.» گفت: «مردم پس از نماز برای شنیدن خطبه ما نمی‌نشستند، بنابراین خطبه را پیش از نماز قرار دادم.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

پیامبر ﷺ خطبهٔ عید را پس از نماز می‌خواند، نه پیش از آن.

پیشینه و سبب بیان

ابوسعید شرح می‌دهد که مروان، حاکم وقت، در روز عید خطبه را پیش از نماز خواند، زیرا مردم پس از نماز برای شنیدن خطبه نمی‌ماندند. ابوسعید به او اعتراض کرد و به روش پیامبر استناد جست.

توضیح واژه‌های دشوار
مصلّی

محل نمازِ روباز در بیرون یا حاشیهٔ شهر.

خطبه

سخنرانی‌ای که امام در آن حاضران را آموزش می‌دهد و اندرز می‌گوید.

عید

یکی از مناسبت‌های جشن اسلامی، مانند عید فطر یا عید قربان.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از روش توصیف‌شدهٔ پیامبر نتیجه می‌گیرند که نماز عید پیش از خطبه برگزار می‌شود. این روایت همچنین نشان می‌دهد که خطبه می‌تواند شامل ترغیب، اندرز و اطلاع‌رسانی باشد. در روایت آمده است که مروان به‌دلیل رفتار حاضران تصمیم گرفت خطبه را جلوتر بیاورد؛ این کار برخلاف ترتیب معمول بود و ابوسعید به او اعتراض کرد. مذاهب فقهی دربارهٔ حکم شرعی خطبهٔ عید جداگانه بحث می‌کنند، اما این متن از شواهد مهمِ ترتیب معمول است: نخست نماز و سپس خطبه.

درس‌هایی برای امروز
  1. به‌موقع در نماز عید حاضر شوید و پس از آن برای شنیدن خطبه بنشینید.
  2. ترتیب پیامبر ﷺ را در نماز عید و خطبه رعایت کنید.
  3. اگر تغییری در عمل دینی دیدید، با احترام و بر پایهٔ دانش معتبر تذکر دهید.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.